తీవ్ర క్రిమినల్ కేసుల్లో అరెస్టై వరుసగా 30 రోజులకు మించి జైలులో ఉండే ప్రధానమంత్రి, ముఖ్యమంత్రులు, కేంద్ర మంత్రులు, రాష్ట్ర మంత్రుల పదవులపై ప్రభావం చూపే 130వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లుపై సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీ (జేపీసీ) కీలక సిఫార్సులు చేసినట్లు సమాచారం. బిల్లులో ప్రస్తుతం ఉన్న “పదవి రద్దు (Removal)” అనే నిబంధనకు బదులుగా “సస్పెన్షన్ (Suspension)” అనే పదాన్ని ఉపయోగించాలని కమిటీ సూచించినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ మార్పు ద్వారా శాశ్వతంగా పదవి కోల్పోయే పరిస్థితికి బదులుగా, కేసు తుది నిర్ణయం వచ్చే వరకు తాత్కాలికంగా బాధ్యతల నుంచి తప్పించే విధానాన్ని అమలు చేయాలనే ఉద్దేశం వ్యక్తమవుతున్నట్లు రాజకీయ వర్గాలు విశ్లేషిస్తున్నాయి.
ఈ బిల్లుకు నేపథ్యంగా గత కొన్నేళ్లుగా దేశ రాజకీయాల్లో చోటుచేసుకున్న పరిణామాలు నిలిచాయి. ఢిల్లీ మాజీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్, తమిళనాడు మాజీ మంత్రి వి. సెంథిల్ బాలాజీ వివిధ కేసుల్లో అరెస్టై దీర్ఘకాలం జైలులో ఉన్నప్పటికీ తమ రాజ్యాంగబద్ధ పదవుల్లో కొనసాగిన పరిస్థితి దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. ఈ నేపథ్యంలో రాజ్యాంగంలోని 75, 164, 239AA అధికరణాలకు సవరణలు అవసరమని కేంద్ర ప్రభుత్వం భావించింది.
దీంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం గత ఏడాది ఆగస్టులో 130వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును పార్లమెంట్లో ప్రవేశపెట్టింది. అయితే ఈ బిల్లులోని కొన్ని నిబంధనలపై ప్రతిపక్ష పార్టీలు తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశాయి. ముఖ్యంగా “పదవి రద్దు” అనే నిబంధన రాజ్యాంగ స్ఫూర్తికి విరుద్ధంగా ఉండొచ్చని, కోర్టు తీర్పు వెలువడకముందే ఎన్నికైన ప్రజాప్రతినిధులపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవడం సమంజసం కాదని వాదించాయి. దీంతో బిల్లును మరింత లోతుగా పరిశీలించేందుకు సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీకి అప్పగించారు.
ఒడిశాకు చెందిన బీజేపీ లోక్సభ సభ్యురాలు, మాజీ ఐఏఎస్ అధికారి అపరాజిత సారంగి నేతృత్వంలోని జేపీసీ గత కొన్ని నెలలుగా బిల్లుపై విస్తృతంగా అధ్యయనం చేసింది. న్యాయ నిపుణులు, రాజ్యాంగ నిపుణులు, మాజీ అధికారులు, వివిధ రాజకీయ పార్టీల అభిప్రాయాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని తుది నివేదికను సిద్ధం చేసినట్లు సమాచారం.
కమిటీ సిఫార్సుల్లో అత్యంత ప్రాధాన్యం పొందిన అంశం “Removal” స్థానంలో “Suspension” అనే పదాన్ని చేర్చడమే. దీనివల్ల తీవ్ర క్రిమినల్ కేసుల్లో అరెస్టై 30 రోజులకు మించి జైలులో ఉన్న ప్రజాప్రతినిధులు విచారణ పూర్తయ్యే వరకు పదవీ బాధ్యతల నుంచి తప్పుకోవాల్సి రావచ్చు. అయితే వారు పూర్తిగా పదవి కోల్పోవడం కాకుండా, చట్టపరమైన ప్రక్రియ పూర్తైన తర్వాత పరిస్థితిని బట్టి తిరిగి బాధ్యతలు స్వీకరించే అవకాశం ఉండేలా నిబంధన రూపొందించాలనే ఆలోచన ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.
జేపీసీ సిద్ధం చేసిన తుది నివేదికను ఈ నెల 17వ తేదీన లోక్సభ స్పీకర్కు సమర్పించనున్నట్లు సమాచారం. అనంతరం ప్రభుత్వం నివేదికను పరిశీలించి బిల్లులో అవసరమైన మార్పులు చేసి పార్లమెంట్లో చర్చకు తీసుకురానుంది. పార్లమెంట్ ఆమోదం పొందిన తర్వాతే ఈ సవరణలు అమల్లోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది.
అయితే, ఈ సిఫార్సులపై ప్రభుత్వం లేదా జేపీసీ నుంచి అధికారిక ప్రకటన ఇంకా వెలువడలేదు. నివేదిక పార్లమెంట్కు సమర్పించిన తర్వాత పూర్తి వివరాలు వెల్లడయ్యే అవకాశం ఉంది. రాజకీయంగా, రాజ్యాంగపరంగా ప్రాధాన్యం ఉన్న ఈ బిల్లు రాబోయే పార్లమెంట్ సమావేశాల్లో విస్తృత చర్చకు దారితీసే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
