- విద్యార్థిని పిటిషన్ తిరస్కరణ
- విద్యాసంస్థ నిబంధనల్లో కోర్టు జోక్యానికి నిరాకరణ
- స్కూల్లో హిజాబ్ ధరించేందుకు అనుమతి కోరిన విద్యార్థి.
ప్రయాగ్రాజ్లోని ఓ ప్రైవేటు పాఠశాలలో నిర్దేశిత యూనిఫామ్తో పాటు హిజాబ్ ధరించేందుకు అనుమతి ఇవ్వాలని కోరుతూ ఓ విద్యార్థిని దాఖలు చేసిన పిటిషన్ను అలహాబాద్ హైకోర్టు కొట్టివేసింది. హిజాబ్ ధరించడం ఇస్లాం మతంలో తప్పనిసరి, అత్యవసరమైన మతపరమైన ఆచారమని నిరూపించే విధంగా పిటిషనర్ ఎలాంటి బలమైన వాస్తవపరమైన లేదా చట్టపరమైన ఆధారాలను కోర్టు ముందు ఉంచలేదని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది. పాఠశాల నిర్దేశించిన యూనిఫామ్ నిబంధనలకు మినహాయింపు ఇవ్వాలని కోరుతూ దాఖలైన ఈ పిటిషన్పై విచారణ జరిపిన కోర్టు, విద్యాసంస్థల నిబంధనలు మరియు వ్యక్తిగత మతపరమైన హక్కులకు సంబంధించిన అంశాలను పరిశీలించిన అనంతరం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.
ప్రయాగ్రాజ్ నగరంలోని అత్తర్సుయియా ప్రాంతంలో ఉన్న ఠాగూర్ పబ్లిక్ స్కూల్లో చదువుతున్న సుకైనా రిజ్వీ ఈ పిటిషన్ను తన తల్లి ద్వారా దాఖలు చేసింది. విద్యార్థిని ఇటీవల 10వ తరగతి విద్యను పూర్తి చేసిందని, అదే పాఠశాలలో 11వ తరగతిలో ప్రవేశం పొందాలని భావిస్తున్నట్లు పిటిషన్లో పేర్కొన్నారు. అయితే పాఠశాలలో చదువు కొనసాగించే సమయంలో నిర్దేశిత యూనిఫామ్ను ధరించడంతో పాటు తలకు హిజాబ్ లేదా హెడ్స్కార్ఫ్ ధరించేందుకు కూడా అనుమతి ఇవ్వాలని ఆమె కోరింది. ఈ విషయంలో పాఠశాల యాజమాన్యానికి తగిన ఆదేశాలు జారీ చేయాలని హైకోర్టును ఆశ్రయించింది.
విద్యార్థిని తరఫున వాదనలు వినిపిస్తూ, హిజాబ్ ధరించడం తన మత విశ్వాసాలకు సంబంధించిన అంశమని, అందువల్ల దానిని ధరించే హక్కు కల్పించాలని కోరినట్లు తెలుస్తోంది. పాఠశాల యూనిఫామ్ నిబంధనలు పాటిస్తూనే, అదనంగా తలకు హిజాబ్ ధరించేందుకు అవకాశం కల్పిస్తే ఎలాంటి సమస్య ఉండదని పిటిషన్లో వాదించారు. తన మత విశ్వాసాలను అనుసరించే హక్కును పరిరక్షిస్తూ పాఠశాలలో విద్యను కొనసాగించేందుకు అనుమతి ఇవ్వాలని కోరారు. అయితే ఈ వాదనలను పరిశీలించిన హైకోర్టు, హిజాబ్ ధరించడం ఇస్లాం మతంలో తప్పనిసరిగా పాటించాల్సిన అత్యవసర మతాచారమని నిరూపించే ఆధారాలు సమర్పించలేదని పేర్కొంది.
కేవలం ఒక ఆచారం మతంతో సంబంధం కలిగి ఉందని చెప్పడం మాత్రమే సరిపోదని, దానికి సంబంధించి తగిన వాస్తవాలు, చట్టపరమైన ఆధారాలు కోర్టు ముందు ఉంచాల్సి ఉంటుందని న్యాయస్థానం అభిప్రాయపడింది. హిజాబ్ అంశంపై పిటిషనర్ చేసిన వాదనలకు మద్దతుగా అవసరమైన స్థాయిలో ఆధారాలు లేవని స్పష్టం చేసింది. పాఠశాల యాజమాన్యాన్ని ప్రత్యేకంగా మినహాయింపు ఇవ్వాలని ఆదేశించేందుకు తగిన కారణాలు తమకు కనిపించలేదన్న భావనను కోర్టు వ్యక్తం చేసింది.
