మొబైల్ టవర్లు అందుబాటులో లేని ప్రాంతాల్లో కూడా వేగవంతమైన ఇంటర్నెట్ సేవలను అందించాలనే లక్ష్యంతో భారత టెలికాం రంగంలో అగ్రగామి సంస్థ జియో కీలక ప్రణాళికలను పరిశీలిస్తోంది. భవిష్యత్ డిజిటల్ కమ్యూనికేషన్ అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని, దేశానికి సొంతంగా ఉపగ్రహాల ఆధారిత ఇంటర్నెట్ నెట్వర్క్ ఏర్పాటు చేసే అవకాశాలను అధ్యయనం చేస్తున్నట్లు సంస్థ వెల్లడించింది. ఈ మేరకు జియో ఛైర్మన్ ఆకాశ్ అంబానీ చేసిన వ్యాఖ్యలు దేశ టెలికాం, సాంకేతిక రంగాల్లో ఆసక్తికర చర్చకు దారితీశాయి.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంటర్నెట్ వినియోగం వేగంగా పెరుగుతున్న తరుణంలో, మారుమూల ప్రాంతాలకు కూడా నాణ్యమైన కనెక్టివిటీ అందించడం పెద్ద సవాలుగా మారింది. ముఖ్యంగా కొండ ప్రాంతాలు, అటవీ ప్రాంతాలు, దీవులు, సరిహద్దు గ్రామాలు వంటి ప్రాంతాల్లో మొబైల్ టవర్లు ఏర్పాటు చేయడం సాంకేతికంగా, ఆర్థికంగా క్లిష్టంగా ఉంటుంది. ఈ సమస్యకు పరిష్కారంగా శాటిలైట్ ఆధారిత ఇంటర్నెట్ సేవలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రాధాన్యత పొందుతున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో భారత్ కోసం ప్రత్యేకంగా తక్కువ ఎత్తులో భూమి చుట్టూ తిరిగే ఉపగ్రహాల (Low Earth Orbit – LEO) నెట్వర్క్ను అభివృద్ధి చేసే అవకాశాలను పరిశీలిస్తున్నట్లు ఆకాశ్ అంబానీ వెల్లడించారు. ఈ విధమైన ఉపగ్రహ వ్యవస్థ ద్వారా సాంప్రదాయ మొబైల్ టవర్ల అవసరం లేకుండానే నేరుగా ఇంటర్నెట్ సేవలు అందించే అవకాశం ఉంటుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ప్రస్తుతం ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలు శాటిలైట్ ఇంటర్నెట్ టెక్నాలజీపై భారీగా పెట్టుబడులు పెడుతున్నాయి. భూమికి తక్కువ ఎత్తులో తిరిగే ఉపగ్రహాల ద్వారా తక్కువ లేటెన్సీతో, అధిక వేగంతో డేటా సేవలను అందించవచ్చు. దీంతో గ్రామీణ ప్రాంతాలు మాత్రమే కాకుండా సముద్ర ప్రయాణాలు, విమానయాన రంగం, విపత్తుల సమయంలో అత్యవసర కమ్యూనికేషన్ సేవలకు కూడా ఈ సాంకేతికత ఉపయోగపడుతుంది.
జియో ఇప్పటికే దేశంలో అతిపెద్ద డిజిటల్ కమ్యూనికేషన్ నెట్వర్క్లలో ఒకటిగా ఎదిగింది. 4జీ, 5జీ సేవల విస్తరణలో కీలక పాత్ర పోషించిన సంస్థ, ఇప్పుడు తదుపరి తరం కనెక్టివిటీ పరిష్కారాలపై దృష్టి సారిస్తోంది. శాటిలైట్ ఇంటర్నెట్ వ్యవస్థ అమల్లోకి వస్తే డిజిటల్ ఇండియా లక్ష్యాలకు మరింత బలం చేకూరే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
భారత్లో ఇప్పటికీ అనేక ప్రాంతాల్లో ఇంటర్నెట్ కనెక్టివిటీ పూర్తిస్థాయిలో అందుబాటులో లేదు. విద్య, వైద్యం, ఈ-గవర్నెన్స్, ఆన్లైన్ వ్యాపారాలు, డిజిటల్ చెల్లింపులు వంటి సేవలకు ఇంటర్నెట్ కీలకంగా మారిన నేపథ్యంలో ప్రతి ప్రాంతానికి కనెక్టివిటీ అందించడం అవసరంగా మారింది. శాటిలైట్ నెట్వర్క్ ద్వారా ఈ లోటును భర్తీ చేసే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
అంతరిక్ష ఆధారిత కమ్యూనికేషన్ రంగంలో భారతదేశం ఇప్పటికే గణనీయమైన పురోగతి సాధించింది. భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) అనేక ఉపగ్రహాలను విజయవంతంగా ప్రయోగించింది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రైవేట్ రంగ సంస్థలు కూడా ఉపగ్రహ కమ్యూనికేషన్ రంగంలోకి అడుగుపెట్టడం దేశ డిజిటల్ మౌలిక వసతుల అభివృద్ధికి దోహదపడనుంది.
అయితే ఈ ప్రాజెక్ట్ అమలు, పెట్టుబడులు, సాంకేతిక భాగస్వామ్యాలు, నియంత్రణ అనుమతులు వంటి అంశాలపై ఇంకా స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. అయినప్పటికీ జియో ఈ దిశగా ఆలోచించడం భారత టెలికాం రంగంలో కొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలుకుతుందని పరిశ్రమ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
భవిష్యత్తులో శాటిలైట్ ఇంటర్నెట్ సేవలు విస్తృతంగా అందుబాటులోకి వస్తే దేశంలోని ప్రతి పౌరుడికి నాణ్యమైన డిజిటల్ కనెక్టివిటీ అందించే లక్ష్యం మరింత సులభమవుతుందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
