- పాకిస్థాన్లో 125 ఏళ్ల నాటి హిందూ ఆలయం నేలమట్టం..
- మదర్సా విస్తరణ కోసం ఉగ్రవాదులే కూల్చారని హక్కుల సంఘాల ఆరోపణ
- భారీ వర్షాల వళ్లే కూలిందన్న ప్రభుత్వం
పాకిస్థాన్లో మైనారిటీల ఆస్తులు, ప్రార్థనా స్థలాల రక్షణపై మరోసారి తీవ్ర చర్చ మొదలైంది. పంజాబ్ ప్రావిన్స్లో వందేళ్లకు పైగా చరిత్ర కలిగిన ఓ పురాతన హిందూ దేవాలయం కూల్చివేత వివాదాస్పదంగా మారింది. నరోవల్ జిల్లాలోని సిరాజ్ గ్రామంలో ఉన్న సుమారు 125 ఏళ్ల నాటి ఆలయ నిర్మాణం ఆగస్టు 21న కూలిపోయినట్లు సమాచారం. అయితే ఆలయం కూలిపోవడానికి కారణంపై భిన్న వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. మదర్సా విస్తరణ కోసం కొందరు మత ఛాందసవాదులు ఉద్దేశపూర్వకంగానే ఆలయాన్ని ధ్వంసం చేశారని హక్కుల సంఘాలు, మైనారిటీ సంస్థలు ఆరోపిస్తున్నాయి. మరోవైపు స్థానిక అధికారులు మాత్రం ఈ ఆరోపణలను ఖండిస్తున్నారు. భారీ వర్షాల కారణంగా ఇప్పటికే బలహీనంగా ఉన్న పురాతన నిర్మాణం కూలిపోయిందని వారు చెబుతున్నారు.
పీటీఐ వార్తా సంస్థ కథనం ప్రకారం.. ఈ ఘటన లాహోర్కు సుమారు 130 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న నరోవల్ జిల్లాలోని సిరాజ్ గ్రామంలో చోటుచేసుకుంది. ఈ ప్రాంతంలో ఒకప్పుడు హిందూ సమాజానికి చెందిన ప్రజలు ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలు నిర్వహించుకునేందుకు ఈ ఆలయాన్ని ఉపయోగించుకునేవారని స్థానికంగా చెబుతున్నారు. కాలక్రమంలో అక్కడ హిందూ జనాభా తగ్గిపోవడంతో ఆలయ వినియోగం కూడా తగ్గినప్పటికీ, ఆ నిర్మాణం మాత్రం ఆ ప్రాంత చారిత్రక, మతపరమైన గుర్తింపులో భాగంగా కొనసాగింది. ఇలాంటి చారిత్రక కట్టడాలను కేవలం పాత భవనాలుగా కాకుండా మైనారిటీ సమాజాల వారసత్వానికి ప్రతీకలుగా చూడాల్సిన అవసరం ఉందని హక్కుల కార్యకర్తలు పేర్కొంటున్నారు.
