ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల పునర్విభజన అంశం మరోసారి ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ప్రత్యేకంగా రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల్లోనే అసెంబ్లీ స్థానాల సంఖ్యను పెంచే అవకాశంపై కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం (ఈసీ) స్థాయిలో చర్చలు జరుగుతున్నట్లు విశ్వసనీయ వర్గాలు సమాచారం. దీంతో 2014లో రాష్ట్ర విభజన సమయంలో ఇచ్చిన హామీ.. సీట్ల పెంపుపై మళ్లీ ఆశలు చిగురిస్తున్నాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్విభజన చట్టం-2014 ప్రకారం, ఆంధ్రప్రదేశ్లో అసెంబ్లీ స్థానాల సంఖ్యను ప్రస్తుత 175 నుంచి 225కు పెంచాలని, అలాగే తెలంగాణలో 119 నుంచి 153 స్థానాలకు విస్తరించాలని స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు. ఈ హామీ ఆ సమయంలో రెండు రాష్ట్రాల ప్రజల్లో విశేష ఆశలను రేకెత్తించింది. ఈ ప్రక్రియ ఇప్పటివరకు అమలులోకి రాకపోవడం రాజకీయంగా, పరిపాలనా పరంగా చర్చనీయాంశమైంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం గతంలోనే స్పష్టం చేసినట్లు, దేశవ్యాప్తంగా నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (డిలిమిటేషన్) ప్రక్రియ 2026 తర్వాత జరిగే తొలి జనాభా గణన అనంతరం మాత్రమే చేపట్టబడుతుంది. అందువల్ల, ఏపీ, తెలంగాణ రాష్ట్రాలకు మాత్రమే ప్రత్యేకంగా సీట్ల పెంపు అమలు చేయాలంటే రాజ్యాంగపరమైన మార్పులు అవసరం అవుతాయి. ఇది సాధారణ పరిపాలనా నిర్ణయం కాదని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 170 ప్రకారం రాష్ట్ర అసెంబ్లీ స్థానాల సంఖ్యను నిర్ణయించే విధానం స్పష్టంగా ఉంది. ఈ నిబంధనల ప్రకారం జనాభా ఆధారంగా నియోజకవర్గాల విభజన జరగాలి. అందువల్ల, ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్విభజన చట్టంలోని సెక్షన్ 26ను సవరించకుండా సీట్ల పెంపు సాధ్యం కాదని సుప్రీం కోర్టు కూడా గతంలో స్పష్టం చేసింది. ఈ తీర్పు కారణంగా ఈ అంశం ఇన్నాళ్లు ముందుకు కదలలేదు.
అయితే తాజాగా ఈసీ ఈ అంశంపై ప్రాథమిక స్థాయిలో పరిశీలన ప్రారంభించిందనే వార్తలు రావడం ఆసక్తికరంగా మారింది. ఒకవేళ కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేక చట్ట సవరణకు ముందుకు వస్తే, తెలుగు రాష్ట్రాల్లో అసెంబ్లీ సీట్ల పెంపు సాధ్యమయ్యే అవకాశాలు ఉన్నాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
రాజకీయంగా కూడా ఈ అంశం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. అధిక సంఖ్యలో నియోజకవర్గాలు ఉంటే స్థానిక ప్రజలకు మరింత సమీపంగా ప్రతినిధులు ఉంటారని, అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు వేగవంతం అవుతాయని నాయకులు చెబుతున్నారు. మరోవైపు, సీట్ల పెంపు వల్ల రాజకీయ సమీకరణాల్లో మార్పులు రావచ్చని అంచనాలు ఉన్నాయి.
