మైక్రోసాఫ్ట్ సహ వ్యవస్థాపకుడు, ప్రపంచంలోని ప్రముఖ కుబేరుల్లో ఒకరైన బిల్ గేట్స్ కుమార్తె ఫోబీ గేట్స్కు చెందిన షాపింగ్ స్టార్టప్ ‘ఫియా’ (Phia) వివాదంలో చిక్కుకుంది. సంస్థ ఆన్లైన్ వ్యాపార విధానాలకు సంబంధించి ‘కుకీ స్టఫింగ్’ అనే మోసపూరిత టెక్నిక్ను ఉపయోగించి అక్రమంగా ఆదాయం పొందిందన్న ఆరోపణలు తెరపైకి వచ్చాయి. ఈ ఆరోపణలు ప్రస్తుతం టెక్, ఈ-కామర్స్ రంగాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారాయి.అయితే ఈ వ్యవహారంలో ఇప్పటివరకు ఎలాంటి అధికారిక నేరారోపణలు నమోదు కాలేదన్న విషయాన్ని గమనించాలి. అంటే ఫియా లేదా దాని నిర్వాహకులు చట్టపరంగా నేరస్థులుగా నిర్ధారించబడ్డారని చెప్పలేం. ప్రస్తుతం వెలువడుతున్నవి ఆరోపణలు మాత్రమే. వాటిపై అధికారిక దర్యాప్తు, న్యాయపరమైన ప్రక్రియ జరిగితేనే వాస్తవాలు పూర్తిగా వెలుగులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది.
ఫియా అనేది ఆన్లైన్ షాపింగ్ అనుభవాన్ని సులభతరం చేయడాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న స్టార్టప్గా పరిచయం పొందింది. వినియోగదారులకు వివిధ ఉత్పత్తులను వెతకడం, వాటి ధరలను పోల్చడం, మెరుగైన డీల్స్ను గుర్తించడం వంటి సేవలను అందించే డిజిటల్ ప్లాట్ఫామ్గా ఇది పనిచేస్తుంది. అయితే సంస్థ ఆదాయాన్ని పొందే విధానంపై వచ్చిన ఆరోపణలే ఇప్పుడు ప్రధాన చర్చకు కారణమయ్యాయి. ఇక్కడ ప్రధానంగా వినిపిస్తున్న పదం ‘కుకీ స్టఫింగ్’. డిజిటల్ మార్కెటింగ్, ఆన్లైన్ అఫిలియేట్ మార్కెటింగ్ రంగాల్లో ఉపయోగించే ట్రాకింగ్ కుకీలను దుర్వినియోగం చేయడం ఈ పద్ధతికి ప్రధాన లక్షణంగా ఉంటుంది.
సాధారణంగా ఒక వినియోగదారు ఒక ఆన్లైన్ షాపింగ్ వెబ్సైట్ను సందర్శించినప్పుడు లేదా అఫిలియేట్ లింక్పై క్లిక్ చేసినప్పుడు బ్రౌజర్లో ప్రత్యేకమైన ట్రాకింగ్ కుకీ సేవ్ అవుతుంది. ఆ కుకీ ద్వారా ఆ వినియోగదారు ఎక్కడి నుంచి వచ్చారు, ఏ అఫిలియేట్ లేదా భాగస్వామి ద్వారా వచ్చారు వంటి సమాచారాన్ని కంపెనీలు గుర్తించగలుగుతాయి. అనంతరం ఆ వినియోగదారు కొనుగోలు చేస్తే సంబంధిత అఫిలియేట్కు కమీషన్ లభిస్తుంది.కానీ ‘కుకీ స్టఫింగ్’లో పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంటుంది. వినియోగదారు ఎలాంటి కూపన్ను ఉపయోగించకపోయినా, సంబంధిత అఫిలియేట్ లింక్పై క్లిక్ చేయకపోయినా లేదా సంస్థ అందించే సేవ ద్వారా కొనుగోలు చేయకపోయినా.. వారి బ్రౌజర్లో ట్రాకింగ్ కుకీని చొప్పించే విధానాన్ని కుకీ స్టఫింగ్గా పిలుస్తారు.ఆ తర్వాత ఆ వినియోగదారు ఏదైనా ఆన్లైన్ రిటైలర్ వద్ద కొనుగోలు చేస్తే, ట్రాకింగ్ వ్యవస్థ ఆ కొనుగోలును సంబంధిత అఫిలియేట్కు ఆపాదించే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో వాస్తవానికి విక్రయానికి కారణం కాకపోయినా, అఫిలియేట్ సంస్థ కమీషన్ పొందే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.
