హైదరాబాద్-బెంగళూరు జాతీయ రహదారి (NH-44)పై ప్రయాణించే వాహనదారులకు త్వరలో భారీ ఊరట లభించనుంది. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక రాష్ట్రాలను అనుసంధానించే అత్యంత కీలకమైన ఈ జాతీయ రహదారిపై పెరుగుతున్న ట్రాఫిక్ రద్దీని తగ్గించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక ప్రణాళికను సిద్ధం చేస్తోంది. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్కు సమీపంలోని కొత్తూరు నుంచి కర్నూలు వరకు ఉన్న అత్యంత రద్దీ మార్గాన్ని విస్తరించేందుకు జాతీయ రహదారుల ప్రాధికార సంస్థ (NHAI) చర్యలు చేపట్టింది. సుమారు 176.37 కిలోమీటర్ల పొడవైన ఈ రహదారిని ఆరు వరుసల పాక్షిక యాక్సెస్ కంట్రోల్డ్ హైవేగా అభివృద్ధి చేయాలని ప్రతిపాదించింది. ఈ భారీ ప్రాజెక్టుకు సుమారు రూ.5,000 కోట్ల వ్యయం అవుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం హైదరాబాద్-బెంగళూరు జాతీయ రహదారి దేశంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన రవాణా మార్గాల్లో ఒకటిగా ఉంది. హైదరాబాద్ నుంచి కర్నూలు, అనంతపురం, బెంగళూరు వైపు వెళ్లే ప్రయాణికులు, సరుకు రవాణా వాహనాలు ఈ మార్గాన్ని విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నాయి. పారిశ్రామిక కార్యకలాపాలు, వాణిజ్యం, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల రవాణా, అంతర్రాష్ట్ర ప్రయాణాలు పెరుగుతున్న కొద్దీ ఈ రహదారిపై వాహనాల సంఖ్య కూడా గణనీయంగా పెరిగింది. దీంతో ముఖ్యంగా కొత్తూరు నుంచి కర్నూలు మధ్య అనేక ప్రాంతాల్లో ట్రాఫిక్ రద్దీ సమస్యగా మారుతోంది.
ఈ నేపథ్యంలో ప్రస్తుతం ఉన్న రహదారిని ఆరు లేన్లుగా విస్తరించాలని NHAI నిర్ణయించింది. కొత్తూరు-కర్నూలు మధ్య 176.37 కిలోమీటర్ల మేర చేపట్టనున్న ఈ ప్రాజెక్టులో ప్రధాన రహదారి విస్తరణతో పాటు పలు అనుబంధ మౌలిక వసతులను కూడా అభివృద్ధి చేయనున్నారు. ముఖ్యంగా రహదారికి ఇరువైపులా సర్వీసు రోడ్ల నిర్మాణం చేపట్టే అవకాశం ఉంది. దీంతో స్థానిక గ్రామాలు, పట్టణాలు, వ్యాపార ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వాహనాలు ప్రధాన హైవేపైకి నేరుగా చేరకుండా సర్వీసు రోడ్లను ఉపయోగించుకునే వీలు కలుగుతుంది.
ఈ ప్రాజెక్టులో అత్యంత కీలకమైన అంశం భూసేకరణ అవసరం లేకపోవడం. సాధారణంగా జాతీయ రహదారులను విస్తరించేటప్పుడు అదనపు భూమిని సేకరించాల్సి ఉంటుంది. భూసేకరణ ప్రక్రియలో పరిహారం, న్యాయపరమైన వివాదాలు, స్థానికుల అభ్యంతరాలు వంటి కారణాలతో ప్రాజెక్టులు ఆలస్యమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే కొత్తూరు-కర్నూలు రహదారి విస్తరణలో ఇప్పటికే అందుబాటులో ఉన్న రహదారి పరిధిలోని 60 మీటర్ల స్థలాన్నే ఉపయోగించుకోవాలని NHAI భావిస్తోంది.
ఇప్పటికే ఉన్న రహదారి మౌలిక వసతులను ఆధారంగా చేసుకుని అభివృద్ధి చేసే విధానాన్ని ‘బ్రౌన్ఫీల్డ్’ ప్రాజెక్టుగా పరిగణిస్తారు. ఈ పద్ధతిని అనుసరించడం వల్ల కొత్తగా పెద్ద ఎత్తున భూమిని సేకరించాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఫలితంగా ప్రాజెక్టు అమలులో సమయం ఆదా కావడంతో పాటు భూసేకరణకు సంబంధించిన వ్యయాలు, సమస్యలు కూడా తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న 60 మీటర్ల స్థలాన్ని సమర్థంగా వినియోగించుకుని ప్రధాన రహదారి విస్తరణ, సర్వీసు రోడ్ల నిర్మాణం చేపట్టాలని అధికారులు యోచిస్తున్నారు.
ఆరు లేన్లుగా మారిన తర్వాత ఈ మార్గంలో వాహనాల రాకపోకల సామర్థ్యం గణనీయంగా పెరగనుంది. ప్రస్తుతం రెండు లేదా నాలుగు లేన్ల రహదారిపై ఒకేసారి భారీ సంఖ్యలో వాహనాలు ప్రయాణించాల్సి రావడంతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో వేగం తగ్గడం, ఓవర్టేకింగ్ సమయంలో ఇబ్బందులు, ప్రమాదాల ముప్పు వంటి సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి. ఆరు లేన్ల విస్తరణ పూర్తయితే వాహనాలకు మరింత విస్తృతమైన రహదారి అందుబాటులోకి వస్తుంది. దీంతో ట్రాఫిక్ ప్రవాహం మెరుగుపడే అవకాశం ఉంది.
