బాలీవుడ్ అగ్ర నటులు షారూఖ్ ఖాన్, అజయ్ దేవగణ్, టైగర్ ష్రాఫ్లకు మహారాష్ట్ర ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ షాక్ ఇచ్చింది. విమల్ ఇలైచీ పేరుతో ప్రసారమవుతున్న ప్రకటన ద్వారా మహారాష్ట్రలో నిషేధం ఎదుర్కొంటున్న విమల్ పాన్ మసాలాకు పరోక్షంగా ప్రచారం చేస్తున్నారన్న ఆరోపణలపై ఈ ముగ్గురు నటులకు షోకాజ్ నోటీసులు జారీ చేసింది. ఈ పరిణామం బాలీవుడ్ వర్గాల్లోనే కాకుండా సెలబ్రిటీలు వాణిజ్య ప్రకటనల్లో పాల్గొనే విధానంపై కూడా చర్చకు దారితీసింది.
మహారాష్ట్ర ఎఫ్డీఏ కమిషనర్ తుకారాం ముండే ఆధ్వర్యంలో ఈ చర్యలు చేపట్టినట్లు అధికారులు వెల్లడించారు. ముగ్గురు నటులు విమల్ ఇలైచీ ప్రకటనలో బ్రాండ్ అంబాసిడర్లుగా కనిపించారు. అయితే ఆ ప్రకటనలో ఉపయోగించిన బ్రాండ్ పేరు, ప్రదర్శన విధానం, సంభాషణలు, మార్కెట్లో ఆ బ్రాండ్కు ఉన్న గుర్తింపు వంటి అంశాలను పరిశీలించిన అనంతరం.. ఇది కేవలం ఇలైచీ ఉత్పత్తి ప్రచారానికి పరిమితం కాకుండా నిషేధిత పాన్ మసాలా ఉత్పత్తికి పరోక్ష ప్రచారంగా ఉండొచ్చని ఎఫ్డీఏ అభిప్రాయపడింది.
ఎఫ్డీఏ జారీ చేసిన నోటీసుల్లో విమల్ బ్రాండ్ ప్రధానంగా పాన్ మసాలాతో అనుసంధానమై ఉందని పేర్కొన్నట్లు సమాచారం. మహారాష్ట్రలో పాన్ మసాలా ఉత్పత్తులపై కొనసాగుతున్న నిషేధం నేపథ్యంలో.. అదే బ్రాండ్ పేరుతో మరో ఉత్పత్తిని ప్రచారం చేయడం ద్వారా నిషేధిత ఉత్పత్తిని ప్రజలకు గుర్తు చేసే అవకాశం ఉందని అధికారులు భావిస్తున్నారు. అందుకే ఈ ప్రకటనను సరొగేట్ అడ్వర్టైజింగ్ లేదా పరోక్ష ప్రకటనగా పరిగణించవచ్చా అనే అంశాన్ని ఎఫ్డీఏ పరిశీలిస్తోంది.
ఈ కేసులో ముగ్గురు నటులకు తమ పాత్రపై వివరణ ఇవ్వాలని అధికారులు ఆదేశించారు. నోటీసులు అందుకున్న తేదీ నుంచి 15 రోజుల్లోగా లిఖితపూర్వకంగా సమాధానం ఇవ్వాలని ఎఫ్డీఏ సూచించింది. నిర్ణీత గడువులో వివరణ ఇవ్వకపోయినా, ఇచ్చిన వివరణ సంతృప్తికరంగా లేకపోయినా తదుపరి చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉందని అధికారులు స్పష్టం చేశారు. వ్యక్తిగతంగా లేదా తమ తరఫున అధీకృత ప్రతినిధి ద్వారా విచారణకు హాజరయ్యే అవకాశం కూడా వారికి ఉన్నట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి.
అంతేకాకుండా, ఈ ప్రకటనకు సంబంధించిన సోషల్ మీడియా ప్రచారాన్ని కూడా ఎఫ్డీఏ పరిశీలిస్తోంది. ప్రచారానికి సంబంధించిన ఫొటోలు, వీడియోలు, ఇతర ప్రమోషనల్ కంటెంట్ను తొలగించాల్సిందిగా సూచించినట్లు సమాచారం. అలాగే బ్రాండ్తో నటులు చేసుకున్న ఎండార్స్మెంట్ ఒప్పందాలు, ప్రచారానికి సంబంధించిన వివరాలు, వారికి చెల్లించిన పారితోషికం, క్యాంపెయిన్ బ్రీఫ్ తదితర సమాచారాన్ని కూడా సమర్పించాలని అధికారులు కోరినట్లు తెలుస్తోంది.
మహారాష్ట్రలో గుట్కా, పొగాకు లేదా నికోటిన్ కలిగిన పాన్ మసాలా ఉత్పత్తులపై ఇప్పటికే కఠిన నిబంధనలు అమల్లో ఉన్నాయి. 2012 నుంచి గుట్కా, పొగాకు కలిగిన పాన్ మసాలా ఉత్పత్తులపై రాష్ట్రంలో నిషేధం కొనసాగుతోంది. తాజాగా జూలై 13, 2026న జారీ చేసిన ఆదేశాల ద్వారా సంబంధిత నిషేధాన్ని మరో కాలానికి అమలు చేస్తున్నట్లు ఎఫ్డీఏ పేర్కొంది. ఈ నేపథ్యంలో నిషేధిత ఉత్పత్తులకు ప్రత్యక్షంగానో, పరోక్షంగానో ప్రచారం కల్పించే ప్రకటనలపై కూడా అధికారులు దృష్టి సారిస్తున్నారు.
