- హిజాబ్ తీర్పుపై అలహాబాద్ హైకోర్టును విమర్శించిన ఒవైసీ
- రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 25, 19లకు విరుద్ధమని వ్యాఖ్య
- ఆరెస్సెస్, బీజేపీలకు రాజ్యాంగం కంటే మనుస్మృతే ఇష్టమని ఆరోపణ
అలహాబాద్ హైకోర్టు హిజాబ్కు సంబంధించిన ఓ కీలక పిటిషన్ను కొట్టివేయడంపై ఎంఐఎం అధినేత, హైదరాబాద్ ఎంపీ అసదుద్దీన్ ఒవైసీ తీవ్రస్థాయిలో స్పందించారు. పాఠశాల యూనిఫామ్తో పాటు హిజాబ్ ధరించేందుకు అనుమతి కోరిన మైనర్ విద్యార్థిని పిటిషన్ను కోర్టు తిరస్కరించడాన్ని ఆయన ‘ఇస్లాంపై దాడి’గా అభివర్ణించారు. మంగళవారం హైదరాబాద్లోని దారుస్సలాంలో జరిగిన ‘జల్సా-ఎ-రహ్మతుల్-లిల్-అలమీన్’ సభలో మాట్లాడిన ఒవైసీ, తీర్పుతో తాను ఏకీభవించనని స్పష్టం చేశారు. మత స్వేచ్ఛ, వ్యక్తిగత హక్కులు, విద్యాసంస్థల డ్రెస్ కోడ్ వంటి అంశాల మధ్య సమతుల్యతపై ఈ తీర్పు మరోసారి దేశవ్యాప్తంగా చర్చకు దారితీసింది.
ఈ వివాదానికి నేపథ్యం ఉత్తరప్రదేశ్లోని ప్రయాగ్రాజ్కు చెందిన ఓ ప్రైవేట్ సీబీఎస్ఈ అనుబంధ పాఠశాల విద్యార్థిని దాఖలు చేసిన పిటిషన్. 11వ తరగతిలో అదే పాఠశాలలో ప్రవేశం కోరుతున్న మైనర్ విద్యార్థిని, పాఠశాల నిర్ణయించిన యూనిఫామ్తో పాటు హిజాబ్ లేదా తలపై స్కార్ఫ్ ధరించేందుకు అనుమతి ఇవ్వాలని కోరింది. ఆమె తరఫున తల్లి కోర్టును ఆశ్రయించారు. పాఠశాలలోని డ్రెస్ కోడ్ను ఉల్లంఘించే ఉద్దేశం లేదని, తన మత విశ్వాసంలో భాగంగా తలపై హిజాబ్ ధరించాలనుకుంటున్నానని పిటిషన్లో పేర్కొన్నట్లు వార్తా నివేదికలు వెల్లడించాయి.
ఈ పిటిషన్పై విచారణ జరిపిన జస్టిస్ జె.జె. మునీర్, జస్టిస్ ఇందర్జీత్ శుక్లాలతో కూడిన ద్విసభ్య ధర్మాసనం, పాఠశాల నిర్దేశించిన యూనిఫామ్ను పాటించడం విద్యార్థుల బాధ్యతగా పేర్కొంది. డ్రెస్ కోడ్ ఒకే విధంగా, వివక్ష లేకుండా, క్రమశిక్షణ మరియు విద్యాసంస్థ గుర్తింపును కాపాడే ఉద్దేశంతో అమలు చేస్తే, దానిని పాటించాలని కోర్టు అభిప్రాయపడింది. వ్యక్తిగతంగా డ్రెస్ కోడ్లో మార్పు కోరుకునే హక్కు విద్యార్థికి స్వయంచాలకంగా ఏర్పడదని పేర్కొంటూ పిటిషన్ను కొట్టివేసింది.
హిజాబ్ను మతపరమైన అత్యవసర ఆచారంగా నిరూపించేందుకు పిటిషనర్ తగిన వాస్తవ, న్యాయపరమైన ఆధారాలు సమర్పించలేదని హైకోర్టు పేర్కొంది. పాఠశాలలో గత తరగతుల్లో ఆమె తలపై స్కార్ఫ్ ధరించినప్పటికీ, ఆ కారణంగా భవిష్యత్తులో కూడా డ్రెస్ కోడ్ నుంచి మినహాయింపు పొందే శాశ్వత హక్కు ఏర్పడదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. పాఠశాల యూనిఫామ్ ఉద్దేశం విద్యార్థుల మధ్య సమానత్వం, క్రమశిక్షణ, సంస్థాగత గుర్తింపును కాపాడటమేనని ధర్మాసనం వివరించింది.
ఆర్టికల్ 25, 19లను ప్రస్తావిస్తూ ఒవైసీ ఈ తీర్పును తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. మతాన్ని ఆచరించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ రక్షణలను ఈ తీర్పు ఉల్లంఘిస్తోందని ఆయన ఆరోపించారు. ‘‘ఇస్లాంలో ఏది అవసరమో, ఏది కాదో నిర్ణయించడానికి మీరెవరు?’’ అంటూ కోర్టు తీర్పుపై ప్రశ్నలు సంధించారు. హిజాబ్ను అమ్మాయిలు తలపై ధరిస్తారని, మెదడుపై కాదని వ్యాఖ్యానిస్తూ, తీర్పు ఇచ్చే సమయంలో మతపరమైన ఆచారాలపై కోర్టులు తీసుకుంటున్న దృక్కోణాన్ని ఆయన విమర్శించారు.
