హైదరాబాద్ మహానగరానికి ప్రధాన ఆక్సిజన్ కేంద్రంగా, పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడే అత్యంత కీలకమైన ‘గ్రీన్ లంగ్ జోన్’గా సేవలందిస్తున్న కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి జాతీయ పార్కు (కేబీఆర్ పార్క్) పరిరక్షణ విషయంలో దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టు అత్యంత కీలకమైన మరియు చారిత్రాత్మకమైన మధ్యంతర ఉత్తర్వులను జారీ చేసింది. నగరంలో పెరుగుతున్న వాహనాల రద్దీని తట్టుకునేందుకు మరియు రవాణా మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరిచేందుకు తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టిన అభివృద్ధి పనుల వల్ల కేబీఆర్ పార్కు చుట్టుపక్కల ఉన్న శతాబ్దాల నాటి పచ్చని చెట్లకు భారీ ముప్పు పొంచి ఉందన్న ఆందోళనల నేపథ్యంలో కోర్టు తీవ్రంగా స్పందించింది.
ఈ జాతీయ పార్కు చుట్టూ ఉన్న పర్యావరణ సున్నిత ప్రాంతం పరిధిలోకి వచ్చే 25 నుండి 35 మీటర్ల నిడివిలో ఉన్న ఏ ఒక్క చెట్టును కూడా నరకడానికి వీల్లేదని, పచ్చదనాన్ని కాపాడటం ప్రభుత్వాల ప్రాథమిక బాధ్యతని స్పష్టం చేస్తూ సుప్రీంకోర్టు కఠినమైన ఆంక్షలను విధించింది.
ఈ వివాదాస్పద ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి ఎలాంటి తాత్కాలిక ఉపశమనం లేదా మినహాయింపులు ఇవ్వడానికి నిరాకరించిన జస్టిస్ బీవీ నాగరత్న, జస్టిస్ ఉజ్జల్ భుయాన్లతో కూడిన అత్యున్నత న్యాయస్థాన ద్విసభ్య ధర్మాసనం, తదుపరి సమగ్ర విచారణ ముగిసేంత వరకు క్షేత్రస్థాయిలో యథాతథ స్థితిని (స్టే) కొనసాగించాలని ఆదేశించింది. ప్రభుత్వాలు కేవలం సిమెంట్ కట్టడాలు, కాంక్రీట్ వనాలకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ నగరాల మనుగడకు కారణమయ్యే సహజసిద్ధమైన అడవులను కబళించడాన్ని అనుమతించలేమని న్యాయమూర్తులు ఈ సందర్భంగా అభిప్రాయపడ్డారు.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం హైదరాబాద్ నగరంలో ట్రాఫిక్ ఇబ్బందులను తొలగించడానికి వ్యూహాత్మక రహదారుల అభివృద్ధి కార్యక్రమం కింద కేబీఆర్ పార్కు చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలలో భారీ ఫ్లైఓవర్ల నిర్మాణాలు, అధునాతన మల్టీ లెవల్ కార్ పార్కింగ్ సౌకర్యాలు మరియు విస్తృతమైన రోడ్ల వెడల్పు పనులను ప్రతిపాదించింది. అయితే ఈ భారీ ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం కోసం పార్కు పరిసరాల్లో ఉన్న వేలాది చెట్లను తొలగించాల్సి రావడం, భారీ యంత్రాల వాడకం వల్ల అంతర్గత పర్యావరణ వ్యవస్థ దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉండటాన్ని సవాలు చేస్తూ ప్రముఖ పర్యావరణ సామాజిక కార్యకర్త కాజల్ మహేశ్వరి సుప్రీంకోర్టులో స్పెషల్ లీవ్ పిటిషన్ దాఖలు చేశారు.
ఈ పిటిషన్పై విచారణ జరిపిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం, ఒక అటవీ ప్రాంతం లేదా జాతీయ వనం చుట్టూ ఉండే బఫర్ జోన్ నిడివిని ఏకపక్షంగా తగ్గించడం చట్టవిరుద్ధమని పేర్కొంది. ప్రభుత్వ ప్రతిపాదనల ప్రకారం ఈ నిర్మాణ పనుల వల్ల కేబీఆర్ పార్కు యొక్క ఎకో సెన్సిటివ్ జోన్ నిడివి ఏకంగా 30 మీటర్ల మేర కుంచించుకుపోయే ప్రమాదం ఉందని, ఇంత తక్కువ నిడివితో బఫర్ జోన్ ఉంటే అసలు నేషనల్ పార్కును ఏర్పాటు చేసిన మూల ఉద్దేశమే దెబ్బతింటుందని పిటిషనర్ కోర్టుకు సమర్పించిన ఆధారాలను ధర్మాసనం అంగీకరించింది. ఈ పార్కు వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టం కింద ప్రత్యేకంగా నోటిఫై చేయబడిన ప్రాంతమని, ఇక్కడ వందలాది పక్షి జాతులు, చిన్న వన్యప్రాణులు మరియు అరుదైన వృక్ష సంపద నివసిస్తున్నాయని, రోడ్డు విస్తరణ పేరుతో వీటన్నింటి ఉనికిని ప్రమాదంలోకి నెట్టలేమని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
