దేశవ్యాప్తంగా రోడ్లపై తిరుగుతున్న బీమా (ఇన్సూరెన్స్) లేని వాహనాల సంఖ్య పెరుగుతుండటంపై సుప్రీంకోర్టు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. మోటారు వాహనాల చట్టం ప్రకారం ప్రతి వాహనానికి కనీసం థర్డ్ పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ తప్పనిసరి అయినప్పటికీ, కోట్లాది వాహనాలు ఎలాంటి బీమా రక్షణ లేకుండానే రోడ్లపై సంచరిస్తున్నాయని అత్యున్నత న్యాయస్థానం వ్యాఖ్యానించింది. ఈ పరిస్థితి రోడ్డు భద్రతకు మాత్రమే కాకుండా ప్రమాదాల్లో బాధితులకు నష్టపరిహారం అందించే వ్యవస్థకూ తీవ్రమైన సవాలుగా మారుతోందని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.
ఈ నేపథ్యంలో “నో ఇన్సూరెన్స్ – నో ఫ్యూయల్” విధానాన్ని పైలట్ ప్రాజెక్టుగా అమలు చేసే అవకాశాన్ని పరిశీలించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. అంటే, చెల్లుబాటు అయ్యే థర్డ్ పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ లేని వాహనాలకు పెట్రోల్, డీజిల్ లేదా ఇతర ఇంధనాల విక్రయాన్ని నిలిపివేయాలనే ప్రతిపాదనను ప్రభుత్వం అధ్యయనం చేయాలని సూచించింది. ఈ విధానం అమలులోకి వస్తే దేశంలోని వాహన యజమానులందరూ తమ బీమా పాలసీలను సమయానికి పునరుద్ధరించుకునేలా ప్రోత్సాహం లభిస్తుందని న్యాయస్థానం భావించింది.
మంగళవారం ఈ అంశంపై విచారణ చేపట్టిన జస్టిస్ సంజయ్ కరోల్, జస్టిస్ ప్రశాంత్ కుమార్ మిశ్రాలతో కూడిన ధర్మాసనం పలు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. ప్రస్తుతం దేశంలో సగానికి పైగా వాహనాలు చెల్లుబాటు అయ్యే థర్డ్ పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ లేకుండానే రోడ్లపై నడుస్తున్నాయని కోర్టు పేర్కొంది. ఇది మోటారు వాహనాల చట్టానికి విరుద్ధమే కాకుండా, ప్రమాదాలు జరిగినప్పుడు బాధితులకు న్యాయం జరగకుండా చేసే పరిస్థితిని సృష్టిస్తోందని అభిప్రాయపడింది.
న్యాయస్థానం అభిప్రాయం ప్రకారం థర్డ్ పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ అనేది కేవలం ఒక చట్టపరమైన నిబంధన మాత్రమే కాదు, రోడ్డు ప్రమాదాల్లో బాధితుల ప్రయోజనాలను కాపాడే కీలక భద్రతా వ్యవస్థ. ప్రమాదంలో గాయపడిన వ్యక్తులు లేదా మృతుల కుటుంబాలకు నష్టపరిహారం అందించడంలో ఈ బీమా ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది. అయితే ఇన్సూరెన్స్ లేకుండా వాహనాలు నడపడం వల్ల బాధితులు పరిహారం పొందడంలో అనేక ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారని కోర్టు గుర్తించింది.
‘నో ఇన్సూరెన్స్ – నో ఫ్యూయల్’ విధానం అమలు వల్ల రెండు ప్రధాన ప్రయోజనాలు ఉంటాయని ధర్మాసనం వివరించింది. మొదటిగా, ఇన్సూరెన్స్ గడువు ముగిసిన వాహనాలను అత్యంత సులభంగా గుర్తించే అవకాశం ఉంటుంది. రెండవదిగా, వాహన యజమానులు తమ బీమా పాలసీ గడువు ముగిసిందనే విషయాన్ని గుర్తించి వెంటనే దానిని పునరుద్ధరించుకునే అవకాశం కలుగుతుంది. తద్వారా బీమా లేని వాహనాల సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గే అవకాశం ఉందని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.
అయితే ఈ విధానం అమలులో సాంకేతిక మరియు పరిపాలనా పరమైన సవాళ్లు కూడా ఎదురయ్యే అవకాశం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న పెట్రోల్ బంకులను వాహనాల ఇన్సూరెన్స్ డేటాబేస్తో అనుసంధానం చేయడం, రియల్ టైమ్లో బీమా స్థితిని ధృవీకరించే వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయడం వంటి అంశాలు కీలకంగా మారనున్నాయి. ఇందుకోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, ఇన్సూరెన్స్ నియంత్రణ సంస్థలు, ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలు సమన్వయంతో పనిచేయాల్సి ఉంటుంది.
రోడ్డు భద్రతను మెరుగుపరచడానికి ఇప్పటికే కేంద్ర ప్రభుత్వం పలు చర్యలు చేపడుతోంది. ట్రాఫిక్ నిబంధనల ఉల్లంఘనపై భారీ జరిమానాలు, డిజిటల్ డాక్యుమెంట్ల వినియోగం, ఆటోమేటెడ్ ఈ-చలాన్ల వ్యవస్థ వంటి సంస్కరణలు అమలులో ఉన్నాయి. ఇప్పుడు సుప్రీంకోర్టు సూచించిన ఈ కొత్త విధానం కూడా అమలులోకి వస్తే, వాహనదారుల్లో చట్టాల పట్ల మరింత బాధ్యత పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
ఇప్పటికే కొన్ని రాష్ట్రాల్లో బీమా అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నప్పటికీ, ఇంకా లక్షలాది మంది వాహనదారులు తమ బీమా పాలసీలను సమయానికి పునరుద్ధరించడం లేదు. ఈ పరిస్థితిని దృష్టిలో ఉంచుకుని పైలట్ ప్రాజెక్టుగా ‘నో ఇన్సూరెన్స్ – నో ఫ్యూయల్’ విధానాన్ని అమలు చేసి, దాని ఫలితాలను పరిశీలించాలని సుప్రీంకోర్టు సూచించింది.
ఈ వ్యవహారంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకునే నిర్ణయం దేశవ్యాప్తంగా వాహనదారులపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వం పైలట్ ప్రాజెక్టును ఆమోదిస్తే, భవిష్యత్తులో ఇంధనం కొనుగోలు చేయడానికి కూడా చెల్లుబాటు అయ్యే థర్డ్ పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ తప్పనిసరి అయ్యే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. దీంతో రోడ్డు భద్రత, ప్రమాద బాధితులకు నష్టపరిహారం, చట్టాల అమలు వంటి అంశాల్లో గణనీయమైన మార్పులు చోటుచేసుకునే అవకాశముందని న్యాయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
