ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతి అభివృద్ధిలో అత్యంత కీలకంగా భావిస్తున్న సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్డు నిర్మాణానికి మార్గం సుగమమైంది. ఈ రహదారి నిర్మాణం కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన భూసేకరణ ప్రక్రియను సవాలు చేస్తూ పలువురు రైతులు దాఖలు చేసిన పిటిషన్లను ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు కొట్టివేసింది. విస్తృత ప్రజా ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని చేపడుతున్న ఈ ప్రాజెక్టును నిలిపివేయడం సాధ్యం కాదని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసినట్లు సమాచారం.
అమరావతి రాజధాని ప్రాంతంలో మౌలిక వసతుల అభివృద్ధిలో సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్డుకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. రాజధాని ప్రాంతంలోని ప్రధాన ప్రాంతాలను అనుసంధానించడంతో పాటు భవిష్యత్లో ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, వాణిజ్య కేంద్రాలు, నివాస ప్రాంతాలు, ఇతర కీలక మౌలిక వసతులకు మెరుగైన రవాణా సౌకర్యం కల్పించేందుకు ఈ రహదారి కీలకంగా మారనుంది. అందుకే ఈ ప్రాజెక్టును ప్రభుత్వం ప్రాధాన్యతతో ముందుకు తీసుకెళ్తోంది.
సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్డు నిర్మాణానికి అవసరమైన భూమిని సమీకరించేందుకు లేదా సేకరించేందుకు ప్రభుత్వం భూసేకరణ ప్రక్రియను ప్రారంభించింది. ఈ క్రమంలో అధికారులు జారీ చేసిన భూసేకరణ నోటిఫికేషన్ను కొందరు రైతులు హైకోర్టులో సవాలు చేశారు. భూసేకరణకు సంబంధించిన చట్టపరమైన నిబంధనలను అధికారులు సక్రమంగా పాటించలేదని వారు తమ పిటిషన్లలో పేర్కొన్నారు.
భూసేకరణ ప్రక్రియలో అవసరమైన చట్టపరమైన విధానాలను పాటించకుండా నోటిఫికేషన్ జారీ చేశారని రైతులు వాదించినట్లు తెలుస్తోంది. అందువల్ల ప్రభుత్వం జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్ను రద్దు చేయడంతో పాటు, దాని ఆధారంగా చేపడుతున్న తదుపరి భూసేకరణ చర్యలను కూడా నిలిపివేయాలని వారు న్యాయస్థానాన్ని కోరారు. తమ భూములపై ప్రభుత్వ చర్యల వల్ల తమ హక్కులకు భంగం కలుగుతోందని పిటిషనర్లు కోర్టు దృష్టికి తీసుకెళ్లారు.
ఈ పిటిషన్లపై విచారణ సందర్భంగా ప్రభుత్వం తరఫున అడ్వకేట్ జనరల్ దమ్మాలపాటి శ్రీనివాస్ వాదనలు వినిపించారు. సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్డు నిర్మాణం విస్తృత ప్రజా ప్రయోజనాలకు సంబంధించిన ప్రాజెక్టు అని ఆయన కోర్టుకు వివరించినట్లు సమాచారం. భూసేకరణ ప్రక్రియను చట్టబద్ధమైన విధానాలను అనుసరిస్తూనే ప్రభుత్వం చేపడుతోందని స్పష్టం చేశారు.
భూసేకరణలో అధికారులు చట్టపరమైన నిబంధనలను ఉల్లంఘించారన్న వాదనను ప్రభుత్వ తరఫు న్యాయవాదులు వ్యతిరేకించారు. ప్రాజెక్టు అమలుకు అవసరమైన ప్రక్రియను నిబంధనలకు అనుగుణంగా చేపడుతున్నామని కోర్టుకు వివరించారు. రహదారి నిర్మాణం పూర్తయితే అమరావతి రాజధాని ప్రాంతానికి రవాణా సదుపాయాలు మరింత మెరుగుపడటంతో పాటు, భవిష్యత్ అభివృద్ధికి అవసరమైన కనెక్టివిటీ ఏర్పడుతుందని ప్రభుత్వం వాదించింది.
రైతుల పిటిషన్లను పరిశీలించిన అనంతరం హైకోర్టు వాటిని కొట్టివేసింది. విస్తృత ప్రజా ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని చేపడుతున్న సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్డు వంటి కీలకమైన ప్రాజెక్టును కేవలం భూసేకరణపై వచ్చిన అభ్యంతరాల కారణంగా నిలిపివేయలేమని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసినట్లు తెలుస్తోంది. దీంతో ఈ రహదారి నిర్మాణానికి సంబంధించి ఇప్పటివరకు ఉన్న ప్రధాన న్యాయపరమైన అడ్డంకుల్లో ఒకటి తొలగిపోయినట్లయింది.
