ఇరాన్ మాజీ సర్వోన్నత నాయకుడు అయతొల్లా సయ్యద్ అలీ ఖమేనీకి నిర్వహించిన బహుదినాల అంతిమయాత్ర కార్యక్రమాలు ముగిశాయి. ఆరు రోజుల పాటు ఇరాన్, ఇరాక్లో జరిగిన నివాళి కార్యక్రమాల అనంతరం ఆయన పార్థివ దేహాన్ని ఈశాన్య ఇరాన్లోని పవిత్ర ఇమామ్ రెజా పుణ్యక్షేత్రం సముదాయంలో ఖననం చేశారు. ఈ అంతిమయాత్రలో కోట్లాది మంది ప్రజలు పాల్గొన్నట్లు ఇరాన్ ప్రభుత్వ వర్గాలు పేర్కొనగా, స్వతంత్రంగా ఆ సంఖ్యను నిర్ధారించడం సాధ్యం కాలేదు.
అంతిమ సంస్కారాలకు ముందు ఖమేనీ పార్థివ దేహాన్ని ఇమామ్ రెజా పుణ్యక్షేత్రం చుట్టూ సంప్రదాయబద్ధంగా తీసుకెళ్లారు. అనంతరం ప్రత్యేక ప్రార్థనల మధ్య డార్ అల్-ధిక్ర్ ప్రార్థనా మందిరంలో ఖననం చేశారు. పుణ్యక్షేత్రంలోని పాయంబర్-ఎ-ఆజం ప్రాంగణంలో మతపెద్దల ఆధ్వర్యంలో ప్రత్యేక ప్రార్థనలు నిర్వహించగా, తర్వాత కుటుంబ సభ్యులు, సన్నిహితుల సమక్షంలో చివరి వీడ్కోలు కార్యక్రమం జరిగింది.
మషద్ నగరంలో జరిగిన అంతిమయాత్రకు దేశం నలుమూలల నుంచి ప్రజలు పెద్ద సంఖ్యలో తరలివచ్చారు. ప్రధాన వీధులు, ప్రార్థనా కేంద్రాలు, పుణ్యక్షేత్ర పరిసర ప్రాంతాలు భక్తులతో కిక్కిరిసిపోయాయి. జనసందోహం కారణంగా ప్రధాన మార్గాలన్నీ నిండిపోవడంతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో అదనపు ప్రార్థనా ఏర్పాట్లు చేయాల్సి వచ్చినట్లు స్థానిక మీడియా తెలిపింది. భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా భారీగా భద్రతా బలగాలను మోహరించి, ప్రజల రాకపోకలను నియంత్రించారు.
ఖమేనీ దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాల పాటు ఇరాన్ అత్యున్నత నాయకుడిగా కొనసాగారు. ఆయన మరణం తర్వాత దేశవ్యాప్తంగా పలు దశల్లో సంతాప కార్యక్రమాలు నిర్వహించబడ్డాయి. ముందుగా టెహ్రాన్లో ప్రజల సందర్శనార్థం పార్థివ దేహాన్ని ఉంచగా, అనంతరం ఖోమ్ నగరంలో కూడా నివాళి కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. చివరి దశలో ఆయన స్వస్థలమైన మషద్లో అంతిమ సంస్కారాలు నిర్వహించారు.
ఈ కార్యక్రమాల్లో దేశంలోని ప్రముఖ మత నాయకులు, రాజకీయ ప్రముఖులు, ప్రభుత్వ ప్రతినిధులు, వివిధ సంస్థల ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు. దేశవ్యాప్తంగా మసీదులు, ప్రార్థనా మందిరాల్లో ప్రత్యేక ప్రార్థనలు నిర్వహించారు. పలుచోట్ల సంతాప సభలు, ఖురాన్ పారాయణాలు కూడా జరిగాయి. ఖమేనీ రాజకీయ, మత నాయకత్వాన్ని గుర్తు చేస్తూ పలువురు నాయకులు నివాళులర్పించారు.
అంతిమయాత్ర సందర్భంగా భద్రతా ఏర్పాట్లు అత్యంత కట్టుదిట్టంగా చేపట్టారు. లక్షలాది మంది ఒకేసారి తరలివచ్చే అవకాశం ఉండటంతో వైద్య బృందాలు, అత్యవసర సేవలు, ట్రాఫిక్ నియంత్రణ బృందాలను కూడా భారీగా మోహరించారు. పుణ్యక్షేత్ర పరిసర ప్రాంతాల్లో తాత్కాలిక సేవా కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేసి తాగునీరు, వైద్యసేవలు, మార్గదర్శక సహాయం అందించారు.
అంతిమయాత్రకు హాజరైన ప్రజల సంఖ్యపై వివిధ అంచనాలు వెలువడుతున్నప్పటికీ, కోట్లలో ప్రజలు పాల్గొన్నట్లు ఇరాన్ ప్రభుత్వ అనుకూల వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. అయితే ఆ సంఖ్యను స్వతంత్ర సంస్థలు ధృవీకరించలేదు. ఈ కారణంగా ఖచ్చితమైన హాజరు సంఖ్యపై భిన్న నివేదికలు వెలువడుతున్నాయి.
