ఆరోగ్యంగా, ఎక్కువ కాలం జీవించాలని ప్రతి ఒక్కరూ కోరుకుంటారు. ఇందుకోసం సమతుల్యమైన ఆహారం తీసుకోవడం, క్రమం తప్పకుండా శారీరక శ్రమ చేయడం, తగినంత నిద్రపోవడం వంటి జీవనశైలి అలవాట్లు ఎంతో కీలకంగా భావిస్తారు. ముఖ్యంగా శరీర నిర్మాణంలో ప్రోటీన్కు ఉన్న ప్రాధాన్యత గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. కండరాల నిర్మాణం, కణజాలాల పునరుద్ధరణ, శరీరంలోని అనేక జీవక్రియలు సక్రమంగా కొనసాగేందుకు ప్రోటీన్ అవసరం. అందుకే చాలామంది తమ ఆహారంలో ప్రోటీన్ అధికంగా ఉండే పదార్థాలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తుంటారు.
అయితే ప్రోటీన్ ఎంత ఎక్కువ తీసుకుంటే అంత మంచిదా? అవసరానికి మించి ప్రోటీన్ తీసుకోవడం వల్ల అదనపు ప్రయోజనాలు లభిస్తాయా? లేక కొన్ని సందర్భాల్లో ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుందా? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానం వెతుకుతూ తాజాగా వెలువడిన ఓ శాస్త్రీయ సమీక్ష ఆసక్తికరమైన అంశాలను వెల్లడించింది. శరీరానికి అవసరమైన దానికంటే అధికంగా ప్రోటీన్ తీసుకోవడం ప్రతి ఒక్కరికీ ప్రయోజనకరం కాదని, ముఖ్యంగా శారీరక శ్రమ తక్కువగా ఉండే వ్యక్తుల్లో అధిక ప్రోటీన్ వినియోగం జీవక్రియ ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని పరిశోధకులు పేర్కొన్నారు.
అమెరికాలోని విస్కాన్సిన్–మాడిసన్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన పరిశోధకులు బెయిలీ ఎ. నాఫ్, డడ్లీ డబ్ల్యూ. లామింగ్ ఈ అంశంపై విస్తృత స్థాయిలో పరిశోధన నిర్వహించారు. అందుబాటులో ఉన్న 350కి పైగా అధ్యయనాలను విశ్లేషించి ప్రోటీన్ వినియోగం, జీవక్రియ ఆరోగ్యం, వృద్ధాప్య ప్రక్రియకు సంబంధించిన అంశాల మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని పరిశీలించారు. ఈ పరిశోధనకు సంబంధించిన పత్రం ‘సెల్ ప్రెస్ బ్లూ’ అనే సైన్స్ జర్నల్లో ప్రచురితమైనట్లు సమాచారం.
పరిశోధనలోని ప్రధాన అంశం ఏమిటంటే.. ప్రోటీన్ను పూర్తిగా ఆహారం నుంచి తొలగించాల్సిన అవసరం లేదని శాస్త్రవేత్తలు స్పష్టం చేస్తున్నారు. ప్రోటీన్ మన శరీరానికి అత్యవసరమైన పోషకం. కండరాల నిర్మాణం, కణాల పనితీరు, హార్మోన్ల తయారీ, ఎంజైమ్ల ఉత్పత్తి వంటి అనేక ముఖ్యమైన ప్రక్రియలకు ఇది అవసరం. అయితే శరీర అవసరానికి మించి అధిక మొత్తంలో ప్రోటీన్ తీసుకోవడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు, నష్టాలను సమతుల్యంగా అర్థం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని సమీక్ష సూచిస్తోంది.
ముఖ్యంగా శారీరక శ్రమ తక్కువగా ఉండే వ్యక్తుల విషయంలో ఈ అంశం మరింత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంటుంది. శరీరానికి లభించే అదనపు ప్రోటీన్ను శరీరం ఎలా ఉపయోగించుకుంటుంది అనే విషయం వ్యక్తి వయస్సు, శారీరక చురుకుదనం, మొత్తం ఆహార విధానం, ఆరోగ్య పరిస్థితి వంటి అనేక అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కాబట్టి ఒక వ్యక్తికి ప్రయోజనకరంగా ఉండే అధిక ప్రోటీన్ ఆహారం మరొకరికి అదే విధంగా ప్రయోజనం కలిగించకపోవచ్చని పరిశోధకుల విశ్లేషణ సూచిస్తోంది.
ప్రోటీన్ను మితంగా తగ్గించడం వల్ల కొన్ని సందర్భాల్లో జీవక్రియ ఆరోగ్యం మెరుగుపడే అవకాశం ఉందని సమీక్ష పేర్కొంది. శరీరంలో జరిగే జీవక్రియ ప్రక్రియలు సక్రమంగా ఉండటం మొత్తం ఆరోగ్యానికి చాలా ముఖ్యమైనది. రక్తంలో చక్కెర స్థాయిల నియంత్రణ, శక్తి వినియోగం, కొవ్వు జీవక్రియ వంటి అనేక అంశాలు జీవక్రియ ఆరోగ్యంతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. ఈ ప్రక్రియల్లో సమతుల్యత దెబ్బతింటే దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీసే అవకాశం ఉంటుంది.
