దేశవ్యాప్తంగా ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ (పీడీఎస్) ద్వారా సరఫరా చేసే రేషన్ బియ్యం పంపిణీలో పారదర్శకతను పెంచేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇకపై పీడీఎస్ కింద పంపిణీ చేసే బియ్యం బస్తాలపై క్యూఆర్ కోడ్ విధానాన్ని అమలు చేయనున్నట్లు కేంద్ర ఆహార, ప్రజా పంపిణీ శాఖ మంత్రి ప్రహ్లాద్ జోషి ప్రకటించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్లో ప్రయోగాత్మకంగా అమలు చేసిన ఈ విధానం విజయవంతం కావడంతో, దానిని దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించినట్లు వెల్లడించారు.
తిరుమలలో తిరుమల వెంకటేశ్వర టెంపులు లో శ్రీవారిని దర్శించుకున్న అనంతరం తిరుపతిలో మీడియాతో మాట్లాడిన కేంద్ర మంత్రి, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం అమలు చేసిన పర్యవేక్షణ వ్యవస్థను ప్రశంసించారు. ముఖ్యమంత్రి N. చంద్రబాబు నాయుడు నాయకత్వంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రేషన్ పంపిణీ వ్యవస్థలో తీసుకొచ్చిన సంస్కరణలు దేశానికి ఆదర్శంగా నిలిచాయని పేర్కొన్నారు.
ప్రస్తుతం దేశంలో ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ ద్వారా కోట్లాది మంది లబ్ధిదారులకు తక్కువ ధరలకు బియ్యం, గోధుమలు వంటి ఆహార ధాన్యాలు సరఫరా అవుతున్నాయి. అయితే రేషన్ బియ్యం పక్కదారి పట్టడం, అక్రమ రవాణా, నిల్వల లెక్కల్లో వ్యత్యాసాలు వంటి సమస్యలు చాలాకాలంగా ప్రభుత్వానికి సవాలుగా మారాయి. ఈ నేపథ్యంలో సాంకేతికత ఆధారంగా పంపిణీ వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేయాలనే ఉద్దేశంతో క్యూఆర్ కోడ్ విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.
ప్రతి బియ్యం బస్తాపై ప్రత్యేక క్యూఆర్ కోడ్ ముద్రించబడుతుంది. ఆ కోడ్ ద్వారా ఆ బస్తా ఎక్కడ మిల్లింగ్ చేయబడింది, ఏ గోదాముకు తరలించబడింది, ఏ రేషన్ దుకాణానికి చేరింది, చివరకు ఏ లబ్ధిదారునికి పంపిణీ చేయబడింది అనే వివరాలను సులభంగా గుర్తించే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో సరఫరా గొలుసులోని ప్రతి దశను రియల్ టైమ్లో పర్యవేక్షించవచ్చని ఆయన తెలిపారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఈ విధానాన్ని పైలట్ ప్రాజెక్ట్గా అమలు చేసిన తర్వాత గణనీయమైన ఫలితాలు కనిపించాయని మంత్రి పేర్కొన్నారు. గతంలో కొన్ని ప్రాంతాల్లో రేషన్ బియ్యం అక్రమంగా మార్కెట్కు మళ్లుతున్న ఘటనలు నమోదయ్యేవని, కానీ క్యూఆర్ కోడ్ వ్యవస్థ అమలులోకి వచ్చిన తర్వాత అలాంటి అక్రమాలు గణనీయంగా తగ్గాయని చెప్పారు. మిల్లింగ్ పాయింట్ నుంచి లబ్ధిదారుడి చేతికి చేరే వరకు ప్రతి బస్తాను ట్రాక్ చేసే అవకాశం ఉండటంతో పారదర్శకత పెరిగిందని వివరించారు.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అమలు చేసిన డిజిటల్ పర్యవేక్షణ విధానం సరఫరా వ్యవస్థలో బాధ్యతాయుతమైన నిర్వహణకు దోహదపడిందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ కారణంగానే ఆంధ్రప్రదేశ్ నమూనాను దేశవ్యాప్తంగా అమలు చేయాలని కేంద్రం నిర్ణయించిందని తెలిపారు. రాష్ట్ర స్థాయిలో సాధించిన విజయాన్ని జాతీయ స్థాయికి తీసుకెళ్లడం ద్వారా ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ మరింత సమర్థవంతంగా మారుతుందని ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, క్యూఆర్ కోడ్ వ్యవస్థ అమలు వల్ల లబ్ధిదారులు కూడా తమకు అందుతున్న బియ్యం మూలం, పంపిణీ వివరాలను తెలుసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అంతేకాకుండా సరఫరా ప్రక్రియలో ఏదైనా అవకతవకలు జరిగినట్లయితే వాటిని త్వరగా గుర్తించి చర్యలు తీసుకోవడం సులభమవుతుంది. డిజిటల్ ట్రాకింగ్ ద్వారా ప్రభుత్వానికి కూడా ఖచ్చితమైన డేటా అందుబాటులోకి వస్తుంది.
ఈ విధానం అమలులోకి వచ్చిన తర్వాత రేషన్ దుకాణాల నిర్వహణలో కూడా పారదర్శకత పెరిగే అవకాశం ఉందని అధికారులు భావిస్తున్నారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటికే ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థలో డిజిటల్ సంస్కరణలను వేగవంతం చేస్తుండగా, క్యూఆర్ కోడ్ ఆధారిత ట్రాకింగ్ మరో కీలక అడుగుగా పరిగణిస్తున్నారు.
