- అంతర్జాతీయ సహాయంపై నేపాల్ యూటర్న్
- 24 గంటల్లో మాట మార్చిన నేపాల్..
- ప్రత్యేక నైపుణ్య బృందాలకు అనుమతి
నేపాల్లో సంభవించిన భీకర వరదలు, కొండచరియల విరిగిపడటంతో ఏర్పడిన విపత్తు ఆ దేశాన్ని తీవ్ర సంక్షోభంలోకి నెట్టింది. ముఖ్యంగా భోటేకోశీ నది పరివాహక ప్రాంతాల్లో భారీగా ప్రాణ, ఆస్తి నష్టం సంభవించడంతో వందలాది మంది గల్లంతయ్యారు. ఈ పరిస్థితుల్లో గల్లంతైన వారిని గుర్తించడం, శిథిలాల కింద చిక్కుకున్న వారిని వెలికితీయడం, వరదల్లో కొట్టుకుపోయిన మృతదేహాలను గుర్తించడం వంటి చర్యలు నేపాల్ ప్రభుత్వానికి అత్యంత క్లిష్టంగా మారాయి. ఈ నేపథ్యంలో మొదట అంతర్జాతీయ సెర్చ్ అండ్ రెస్క్యూ బృందాల అవసరం లేదని స్పష్టం చేసిన నేపాల్ ప్రభుత్వం తన నిర్ణయాన్ని మార్చుకుంది. విదేశీ దేశాల నుంచి వచ్చిన దౌత్యపరమైన ఒత్తిడి, గల్లంతైన వారి కుటుంబాల ఆందోళన నేపథ్యంలో ప్రత్యేక నైపుణ్యం కలిగిన బృందాల సహాయాన్ని స్వీకరించేందుకు సిద్ధమైంది.
వరద విపత్తు సంభవించిన వెంటనే నేపాల్ ప్రభుత్వం తన సైన్యం, పోలీసు, సాయుధ పోలీసు బలగాలు సహాయక చర్యలను సమర్థంగా నిర్వహించగలవని ప్రకటించింది. అంతర్జాతీయ దేశాలు సెర్చ్ అండ్ రెస్క్యూ బృందాలను పంపేందుకు ముందుకొచ్చినా, ప్రస్తుతం విదేశీ బృందాల అవసరం లేదని అధికారులు పేర్కొన్నారు. భారత్, చైనా, అమెరికా, బ్రిటన్, జపాన్, దక్షిణ కొరియా, శ్రీలంక, బంగ్లాదేశ్ తదితర దేశాలు వివిధ రకాల సహాయాన్ని అందించేందుకు ముందుకొచ్చాయి. ముఖ్యంగా తమ దేశాలకు చెందిన పౌరులు పెద్ద సంఖ్యలో గల్లంతైన నేపథ్యంలో వారిని గుర్తించేందుకు ప్రత్యేక బృందాలను అనుమతించాలని ఆయా దేశాలు నేపాల్ ప్రభుత్వాన్ని కోరాయి.
అయితే పరిస్థితులు మరింత క్లిష్టంగా మారడంతో నేపాల్ ప్రభుత్వం తన వైఖరిని మార్చుకోవాల్సి వచ్చింది. భోటేకోశీ నది పరివాహక ప్రాంతాల్లో వరదల ఉద్ధృతికి రహదారులు, వంతెనలు, భవనాలు, విద్యుత్ ప్రాజెక్టులు భారీగా దెబ్బతిన్నాయి. కొన్ని ప్రాంతాలకు భూమార్గంలో చేరుకోవడం కూడా సాధ్యం కాని పరిస్థితి ఏర్పడింది. భారీగా పేరుకుపోయిన మట్టి, రాళ్లు, శిథిలాల మధ్య గల్లంతైన వారిని గుర్తించడం స్థానిక బలగాలకు సవాలుగా మారింది. ముఖ్యంగా సొరంగాల్లో చిక్కుకున్న వారిని రక్షించేందుకు సాధారణ రెస్క్యూ పరికరాలు సరిపోని పరిస్థితి నెలకొంది.