అదే సమయంలో ప్రోటీన్ పరిమాణాన్ని మితంగా తగ్గించడం వల్ల జీవసంబంధ వృద్ధాప్య ప్రక్రియ నెమ్మదించే అవకాశం ఉందని పరిశోధనలో పేర్కొన్నట్లు సమాచారం. అంటే మనిషి వయస్సు పెరుగుతున్న కొద్దీ శరీరంలో జరిగే మార్పులను నియంత్రించడంలో ఆహారంలోని ప్రోటీన్ పరిమాణం కూడా ఒక పాత్ర పోషించవచ్చని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. అయితే ఈ అంశంపై మరింత లోతైన పరిశోధన అవసరమని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ప్రస్తుతం ఫిట్నెస్ రంగంలో ప్రోటీన్ వినియోగానికి విపరీతమైన ప్రాధాన్యత పెరిగింది. జిమ్కు వెళ్లేవారు, బాడీ బిల్డింగ్ చేసే వారు, కండరాల నిర్మాణంపై దృష్టి పెట్టేవారు తమ ఆహారంలో ప్రోటీన్ను పెంచుతున్నారు. గుడ్లు, పాలు, పెరుగు, పప్పులు, సోయా, చేపలు, మాంసం వంటి సహజ ఆహార పదార్థాలతో పాటు ప్రోటీన్ పౌడర్లు, సప్లిమెంట్లను కూడా చాలామంది ఉపయోగిస్తున్నారు. అయితే ప్రతి ఒక్కరూ తమ శారీరక అవసరాలను అర్థం చేసుకోకుండా అధిక మొత్తంలో ప్రోటీన్ తీసుకోవడం సరైన విధానం కాదని ఈ పరిశోధన మరోసారి గుర్తుచేస్తోంది.
ముఖ్యంగా శారీరక శ్రమ తక్కువగా ఉండే వ్యక్తులు, ఎక్కువ సమయం కూర్చుని పనిచేసేవారు, వ్యాయామం చేయని వారు తమ ఆహారంలో ప్రోటీన్ పరిమాణాన్ని వ్యక్తిగత అవసరాలకు అనుగుణంగా నిర్ణయించుకోవడం మంచిదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. వయస్సు, బరువు, శారీరక చురుకుదనం, ఆరోగ్య పరిస్థితి ఆధారంగా ఆహారంలో ప్రోటీన్ అవసరం మారవచ్చు. అందువల్ల ఆహారంలో పెద్ద మార్పులు చేసుకునే ముందు వైద్యులు లేదా పోషకాహార నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
అయితే ఈ పరిశోధన ప్రోటీన్ హానికరమని చెప్పడం లేదని గుర్తుంచుకోవాలి. శరీరానికి అవసరమైన ప్రోటీన్ తప్పనిసరిగా తీసుకోవాల్సిందే. పరిశోధన ప్రధానంగా అవసరానికి మించి అధిక ప్రోటీన్ తీసుకోవడం వల్ల కలిగే ప్రభావాలపై దృష్టి సారించింది. కాబట్టి ప్రోటీన్ను పూర్తిగా మానేయడం లేదా ఒక్కసారిగా ఆహారం నుంచి తగ్గించడం సరైన నిర్ణయం కాదు. బదులుగా సమతుల్యమైన ఆహారం, తగినంత శారీరక చురుకుదనం, వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితులకు అనుగుణంగా పోషకాహారం తీసుకోవడం ముఖ్యం.
ఆరోగ్యకరమైన జీవితం కోసం ఏ ఒక్క పోషక పదార్థంపైనే ఆధారపడకుండా సమతుల్యమైన ఆహార విధానాన్ని పాటించడం అవసరం. ప్రోటీన్ శరీరానికి కీలకమైన పోషకమే అయినప్పటికీ.. దాని పరిమాణం వ్యక్తిగత అవసరాలకు అనుగుణంగా ఉండాలి. 350కి పైగా అధ్యయనాల విశ్లేషణ ఆధారంగా వచ్చిన ఈ సమీక్ష అధిక ప్రోటీన్ వినియోగంపై మరోసారి చర్చకు తెరతీసింది. ముఖ్యంగా శారీరక శ్రమ తక్కువగా ఉన్నవారు తమ ఆహారంలో ప్రోటీన్ పరిమాణంపై జాగ్రత్తగా ఆలోచించాల్సిన అవసరాన్ని ఈ పరిశోధన సూచిస్తోంది. ఆరోగ్యకరమైన వృద్ధాప్యం, మెరుగైన జీవక్రియ ఆరోగ్యం కోసం భవిష్యత్తులో ఆహారపు అలవాట్లు, ప్రోటీన్ వినియోగంపై మరిన్ని పరిశోధనలు వెలుగులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది.