ఈ కేసులో విద్యార్థిని 10వ తరగతి పూర్తి చేసిన తర్వాత 11వ తరగతిలో చేరాలనుకోవడం కూడా ప్రస్తావనకు వచ్చింది. అయితే తదుపరి తరగతిలో ప్రవేశం పొందాలంటే పాఠశాల అమలు చేస్తున్న నిబంధనలను అనుసరించాల్సిన అవసరం ఉంటుందని భావించినట్లు తెలుస్తోంది. ప్రతి విద్యాసంస్థ తన క్రమశిక్షణ, ఏకరూపత, పరిపాలన అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని యూనిఫామ్ నిబంధనలను రూపొందించుకునే అధికారం కలిగి ఉంటుందని, అలాంటి నిబంధనల్లో జోక్యం చేసుకోవడానికి స్పష్టమైన చట్టపరమైన కారణాలు అవసరమవుతాయని ఈ తీర్పు ద్వారా మరోసారి స్పష్టమైంది.
పాఠశాలల్లో యూనిఫామ్ నిబంధనల ఉద్దేశం విద్యార్థుల మధ్య ఏకరూపతను కొనసాగించడం, ఆర్థిక లేదా సామాజిక భేదాలను తగ్గించడం, క్రమశిక్షణను పెంపొందించడం వంటి అంశాలతో ముడిపడి ఉంటుంది. అదే సమయంలో వ్యక్తిగత మత స్వేచ్ఛ, రాజ్యాంగబద్ధమైన హక్కులు, విద్యాసంస్థల పరిపాలనా స్వేచ్ఛ మధ్య సమతుల్యత ఎలా ఉండాలన్న అంశం కూడా ఇలాంటి కేసుల్లో కీలకంగా మారుతుంది. సుకైనా రిజ్వీ దాఖలు చేసిన పిటిషన్ విషయంలో హైకోర్టు ప్రధానంగా పరిశీలించిన అంశం హిజాబ్ను అత్యవసర మతపరమైన ఆచారంగా నిరూపించేందుకు సమర్పించిన ఆధారాలే అని తెలుస్తోంది.
హిజాబ్ ధరించడంపై దేశవ్యాప్తంగా గత కొన్నేళ్లుగా వివిధ సందర్భాల్లో చర్చ కొనసాగుతోంది. విద్యాసంస్థల్లో నిర్దేశిత డ్రస్కోడ్కు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలా, లేక విద్యార్థుల వ్యక్తిగత మతపరమైన ఆచారాలకు మినహాయింపులు కల్పించాలా అన్న అంశంపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో అలహాబాద్ హైకోర్టు తాజా నిర్ణయం మరోసారి ఈ చర్చను తెరపైకి తీసుకొచ్చే అవకాశం ఉంది. అయితే ప్రతి కేసులోని వాస్తవ పరిస్థితులు, సంబంధిత విద్యాసంస్థ నిబంధనలు, పిటిషనర్ల వాదనలు, వారు సమర్పించే చట్టపరమైన ఆధారాలను బట్టి న్యాయస్థానాల నిర్ణయాలు ఉంటాయని న్యాయవర్గాలు చెబుతున్నాయి.
తాజా కేసులో విద్యార్థిని కోరిన ఉపశమనానికి అనుకూలంగా నిర్ణయం తీసుకునేందుకు తగిన ఆధారాలు లేవని భావించిన హైకోర్టు పిటిషన్ను తిరస్కరించింది. ఇస్లాంలో హిజాబ్ ధరించడం అత్యవసరమైన మతపరమైన ఆచారమని నిరూపించేందుకు పిటిషనర్ తన ముందు సరైన వాస్తవ, చట్టపరమైన పునాదులను ఉంచలేదని కోర్టు స్పష్టంగా పేర్కొనడం ఈ తీర్పులో ప్రధానాంశంగా నిలిచింది. దీంతో ప్రయాగ్రాజ్లోని ఠాగూర్ పబ్లిక్ స్కూల్ యూనిఫామ్ నిబంధనలకు మినహాయింపుగా హిజాబ్ ధరించేందుకు అనుమతి ఇవ్వాలని కోరిన సుకైనా రిజ్వీ అభ్యర్థనకు న్యాయస్థానంలో ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. విద్యాసంస్థల డ్రస్కోడ్లు, మత స్వేచ్ఛ, వ్యక్తిగత హక్కులు, సంస్థాగత నియమ నిబంధనల మధ్య సమతుల్యతకు సంబంధించిన చర్చలో ఈ తీర్పు ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
