కోట్లాది మంది భక్తులు జీవితంలో ఒక్కసారైనా తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారిని దర్శించుకోవాలని కోరుకుంటారు. అయితే ప్రతిరోజూ తెల్లవారుజామున శ్రీవారిని తొలిసారిగా దర్శించే అదృష్టం మాత్రం ఒక ప్రత్యేక సేవాధికారికి దక్కుతుంది. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే ఆ గౌరవం ఏ వీఐపీకి, రాజకీయ నాయకుడికి, ఉన్నతాధికారికి లేదా ఆలయ ప్రధాన అర్చకుడికీ కాదు. యాదవ వంశానికి చెందిన ఒక సేవకుడికి ఈ విశిష్ట అవకాశం లభిస్తుంది. ఆయన్నే భక్తులు గౌరవంగా ‘సన్నిధి గొల్ల’ అని పిలుస్తారు. శతాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న ఈ ఆచారం తిరుమల ఆలయ సంప్రదాయాల్లో అత్యంత విశిష్టమైనదిగా భావిస్తారు.
ప్రతిరోజూ తెల్లవారుజామున సుమారు 2.30 గంటలకు శ్రీవారి ఆలయంలో దినచర్య ప్రారంభమవుతుంది. ఆ సమయంలో ఆలయ ప్రధాన అర్చకులు, పేష్కార్, జియ్యంగార్ స్వామి తమ వద్ద ఉన్న మూడు వేర్వేరు తాళాలతో గర్భాలయానికి ముందున్న బంగారు వాకిలిని నియమ నిబంధనల ప్రకారం తెరుస్తారు. ఈ తాళాల వ్యవస్థ ఆలయ భద్రత, సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా కొనసాగుతోంది. అయితే బంగారు వాకిలి తెరిచిన వెంటనే అర్చకులు గర్భగుడిలోకి ప్రవేశించరు.
ఆ సమయంలో ముందుగా గర్భగుడిలోకి అడుగుపెట్టే వ్యక్తి సన్నిధి గొల్ల. పూర్తిగా చీకటిగా ఉన్న గర్భాలయంలోకి ప్రవేశించిన ఆయన ముందుగా శ్రీవారి సన్నిధిలో పవిత్ర దీపాన్ని వెలిగిస్తారు. ఆలయంలో తొలి వెలుగు ప్రసరించే ఈ క్షణం అత్యంత పవిత్రమైనదిగా భావిస్తారు. అనంతరం అర్చకులు గర్భగుడిలోకి ప్రవేశించి సుప్రభాత సేవను ప్రారంభిస్తారు. వేదమంత్రాలు, సుప్రభాత గానాలతో శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారిని మేల్కొలిపే ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమానికి ఇదే ఆరంభం.
సన్నిధి గొల్ల సేవకు తిరుమల ఆలయ చరిత్రలో విశిష్ట స్థానం ఉంది. వైష్ణవ ఆగమ సంప్రదాయాలు, ఆలయ పరంపరల ప్రకారం యాదవ వంశానికి చెందిన కుటుంబాలు తరతరాలుగా ఈ సేవను నిర్వహిస్తున్నట్లు చెబుతారు. భగవంతుడికి గోపాలకులైన యాదవులకు ఉన్న అనుబంధానికి ప్రతీకగా ఈ సంప్రదాయం కొనసాగుతోందని ఆలయ చరిత్ర పరిశోధకులు పేర్కొంటున్నారు. కుటుంబ వారసత్వంగా ఈ సేవ కొనసాగుతుండటం ఈ ఆచారానికి మరింత ప్రత్యేకతను తీసుకొచ్చింది.
సన్నిధి గొల్ల బాధ్యత కేవలం తొలి దర్శనంతో ముగియదు. ఆలయ దినచర్యలో వివిధ సేవల సమయంలో సంప్రదాయపరమైన బాధ్యతలను కూడా ఆయన నిర్వర్తిస్తారు. ప్రతి చర్యను శాస్త్రోక్తంగా, ఆలయ నియమాలకు అనుగుణంగా నిర్వహించడం ఈ సేవలో అత్యంత ముఖ్యమైన అంశంగా భావిస్తారు. అందుకే ఈ బాధ్యతను నిర్వహించే వ్యక్తికి ప్రత్యేక శిక్షణతో పాటు ఆలయ సంప్రదాయాలపై పూర్తి అవగాహన ఉండాల్సి ఉంటుంది.
తిరుమల ఆలయంలో ప్రతి సేవకు ఒక ప్రత్యేక చరిత్ర, ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత ఉంది. వాటిలో సన్నిధి గొల్ల సేవ భక్తుల్లో విశేష ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తుంది. శ్రీవారిని అందరికంటే ముందుగా దర్శించి తొలి దీపం వెలిగించే అదృష్టం ఆయనకే దక్కడం భక్తులకు ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తుంది. ఈ సంప్రదాయం ద్వారా తిరుమల దేవస్థానం శతాబ్దాలుగా ఆలయ వారసత్వాన్ని, ఆగమ నియమాలను యథాతథంగా పరిరక్షిస్తూ వస్తోంది.