ఈ వ్యవహారంలో మరో ముఖ్యమైన అంశం ఏమిటంటే.. సరొగేట్ అడ్వర్టైజింగ్పై మహారాష్ట్ర ఎఫ్డీఏ ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించడం. నిషేధిత ఉత్పత్తిని నేరుగా ప్రకటన చేయకుండా, అదే బ్రాండ్ పేరుతో మరో ఉత్పత్తిని ప్రచారం చేయడం ద్వారా వినియోగదారులలో అసలు బ్రాండ్ గుర్తింపును కొనసాగించే విధానంపై నియంత్రణ సంస్థలు గతంలోనూ ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. ఇప్పుడు విమల్ ఇలైచీ ప్రకటనను కూడా ఇదే కోణంలో పరిశీలిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.
ఎఫ్డీఏ తన చర్యలకు ఫుడ్ సేఫ్టీ అండ్ స్టాండర్డ్స్ యాక్ట్, 2006లోని సంబంధిత నిబంధనలను ప్రస్తావించింది. ముఖ్యంగా తప్పుడు లేదా తప్పుదోవ పట్టించే ఆహార ప్రకటనలను నియంత్రించే సెక్షన్ 24ను అధికారులు ఉటంకించినట్లు సమాచారం. అలాగే తప్పుదోవ పట్టించే ఆహార ప్రకటన ప్రచురణలో భాగస్వాములైన వారికి సెక్షన్ 53 కింద జరిమానా విధించే అవకాశం ఉందని అధికారులు పేర్కొన్నారు. ప్రస్తుతం ఈ కేసులో గరిష్ఠంగా రూ.10 లక్షల వరకు జరిమానా విధించే నిబంధనను ఎఫ్డీఏ ప్రస్తావించింది.
అయితే ఆరోపణలు రుజువయ్యే వరకు ముగ్గురు నటులను దోషులుగా పరిగణించలేం. ప్రస్తుతం వారికి షోకాజ్ నోటీసులు మాత్రమే జారీ అయ్యాయి. తమ ప్రకటనలో ఉద్దేశపూర్వకంగా నిషేధిత పాన్ మసాలాను ప్రచారం చేయలేదని నటులు వివరణ ఇచ్చే అవకాశం ఉంది. ప్రకటనలో చూపించిన ఉత్పత్తి ఇలైచీ మాత్రమేనని, దానిని పాన్ మసాలా ప్రచారంతో అనుసంధానించడం సరైంది కాదని వారు వాదించే అవకాశమూ ఉంది. తుది నిర్ణయం వారి సమాధానాలు, ఎఫ్డీఏ పరిశీలన, తదుపరి చట్టపరమైన ప్రక్రియపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
సెలబ్రిటీ ఎండార్స్మెంట్లపై ఈ చర్య ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని పరిశ్రమ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. కోట్లాది మంది అభిమానులను కలిగి ఉన్న ప్రముఖ నటులు ఒక బ్రాండ్కు ప్రచారం చేసినప్పుడు.. ఆ ఉత్పత్తి ప్రజల్లో కలిగించే ప్రభావాన్ని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందనే వాదన బలపడుతోంది. ముఖ్యంగా ఆరోగ్యానికి హానికరమైన లేదా నిషేధిత ఉత్పత్తులతో సంబంధం ఉన్న బ్రాండ్ల విషయంలో నటులు మరింత జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
మరోవైపు మహారాష్ట్ర ఎఫ్డీఏ కూడా నిషేధిత గుట్కా, పొగాకు, పాన్ మసాలా ఉత్పత్తుల విక్రయం, తయారీ, నిల్వ, రవాణాపై తన తనిఖీలను మరింత ముమ్మరం చేస్తోంది. నిషేధిత ఉత్పత్తుల అక్రమ నెట్వర్క్లపై పోలీసులతో కలిసి చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు అధికారులు చెబుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ప్రముఖ నటులకు నోటీసులు జారీ చేయడం ఎఫ్డీఏ అమలు చర్యల్లో కొత్త దశగా భావిస్తున్నారు.
ఇప్పటివరకు బాలీవుడ్లో పాన్ మసాలా ప్రకటనల్లో ప్రముఖ నటులు కనిపించడం పలుమార్లు వివాదానికి దారితీసింది. సెలబ్రిటీలు నేరుగా పాన్ మసాలా ప్రచారం చేస్తున్నారా, లేక అదే బ్రాండ్కు చెందిన మరో ఉత్పత్తిని మాత్రమే ప్రచారం చేస్తున్నారా అనే ప్రశ్న తరచూ చర్చకు వస్తోంది. ఇప్పుడు మహారాష్ట్ర ఎఫ్డీఏ ఈ అంశాన్ని చట్టపరంగా పరిశీలించడం వల్ల భవిష్యత్తులో ఇలాంటి ప్రకటనలపై మరింత కఠిన నియంత్రణలు వచ్చే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
