స్వచ్ఛ ఇంధన వినియోగాన్ని ప్రోత్సహిస్తూ, పర్యావరణహిత రవాణా వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేసే దిశగా భారతీయ రైల్వే మరో కీలక మైలురాయిని చేరుకుంది. దేశంలోనే తొలి హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ రైలును ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ హర్యానాలో జెండా ఊపి ప్రారంభించారు. పూర్తిగా స్వదేశీ సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో అభివృద్ధి చేసిన ఈ రైలు భారత రైల్వే చరిత్రలో సరికొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలికింది. కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించడం, ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన వినియోగాన్ని పెంచడం వంటి లక్ష్యాలతో రూపొందించిన ఈ ప్రాజెక్టు దేశానికి సాంకేతికంగా కూడా ఎంతో ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ సాంకేతికత ఆధారంగా పనిచేసే ఈ రైలు తన ప్రయాణానికి అవసరమైన విద్యుత్ను హైడ్రోజన్ మరియు ఆక్సిజన్ రసాయన చర్య ద్వారా స్వయంగా ఉత్పత్తి చేసుకుంటుంది. ఈ ప్రక్రియలో కార్బన్ డయాక్సైడ్ వంటి కాలుష్య వాయువులు విడుదల కావు. ఉప ఉత్పత్తిగా కేవలం నీటి ఆవిరి మాత్రమే విడుదల కావడం వల్ల ఇది పూర్తిగా పర్యావరణహిత రవాణా వ్యవస్థగా గుర్తింపు పొందుతోంది. భవిష్యత్తులో కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించే భారత లక్ష్యాలకు ఈ సాంకేతికత కీలకంగా మారనుంది.
ఈ హైడ్రోజన్ రైలు 10 కోచ్లతో రూపొందించబడింది. హర్యానాలోని జింద్ నుంచి సోనిపట్ వరకు సుమారు 90 కిలోమీటర్ల దూరాన్ని కేవలం రెండు గంటల్లో పూర్తి చేయగల సామర్థ్యం దీనికి ఉంది. ప్రయాణికులకు సౌకర్యవంతమైన ప్రయాణాన్ని అందించడంతో పాటు ఆధునిక భద్రతా ప్రమాణాలను కూడా ఈ రైలులో అమలు చేసినట్లు రైల్వే అధికారులు తెలిపారు.
ఈ రైలు 3,200 హార్స్పవర్ సామర్థ్యంతో పనిచేయడం మరో విశేషం. ఈ శక్తి సామర్థ్యంతో ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తివంతమైన హైడ్రోజన్ రైళ్లలో ఒకటిగా నిలిచినట్లు అధికారులు పేర్కొన్నారు. ఇప్పటివరకు హైడ్రోజన్ రైళ్లను విజయవంతంగా నడుపుతున్న దేశాల జాబితాలో ఇప్పుడు భారత్ కూడా చేరడం భారతీయ రైల్వేకు మరో గర్వకారణంగా నిలిచింది.
హైడ్రోజన్ ఇంధన సాంకేతికత ప్రపంచవ్యాప్తంగా రవాణా రంగంలో వేగంగా ప్రాచుర్యం పొందుతోంది. డీజిల్ ఆధారిత రవాణా వ్యవస్థలకు ప్రత్యామ్నాయంగా హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ సాంకేతికతను అనేక దేశాలు పరిశీలిస్తున్నాయి. తక్కువ కాలుష్యం, అధిక సామర్థ్యం, పర్యావరణ పరిరక్షణ వంటి ప్రయోజనాల కారణంగా భవిష్యత్ రవాణా రంగంలో దీనికి విశేష ప్రాధాన్యం ఉంటుందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
భారత ప్రభుత్వం కూడా గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్ ద్వారా స్వచ్ఛ ఇంధన వినియోగాన్ని విస్తరించే దిశగా చర్యలు చేపడుతోంది. రైల్వే, పరిశ్రమలు, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, భారీ రవాణా వంటి రంగాల్లో హైడ్రోజన్ వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించాలనే లక్ష్యంతో పలు ప్రాజెక్టులను అమలు చేస్తోంది. ఈ హైడ్రోజన్ రైలు ప్రారంభం ఆ దిశలో ఒక కీలక ముందడుగుగా భావిస్తున్నారు.
భవిష్యత్తులో దేశంలోని ఇతర మార్గాల్లో కూడా హైడ్రోజన్ రైళ్లను ప్రవేశపెట్టే అవకాశాలను భారతీయ రైల్వే పరిశీలిస్తోంది. ఈ సాంకేతికత విజయవంతమైతే, పర్యావరణహిత రవాణా వ్యవస్థను మరింత విస్తృత స్థాయిలో అమలు చేయడానికి మార్గం సుగమం కానుంది.