ఈ నేపథ్యంలో సాధారణ సహాయక బృందాల కంటే ప్రత్యేక సాంకేతిక నైపుణ్యం కలిగిన విదేశీ నిపుణుల సహాయాన్ని మాత్రమే తీసుకోవాలని నేపాల్ నిర్ణయించింది. టన్నెల్ రెస్క్యూ, ప్రాణాలతో ఉన్నవారిని గుర్తించే సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, డీఎన్ఏ పరీక్షలు, ఫోరెన్సిక్ పరిశీలనలు, మృతదేహాల గుర్తింపు వంటి రంగాల్లో అంతర్జాతీయ సహాయాన్ని వినియోగించుకోవాలని నిర్ణయించింది. తాజా వివరాల ప్రకారం భారత్ నుంచి ప్రత్యేక సాంకేతిక నిపుణుల బృందం టన్నెల్ రెస్క్యూ కోసం సిద్ధమైంది. చైనా నుంచి కూడా ప్రత్యేక బృందం వచ్చేలా ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయి.
వరదల్లో గల్లంతైన విదేశీ పౌరుల సంఖ్య కూడా నేపాల్ ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడిని పెంచింది. భారత్ సహా 30కి పైగా దేశాలకు చెందిన వందలాది మంది పౌరులు వరద ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో చిక్కుకుపోయారు. వారిలో కొందరు యాత్రికులు, పర్యాటకులు కాగా మరికొందరు స్థానికంగా పనిచేస్తున్న విదేశీయులు. కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు దెబ్బతినడంతో పలువురితో సంబంధాలు తెగిపోయాయి. దీంతో వారి కుటుంబ సభ్యులు తమ దేశ ప్రభుత్వాల ద్వారా నేపాల్పై రక్షణ చర్యలను వేగవంతం చేయాలని ఒత్తిడి తీసుకొచ్చారు.
ముఖ్యంగా భారత్కు చెందిన పలువురు యాత్రికులు, కార్మికులు వరద ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో చిక్కుకున్నట్లు సమాచారం రావడంతో భారత ప్రభుత్వం కూడా నేపాల్తో నిరంతరం సంప్రదింపులు జరుపుతోంది. ఇప్పటికే భారత్ సహాయక సామగ్రిని పంపడంతో పాటు ప్రత్యేక సాంకేతిక సహాయాన్ని అందించేందుకు సిద్ధమైంది. నేపాల్ ప్రభుత్వం ఇప్పుడు సాధారణ విదేశీ సెర్చ్ అండ్ రెస్క్యూ బృందాలను విస్తృతంగా రంగంలోకి దించకుండా, అవసరమైన రంగాల్లో మాత్రమే నిపుణుల సేవలను వినియోగించుకోవాలని నిర్ణయించడం ఈ విషయంలో కీలక పరిణామంగా మారింది.
టన్నెల్ రెస్క్యూ ప్రస్తుతం అత్యంత కీలక అంశంగా మారింది. వరదల ధాటికి పలు హైడ్రోపవర్ ప్రాజెక్టుల పరిసరాలు మట్టితో నిండిపోయాయి. కొన్ని సొరంగాల్లో పెద్ద సంఖ్యలో కార్మికులు చిక్కుకున్నట్లు సమాచారం ఉంది. ఇలాంటి ప్రాంతాల్లో భారీ యంత్రాలను ఉపయోగించడం, ఆక్సిజన్ సరఫరా చేయడం, శిథిలాలను తొలగించడం, లోపల ఉన్న వ్యక్తుల కదలికలను గుర్తించడం వంటి పనులకు ప్రత్యేక నైపుణ్యం అవసరం. అందుకే భారత్, చైనా వంటి దేశాల నుంచి టన్నెల్ రెస్క్యూ నిపుణుల సహాయాన్ని తీసుకోవాలని నేపాల్ భావిస్తోంది.
మరోవైపు మృతదేహాల గుర్తింపు కూడా పెద్ద సవాలుగా మారింది. వరదల్లో కొట్టుకుపోయిన మృతదేహాలు దెబ్బతినడం, కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఎక్కువ కాలం గుర్తించలేని పరిస్థితిలో ఉండటంతో వాటి గుర్తింపునకు డీఎన్ఏ పరీక్షలు అవసరమవుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో వేగవంతమైన ఫోరెన్సిక్, డీఎన్ఏ విశ్లేషణకు అవసరమైన సాంకేతిక సహాయం అందించాలని నేపాల్ కోరుతోంది. మృతదేహాలను భద్రపరచేందుకు అవసరమైన మోర్ట్యూరీ సదుపాయాల విషయంలోనూ అంతర్జాతీయ సహకారం తీసుకోవాలని నిర్ణయించినట్లు తాజా సమాచారం వెల్లడిస్తోంది.