ఇలాంటి పద్ధతి ఉపయోగించబడిందనే ఆరోపణలే ఫియా చుట్టూ వివాదానికి కారణమయ్యాయి. సంస్థ వినియోగదారులకు అందించే సేవల ద్వారా కాకుండా, వారు చేసిన కొనుగోళ్లపై అఫిలియేట్ కమీషన్లు పొందే విధానంలో అక్రమంగా జోక్యం చేసుకుందా? అన్నదే ఇప్పుడు ప్రధాన ప్రశ్నగా మారింది.అమెరికాలో డిజిటల్ మోసం, ఆన్లైన్ లావాదేవీలకు సంబంధించిన నేరాలను చట్టాలు తీవ్రంగా పరిగణిస్తాయి. ‘ఫెడరల్ వైర్ ఫ్రాడ్’ వర్తించే స్థాయిలో నేరం నిర్ధారణ అయితే తీవ్రమైన శిక్షలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో గరిష్ఠంగా 20 ఏళ్ల వరకు జైలు శిక్ష విధించే నిబంధనలు ఉన్నాయి. అయితే ఏ ఆరోపణకు ఏ చట్టం వర్తిస్తుంది, నేర ఉద్దేశం ఉందా, ఆర్థిక నష్టం ఎంత జరిగింది వంటి అంశాలపై ఆధారపడి చట్టపరమైన పరిణామాలు మారుతాయి.
అందువల్ల కుకీ స్టఫింగ్ ఆరోపణలు వచ్చాయనే కారణంతోనే ఫియా లేదా దాని వ్యవస్థాపకులపై ఫెడరల్ వైర్ ఫ్రాడ్ నేరం రుజువైందని భావించడం సరికాదు. నేరం నిర్ధారణ కావాలంటే సంబంధిత దర్యాప్తు సంస్థలు ఆధారాలను పరిశీలించాలి. ఆ తర్వాత అభియోగాలు నమోదు కావాలి. న్యాయస్థానంలో నేరం నిరూపితమైతేనే శిక్షకు సంబంధించిన ప్రశ్న తలెత్తుతుంది. ఫోబీ గేట్స్ పేరు ఈ వ్యవహారానికి మరింత ప్రాధాన్యం తీసుకొచ్చింది. బిల్ గేట్స్ కుమార్తెగా ఆమెకు ఇప్పటికే అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు ఉంది. అందువల్ల ఆమెకు సంబంధించిన స్టార్టప్పై వచ్చిన ఆరోపణలు సాధారణంగా ఒక చిన్న టెక్ కంపెనీపై వచ్చే ఆరోపణల కంటే ఎక్కువగా వార్తల్లో నిలిచాయి.స్టార్టప్లకు వినియోగదారుల నమ్మకం అత్యంత కీలకం. ముఖ్యంగా ఆన్లైన్ షాపింగ్, డిజిటల్ కూపన్లు, అఫిలియేట్ మార్కెటింగ్ వంటి రంగాల్లో వినియోగదారులు తమ బ్రౌజింగ్ డేటా, కొనుగోలు ప్రవర్తన, ట్రాకింగ్ వ్యవస్థల గురించి పూర్తి అవగాహన కలిగి ఉండరు. అందుకే ట్రాకింగ్ టెక్నాలజీని పారదర్శకంగా ఉపయోగించడం, వినియోగదారుల అనుమతులను గౌరవించడం, అఫిలియేట్ మార్కెటింగ్ నిబంధనలను పాటించడం కీలకంగా మారింది.
కుకీ స్టఫింగ్ నిజంగా జరిగిందని తేలితే అది కేవలం ఒక సంస్థకు సంబంధించిన వ్యాపార విధానాల సమస్యగా కాకుండా డిజిటల్ ప్రకటనలు, అఫిలియేట్ మార్కెటింగ్ వ్యవస్థల్లో ఉన్న పర్యవేక్షణ లోపాలను కూడా వెలుగులోకి తెచ్చే అంశంగా మారవచ్చు. మరోవైపు ఆరోపణలు ఆధారరహితమని తేలితే సంస్థకు సంబంధించిన ప్రతిష్ఠకు కలిగిన నష్టం కూడా పెద్ద సమస్యగా మారే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతం ఈ వ్యవహారంలో కీలకమైన విషయం అధికారిక అభియోగాలు నమోదు కాలేదన్నదే. కాబట్టి ఆరోపణలను నిర్ధారిత వాస్తవాలుగా చూడటం సరికాదు. దర్యాప్తు సంస్థలు లేదా సంబంధిత అధికారులు ఈ ఆరోపణలపై ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటారు, ఫియా సంస్థ నుంచి ఎలాంటి వివరణ వస్తుంది, తదుపరి చట్టపరమైన పరిణామాలు ఎలా ఉంటాయి అన్నది వేచి చూడాల్సి ఉంది.