సుమారు 1,000 చదరపు మీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఆలయ స్థలం ప్రస్తుతం వివాదానికి కేంద్రంగా మారింది. ఆలయానికి ఆనుకుని ఉన్న మదర్సా విస్తరణ కోసం ఈ భూమిని ఉపయోగించుకునే ప్రయత్నం జరిగిందని మైనారిటీ సంస్థలు ఆరోపిస్తున్నాయి. ఈ క్రమంలోనే ఆలయ నిర్మాణాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా కూల్చివేసినట్లు వారు అనుమానం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. నిషేధిత తెహ్రీక్-ఇ-లబ్బైక్ పాకిస్థాన్ (టీఎల్పీ)కు చెందిన కొందరు వ్యక్తులు ఈ కూల్చివేతకు పాల్పడ్డారని ఆరోపణలు రావడంతో వివాదం మరింత ముదిరింది. అయితే ఈ ఆరోపణలకు సంబంధించి పూర్తి స్థాయి అధికారిక దర్యాప్తు అవసరమని హక్కుల సంస్థలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
ఆలయ కూల్చివేతపై పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వం సమగ్ర విచారణ చేపట్టాలని మైనారిటీ సంస్థలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. ఘటన వెనుక ఎవరున్నారో గుర్తించి, బాధ్యులపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలని కోరుతున్నాయి. అదే సమయంలో కూల్చివేసిన ఆలయాన్ని అదే ప్రాంతంలో పునర్నిర్మించి, హిందూ సమాజానికి చెందిన చారిత్రక వారసత్వాన్ని కాపాడాలని విజ్ఞప్తి చేస్తున్నాయి. మైనారిటీల ప్రార్థనా స్థలాలు, ఆస్తులు భద్రంగా ఉండేలా ప్రభుత్వం స్పష్టమైన చర్యలు తీసుకోవాలని కూడా వారు కోరుతున్నారు.
మరోవైపు స్థానిక అధికారుల వాదన పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంది. ఆలయాన్ని ఎవరూ ఉద్దేశపూర్వకంగా కూల్చలేదని, ఇటీవల కురిసిన భారీ వర్షాల ప్రభావంతో పాత నిర్మాణం బలహీనపడి కూలిపోయిందని అధికారులు చెబుతున్నట్లు సమాచారం. ఎన్నో దశాబ్దాలుగా నిర్వహణ లేకపోవడం, నిర్మాణం శిథిలావస్థకు చేరడం, వర్షాల కారణంగా గోడలు, పైకప్పు బలహీనపడటం వంటి కారణాలతోనే ఈ ఘటన జరిగి ఉండొచ్చని వారు వివరిస్తున్నారు. అందువల్ల మదర్సా విస్తరణ కోసం ఆలయాన్ని కూల్చివేశారన్న ఆరోపణల్లో వాస్తవం లేదని స్థానిక అధికారులు పేర్కొంటున్నారు.
అయితే ఆలయం కూలిన పరిస్థితులు, భూమి వినియోగానికి సంబంధించిన పరిణామాలు, మదర్సా విస్తరణకు సంబంధించిన చర్యలు వంటి అంశాలపై సమగ్ర విచారణ జరిగితేనే అసలు విషయం బయటపడుతుందని హక్కుల సంస్థలు అంటున్నాయి. నిర్మాణం సహజంగానే కూలిపోయిందా? లేక ముందుగా దానిని కూల్చేందుకు ప్రయత్నించారా? కూలిన ప్రాంతంలో ఏమైనా నిర్మాణ కార్యకలాపాలు జరిగాయా? ఆలయ భూమిపై ఎవరి హక్కులు ఉన్నాయి? వంటి ప్రశ్నలకు అధికారిక దర్యాప్తు ద్వారా సమాధానాలు రావాల్సి ఉందని వారు చెబుతున్నారు.
పాకిస్థాన్లో హిందూ సమాజం సహా ఇతర మైనారిటీ వర్గాలకు చెందిన ప్రార్థనా స్థలాల రక్షణ చాలాకాలంగా చర్చనీయాంశంగా ఉంది. చారిత్రక ప్రాధాన్యం కలిగిన దేవాలయాలు, గురుద్వారాలు, చర్చిలు, ఇతర మతపరమైన నిర్మాణాలను పరిరక్షించాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వంపై ఉందని మైనారిటీ హక్కుల కార్యకర్తలు తరచూ గుర్తుచేస్తున్నారు. ఒక ప్రార్థనా స్థలం వినియోగంలో లేకపోయినా, దాని చారిత్రక ప్రాధాన్యం తగ్గిపోదని వారు అంటున్నారు. ముఖ్యంగా శతాబ్దానికి పైగా చరిత్ర ఉన్న నిర్మాణాలను భవిష్యత్ తరాలకు వారసత్వంగా అందించాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొంటున్నారు.