సర్వీసు రోడ్ల నిర్మాణం కూడా ఈ ప్రాజెక్టులో కీలకమైన అంశంగా మారనుంది. ప్రస్తుతం జాతీయ రహదారి వెంట ఉన్న గ్రామాలు, వాణిజ్య సంస్థలు, పెట్రోల్ బంకులు, ఇతర స్థానిక ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వాహనాలు నేరుగా ప్రధాన రహదారిపైకి చేరడం వల్ల ట్రాఫిక్కు అంతరాయం ఏర్పడుతోంది. సర్వీసు రోడ్లు అందుబాటులోకి వస్తే స్థానిక రాకపోకలను ప్రధాన హైవే ట్రాఫిక్ నుంచి వేరు చేయవచ్చు. దీనివల్ల హైవేపై ప్రయాణించే వాహనాలకు మెరుగైన వేగం, భద్రత లభించే అవకాశం ఉంది.
ఈ రహదారి విస్తరణ వల్ల హైదరాబాద్ నుంచి కర్నూలు వైపు ప్రయాణించే ప్రయాణికులకు మాత్రమే కాకుండా దక్షిణ భారతదేశంలో సరుకు రవాణాకు కూడా ప్రయోజనం కలగనుంది. హైదరాబాద్, బెంగళూరు వంటి ప్రధాన నగరాల మధ్య పారిశ్రామిక, వాణిజ్య కార్యకలాపాలు విస్తరిస్తున్న నేపథ్యంలో వేగవంతమైన రోడ్డు కనెక్టివిటీకి ప్రాధాన్యం పెరిగింది. కర్నూలు కూడా భవిష్యత్తులో ప్రాంతీయ రవాణా కేంద్రంగా మరింత అభివృద్ధి చెందే అవకాశం ఉన్నందున ఈ రహదారి సామర్థ్యం పెరగడం కీలకంగా మారనుంది.
ప్రస్తుతం ఈ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన సమగ్ర ప్రాజెక్టు నివేదిక (DPR) తయారీ ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది. ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి సంబంధించిన సాంకేతిక అంశాలు, రహదారి డిజైన్, ట్రాఫిక్ అంచనాలు, నిర్మాణ వ్యయం, అవసరమైన మౌలిక వసతులు, సర్వీసు రోడ్ల అమరిక తదితర అంశాలను DPRలో పొందుపరచనున్నారు. ఈ నివేదికను వచ్చే సెప్టెంబర్ నాటికి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సమర్పించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. DPRకు ఆమోదం లభించిన అనంతరం తదుపరి దశలో టెండర్ల ప్రక్రియ ప్రారంభం కానుంది.
టెండర్ల ప్రక్రియ పూర్తయిన తర్వాత పనులు ప్రారంభమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే భారీ జాతీయ రహదారి ప్రాజెక్టు కావడంతో నిర్మాణాన్ని దశలవారీగా చేపట్టే అవకాశం ఉంది. రహదారి వినియోగం కొనసాగుతూనే విస్తరణ పనులు చేపట్టాల్సి ఉంటుంది. దీంతో నిర్మాణ సమయంలో వాహనదారులకు తాత్కాలిక ఇబ్బందులు ఏర్పడే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, ప్రాజెక్టు పూర్తయిన తర్వాత దీర్ఘకాలికంగా ప్రయాణ సౌకర్యాలు మెరుగుపడతాయి.
ఈ మార్గంలో భద్రతా ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడం కూడా విస్తరణలో ముఖ్యమైన అంశంగా ఉండనుంది. ఆరు లేన్ల రహదారి, మెరుగైన జంక్షన్లు, సర్వీసు రోడ్లు, అవసరమైన చోట రక్షణ గోడలు, డ్రైనేజీ వ్యవస్థ, రహదారి సూచికలు వంటి సదుపాయాలు అభివృద్ధి చేస్తే ప్రమాదాల ముప్పును తగ్గించవచ్చు. ముఖ్యంగా రాత్రివేళల్లో భారీ వాహనాలు ఎక్కువగా ప్రయాణించే ప్రాంతాల్లో రహదారి భద్రతకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది.
కొత్తూరు నుంచి కర్నూలు వరకు రహదారి విస్తరణ పూర్తయితే హైదరాబాద్ నగర పరిసర ప్రాంతాల నుంచి దక్షిణ దిశగా వెళ్లే ట్రాఫిక్కు కూడా కొంత ఉపశమనం లభించే అవకాశం ఉంది. హైదరాబాద్ నుంచి బెంగళూరు దిశగా ప్రయాణించే వాహనాల్లో గణనీయమైన భాగం ఈ మార్గాన్ని ఉపయోగిస్తున్నందున రహదారి సామర్థ్యం పెరగడం మొత్తం రవాణా వ్యవస్థకు ప్రయోజనం చేకూర్చనుంది.
రూ.5,000 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో చేపట్టనున్న ఈ ప్రాజెక్టు పూర్తయితే తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ మధ్య రహదారి కనెక్టివిటీ మరింత బలోపేతం కానుంది. హైదరాబాద్ నుంచి కర్నూలు వరకు ప్రయాణించే సమయంలో ఎదురయ్యే రద్దీ సమస్యలు తగ్గడంతో పాటు పారిశ్రామిక, వాణిజ్య రంగాలకు వేగవంతమైన రవాణా సౌకర్యం అందుబాటులోకి రావచ్చు. ముఖ్యంగా సరుకు రవాణా వాహనాలు సమయానికి గమ్యస్థానాలకు చేరుకోవడం ద్వారా రవాణా ఖర్చులను కూడా కొంత మేర తగ్గించే అవకాశం ఉంది.