అదే సమయంలో, శబరిమల కేసులో మతపరమైన ఆచారాలకు సంబంధించిన ‘ఎసెన్షియల్ రిలీజియస్ ప్రాక్టీస్’ అంశంపై సుప్రీంకోర్టులో విచారణ పెండింగ్లో ఉందని ఒవైసీ గుర్తుచేశారు. మతపరమైన ఆచారం అత్యవసరమైనదా కాదా అనే ప్రశ్నపై సుప్రీంకోర్టు స్థాయిలో చర్చ కొనసాగుతున్న సమయంలో అలహాబాద్ హైకోర్టు ఇలాంటి నిర్ణయం తీసుకోవడంపై ఆయన అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. ఈ వ్యాఖ్యలు ప్రస్తుతం న్యాయవ్యవస్థలో మత స్వేచ్ఛ, మతాచారాల పరిరక్షణ, విద్యాసంస్థల స్వయం ప్రతిపత్తి మధ్య ఉన్న సున్నితమైన సమతుల్యతపై చర్చను మరింత ముందుకు తెచ్చాయి.
హైకోర్టు తీర్పు మత స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన విస్తృత న్యాయపరమైన చర్చలో భాగంగా మారింది. కోర్టు ప్రకారం, ఒక విద్యాసంస్థ అమలు చేసే డ్రెస్ కోడ్ నిష్పక్షపాతంగా, అన్ని విద్యార్థులకు సమానంగా వర్తించేలా, క్రమశిక్షణ కోసం రూపొందించబడితే దాన్ని అమలు చేసే అధికారం సంస్థకు ఉంటుంది. వ్యక్తిగత మతపరమైన అభిరుచుల ఆధారంగా ఒక్కో విద్యార్థికి మినహాయింపులు ఇవ్వడం ద్వారా యూనిఫామ్ అనే భావననే బలహీనపరిచే అవకాశం ఉందని న్యాయస్థానం పేర్కొంది. అదే సమయంలో, పాఠశాల తన డ్రెస్ కోడ్ను భవిష్యత్తులో మార్చుకోవడానికి స్వేచ్ఛ ఉందని కూడా తీర్పులో స్పష్టం చేసినట్లు న్యాయ నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
ఈ తీర్పుపై ముస్లిం మతపెద్దలు, సంస్థల నుంచి కూడా విమర్శలు వచ్చాయి. ఆల్ ఇండియా ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు ఈ నిర్ణయాన్ని సవాలు చేసే అవకాశాన్ని పరిశీలిస్తున్నట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. అంటే హిజాబ్ అంశం కేవలం పాఠశాల డ్రెస్ కోడ్ వివాదంగా కాకుండా, మత స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన న్యాయపరమైన అంశంగా మరింత ముందుకు వెళ్లే అవకాశం ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో తదుపరి అప్పీల్ లేదా న్యాయపరమైన చర్యలు తీసుకుంటారా అన్నదానిపై ఆసక్తి నెలకొంది.
ఈ వ్యవహారం దేశంలో హిజాబ్, విద్యాసంస్థల డ్రెస్ కోడ్, రాజ్యాంగ హక్కులపై రాజకీయ చర్చను కూడా పెంచే అవకాశం ఉంది. ఒకవైపు విద్యాసంస్థలకు క్రమశిక్షణ, ఏకరీతి డ్రెస్ కోడ్ అమలు చేసే అధికారం ఉండాలని వాదన ఉండగా, మరోవైపు మత విశ్వాసాల వ్యక్తీకరణకు రాజ్యాంగం కల్పించే రక్షణలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని మరో వర్గం అభిప్రాయపడుతోంది. ఈ రెండు అంశాల మధ్య సమతుల్యత ఎలా ఉండాలన్నదే భవిష్యత్ న్యాయపరమైన చర్చలో కీలకంగా మారనుంది.
అయితే కోర్టు తీర్పును విమర్శిస్తూ ఒవైసీ చేసిన వ్యాఖ్యలు ఆయన రాజకీయ, మతపరమైన అభిప్రాయాలుగా చూడాలి. తీర్పు స్వయంగా విద్యార్థి మతాన్ని అడ్డుకోవడం లక్ష్యంగా పెట్టుకోలేదని, పాఠశాల డ్రెస్ కోడ్ను పాటించాల్సిన అవసరంపైనే ప్రధానంగా దృష్టి పెట్టిందని న్యాయ నివేదికలు చెబుతున్నాయి. పిటిషనర్ హిజాబ్ను ధరించడం తన మతానికి అత్యవసరమైన ఆచారమని నిరూపించేందుకు తగిన ఆధారాలు సమర్పించలేదని కోర్టు పేర్కొంది.
హిజాబ్పై తీర్పు దేశవ్యాప్తంగా మత స్వేచ్ఛ, విద్యా సంస్థల నియమాలు, రాజ్యాంగ హక్కుల మధ్య సంబంధంపై మరోసారి చర్చకు కారణమైంది. అలహాబాద్ హైకోర్టు తీర్పులో పాఠశాల డ్రెస్ కోడ్ సమానంగా, వివక్ష లేకుండా అమలు చేయబడితే విద్యార్థులు దానిని పాటించాల్సిందేనని స్పష్టం చేసింది. మరోవైపు ఒవైసీ మాత్రం ఆర్టికల్ 25, 19లను ప్రస్తావిస్తూ మతపరమైన వ్యక్తీకరణకు రక్షణ ఉండాలని వాదించారు. ఈ రెండు భిన్న దృక్కోణాలు భవిష్యత్ రాజకీయ, న్యాయ చర్చలకు కేంద్రంగా మారే అవకాశం ఉంది.
