తెలంగాణ ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న ప్రతిష్టాత్మక కల్యాణలక్ష్మి మరియు షాదీ ముబారక్ పథకాల చట్టబద్ధతపై తెలంగాణ హైకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. ఈ సంక్షేమ పథకాలు శాసనసభ ఆమోదం లేకుండా కేవలం ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు (జీవోలు) ఆధారంగా ఎలా అమలవుతున్నాయనే అంశంపై సందేహాలు వ్యక్తం చేసిన న్యాయస్థానం, దీనిపై పూర్తి వివరాలతో కౌంటర్ అఫిడవిట్ దాఖలు చేయాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది.
ఈ పథకాలను సవాల్ చేస్తూ న్యాయవాది విజయ్ గోపాల్ దాఖలు చేసిన రిట్ పిటిషన్పై జస్టిస్ ఎన్.వి. శ్రవణ్ కుమార్ బుధవారం విచారణ చేపట్టారు. విచారణ సందర్భంగా పిటిషనర్ తరఫు న్యాయవాది పలు రాజ్యాంగపరమైన అంశాలను కోర్టు దృష్టికి తీసుకువచ్చారు.
పిటిషనర్ వాదన ప్రకారం, ప్రజా ధనాన్ని వ్యయం చేసే సంక్షేమ పథకాలకు చట్టసభ ఆమోదం అవసరమని, కేవలం ప్రభుత్వ జీవోల ఆధారంగా ఆర్థిక ప్రయోజనాలు కల్పించడం రాజ్యాంగ నిబంధనలకు విరుద్ధమని పేర్కొన్నారు. ముఖ్యంగా భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్స్ 245, 246 ప్రకారం శాసనాధికార పరిధిలోకి వచ్చే అంశాలను కేవలం కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వుల ద్వారా అమలు చేయడం సరైన విధానం కాదని వాదించారు.
అంతేకాకుండా, కల్యాణలక్ష్మి, షాదీ ముబారక్ పథకాల అమలుకు సంబంధించి ప్రభుత్వం జారీ చేసిన మొత్తం ఎనిమిది జీవోలను రద్దు చేయాలని పిటిషన్లో కోరినట్లు కోర్టుకు తెలిపారు. ఈ జీవోలు చట్టబద్ధతను కోర్టు పరిశీలించాలని విజ్ఞప్తి చేశారు.
వాదనలు విన్న న్యాయస్థానం, ఈ అంశంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అభిప్రాయం తెలుసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొంది. శాసనసభ ప్రత్యేక చట్టం లేకుండా ఈ పథకాలు ఏ చట్టపరమైన ఆధారంతో అమలవుతున్నాయో, ప్రభుత్వానికి ఉన్న అధికారాలేమిటో, ఇప్పటివరకు ఈ పథకాల అమలు విధానం ఎలా కొనసాగిందో వివరించాలని ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది.
దీనితో పాటు, సంబంధిత శాఖలు పూర్తి వివరాలతో కౌంటర్ అఫిడవిట్ దాఖలు చేయాలని హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. తదుపరి విచారణలో ప్రభుత్వం సమర్పించే వివరణను పరిశీలించిన అనంతరం తదుపరి నిర్ణయం తీసుకుంటామని న్యాయస్థానం తెలిపింది.
కల్యాణలక్ష్మి, షాదీ ముబారక్ పథకాలు తెలంగాణలో ఆర్థికంగా వెనుకబడిన కుటుంబాలకు చెందిన అర్హులైన యువతుల వివాహాల కోసం ఆర్థిక సహాయం అందించే ప్రధాన సంక్షేమ కార్యక్రమాలుగా అమలులో ఉన్నాయి. ఈ పథకాల ద్వారా ఇప్పటివరకు లక్షలాది మంది లబ్ధిదారులు ప్రయోజనం పొందినట్లు ప్రభుత్వ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే ప్రస్తుతం కోర్టు పరిశీలిస్తున్న అంశం పథకాల అవసరం లేదా ప్రయోజనాలపై కాకుండా, వాటి చట్టపరమైన అమలు విధానానికి సంబంధించినదే అని న్యాయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
న్యాయ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, కోర్టు ప్రభుత్వం నుంచి కోరిన కౌంటర్ అఫిడవిట్లో రాజ్యాంగపరమైన, పరిపాలనా మరియు ఆర్థిక అధికారాలకు సంబంధించిన వివరణలు కీలకంగా మారే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వ వివరణ అనంతరం ఈ పథకాల అమలు విధానంపై హైకోర్టు ఎలాంటి ఆదేశాలు జారీ చేస్తుందనే అంశంపై ఆసక్తి నెలకొంది.
ప్రస్తుతం హైకోర్టు ఎలాంటి తుది తీర్పు ఇవ్వలేదు. ప్రభుత్వం నుంచి పూర్తి వివరణ కోరుతూ తదుపరి విచారణకు కేసును వాయిదా వేసింది. ఈ నేపథ్యంలో కల్యాణలక్ష్మి, షాదీ ముబారక్ పథకాలపై తుది నిర్ణయం భవిష్యత్ విచారణల్లో వెలువడే అవకాశం ఉంది.