అమరావతి రాజధాని ప్రాంతంలో రహదారి మౌలిక వసతులు అత్యంత కీలకమైన అంశంగా ఉన్నాయి. రాజధాని ప్రాంతం అభివృద్ధి చెందాలంటే వివిధ ప్రాంతాలను అనుసంధానించే విస్తృత రహదారి వ్యవస్థ అవసరం. ఈ నేపథ్యంలో సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్డును ప్రధాన కనెక్టివిటీ మార్గంగా ప్రభుత్వం పరిగణిస్తోంది. రాజధాని ప్రాంతానికి వచ్చే ప్రజలు, అధికారులు, ఉద్యోగులు, వ్యాపారులు, ఇతర వర్గాలకు వేగవంతమైన రవాణా సదుపాయం కల్పించడంలో ఈ రహదారి కీలకంగా మారే అవకాశం ఉంది.
సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్డు కేవలం ఒక రహదారి నిర్మాణ ప్రాజెక్టుగా కాకుండా అమరావతి భవిష్యత్ నగర నిర్మాణంలో భాగంగా ప్రభుత్వం చూస్తోంది. రాజధానిలో కొత్త ప్రభుత్వ భవనాలు, కార్యాలయ సముదాయాలు, నివాస ప్రాంతాలు, వాణిజ్య కేంద్రాలు, విద్యా సంస్థలు, వైద్య సదుపాయాలు వంటి మౌలిక వసతులు ఏర్పడే కొద్దీ రవాణా అవసరాలు భారీగా పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఈ అవసరాలను ముందుగానే దృష్టిలో పెట్టుకుని కీలకమైన రహదారి మౌలిక వసతులను అభివృద్ధి చేయాల్సిన అవసరం ఉందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
అయితే రాజధాని నిర్మాణానికి అవసరమైన భూసేకరణ ప్రక్రియ ఎప్పటి నుంచో సున్నితమైన అంశంగా ఉంది. భూములు కోల్పోయే రైతుల ప్రయోజనాలు, పునరావాసం, పరిహారం, చట్టపరమైన హక్కులు వంటి అంశాలు తరచుగా చర్చకు వస్తున్నాయి. అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులు ముందుకు సాగడంతో పాటు ప్రభావిత భూయజమానుల హక్కులను కూడా రక్షించాల్సిన అవసరం ఉంటుంది. ఈ నేపథ్యంలో భూసేకరణకు సంబంధించిన వివాదాలు న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించడం సాధారణంగా కనిపిస్తోంది.
తాజా తీర్పుతో సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్డు నిర్మాణానికి సంబంధించి ప్రభుత్వం ముందుకు వెళ్లేందుకు అవకాశం ఏర్పడింది. హైకోర్టు తీర్పు అనంతరం భూసేకరణ ప్రక్రియను ప్రభుత్వం మరింత వేగవంతం చేసే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు. అవసరమైన భూమిని చట్టపరమైన ప్రక్రియ ద్వారా సమీకరించి, రహదారి నిర్మాణ పనులను కొనసాగించేందుకు అధికారులకు మార్గం సుగమమైనట్లు తెలుస్తోంది.
ఈ తీర్పు అమరావతి అభివృద్ధి ప్రణాళికల పరంగా కూడా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. రాజధాని ప్రాంతంలో ఇప్పటికే చేపట్టిన, ప్రతిపాదించిన పలు మౌలిక వసతుల ప్రాజెక్టులకు మెరుగైన రహదారి కనెక్టివిటీ అవసరం. సీడ్ యాక్సెస్ రోడ్డు పూర్తయితే రాజధాని ప్రాంతంలోని వివిధ ప్రాంతాలకు రాకపోకలు సులభతరం కావడంతో పాటు ఇతర అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు కూడా అనుసంధానం ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.
ప్రభుత్వం తరఫున వాదనలు వినిపించిన అడ్వకేట్ జనరల్ దమ్మాలపాటి శ్రీనివాస్, భూసేకరణ ప్రక్రియ నిబంధనలకు అనుగుణంగానే జరుగుతోందని కోర్టుకు వివరించడం ఈ కేసులో కీలకంగా మారింది. మరోవైపు రైతులు తమ అభ్యంతరాలను న్యాయస్థానం ముందుంచారు. ఇరు పక్షాల వాదనలు పరిశీలించిన తర్వాత హైకోర్టు ప్రాజెక్టు విస్తృత ప్రజా ప్రయోజనాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని పిటిషన్లను కొట్టివేసింది.
