హిమాచల్ ప్రదేశ్లో వాహనదారులపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అదనపు భారం మోపింది. రాష్ట్రంలో విక్రయించే ప్రతి లీటర్ పెట్రోల్, డీజిల్పై 60 పైసల చొప్పున ‘వితంతు, అనాథల సెస్’ విధిస్తూ ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకుంది. ఈ కొత్త సెస్ బుధవారం నుంచి అమల్లోకి వచ్చినట్లు రాష్ట్ర పన్నులు, ఎక్సైజ్ శాఖ నోటిఫికేషన్ జారీ చేసింది. దీంతో రాష్ట్రంలో పెట్రోల్, డీజిల్ కొనుగోలు చేసే వినియోగదారులు ఇకపై ప్రతి లీటర్కు అదనంగా 60 పైసలు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
సాధారణంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల్లో మార్పులకు అంతర్జాతీయ ముడి చమురు ధరలు, కేంద్ర పన్నులు, రాష్ట్ర పన్నులు, డీలర్ కమిషన్ వంటి అనేక అంశాలు కారణమవుతాయి. అయితే హిమాచల్ ప్రదేశ్లో తాజాగా అమల్లోకి వచ్చిన ఈ సెస్ ముడి చమురు ధరల పెరుగుదల కారణంగా వచ్చినది కాదు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా విధించిన సంక్షేమ సెస్ కావడం గమనార్హం. వితంతువులు, అనాథల సంక్షేమ కార్యక్రమాలకు నిరంతర నిధులు సమకూర్చే ఉద్దేశంతో దీనిని ప్రవేశపెట్టినట్లు ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం ప్రస్తుతం ప్రతి లీటర్ పెట్రోల్పై 60 పైసలు, ప్రతి లీటర్ డీజిల్పై 60 పైసలు సెస్ వసూలు చేయనున్నారు. ఈ మొత్తాన్ని వినియోగదారుల నుంచి ఇంధన విక్రయ సమయంలోనే వసూలు చేస్తారు. దీంతో వాహనదారులపై నేరుగా అదనపు ఆర్థిక భారం పడనుంది. రోజువారీగా వాహనాలను వినియోగించే ప్రజలు, వాణిజ్య వాహనాల యజమానులు, రవాణా రంగంపై దీని ప్రభావం ఉండే అవకాశం ఉంది.
అయితే ఈ 60 పైసల సెస్ ప్రస్తుతానికి మాత్రమే పరిమితమా? భవిష్యత్తులో మరింత పెరిగే అవకాశముందా? అనే చర్చ కూడా మొదలైంది. సంబంధిత చట్టం ప్రకారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి ప్రతి లీటర్కు గరిష్ఠంగా రూ.5 వరకు ఈ సెస్ విధించే అధికారం ఉన్నట్లు సమాచారం. ప్రస్తుతం రూ.0.60గా ఉన్నప్పటికీ, అవసరాన్ని బట్టి ప్రభుత్వం భవిష్యత్తులో సెస్ను పెంచే అవకాశం ఉందన్న ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
వితంతువులు, అనాథల కోసం ప్రత్యేక సంక్షేమ కార్యక్రమాలను నిర్వహించేందుకు నిరంతర నిధులు అందుబాటులో ఉండాలనే ఉద్దేశంతో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు ముఖ్యమంత్రి సుఖ్విందర్ సింగ్ సుఖు నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం తెలిపింది. రాష్ట్రంలో ఇప్పటికే వితంతువులు, అనాథలు, ఇతర బలహీన వర్గాల కోసం పలు సంక్షేమ పథకాలు అమలవుతున్నాయి. ఆయా పథకాలకు ప్రతి ఏడాది బడ్జెట్ కేటాయింపులపై ఆధారపడకుండా స్థిరమైన ఆదాయ వనరు ఉండేలా ప్రత్యేక నిధిని ఏర్పాటు చేయాలని ప్రభుత్వం భావించింది.
ఈ ఏడాది మార్చిలోనే ప్రభుత్వం ఈ సెస్కు సంబంధించిన బిల్లును రాష్ట్ర అసెంబ్లీలో ప్రవేశపెట్టింది. సంక్షేమ కార్యక్రమాలకు అవసరమైన నిధులను సమకూర్చేందుకు పెట్రోలియం ఉత్పత్తులపై ప్రత్యేక సెస్ విధించే ప్రతిపాదనను ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చింది. అయితే ఈ నిర్ణయంపై ప్రతిపక్షాలు తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశాయి. ప్రజలపై ఇప్పటికే వివిధ రకాల పన్నులు, ధరల పెరుగుదల ప్రభావం ఉన్న సమయంలో ఇంధనంపై మరో భారం మోపడం సరికాదని ప్రతిపక్ష నేతలు విమర్శించారు.
అయినప్పటికీ ప్రతిపక్షాల నిరసనల మధ్య ఈ బిల్లు అసెంబ్లీలో మూజువాణి ఓటుతో ఆమోదం పొందింది. చట్టపరమైన ప్రక్రియ పూర్తయిన అనంతరం తాజాగా రాష్ట్ర పన్నులు, ఎక్సైజ్ శాఖ అమలుకు సంబంధించిన నోటిఫికేషన్ను విడుదల చేసింది. దీంతో ప్రభుత్వం ప్రకటించిన సెస్ ఇప్పుడు అధికారికంగా అమల్లోకి వచ్చింది.
ఇంధనంపై విధించే సెస్ ప్రభావం కేవలం వ్యక్తిగత వాహనదారులకే పరిమితం కాకపోవచ్చని ఆర్థిక నిపుణులు భావిస్తున్నారు. డీజిల్ ధర పెరగడం వల్ల సరకు రవాణా వ్యయం పెరిగే అవకాశం ఉంది. రవాణా సంస్థలు తమ అదనపు ఖర్చును వినియోగదారులపై బదిలీ చేస్తే నిత్యావసర వస్తువుల ధరలపై కూడా పరోక్ష ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా దూర ప్రాంతాలకు సరకు రవాణా చేసే వాహనాల నిర్వహణ వ్యయాలు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
పెట్రోల్పై విధించిన సెస్ కూడా రోజువారీ ప్రయాణికులపై ప్రభావం చూపుతుంది. వ్యక్తిగత కార్లు, ద్విచక్ర వాహనాలను ఎక్కువగా ఉపయోగించే ప్రజలు ప్రతిసారి ఇంధనం నింపుకునే సమయంలో అదనంగా చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఒక్క లీటర్కు 60 పైసలు చిన్న మొత్తంగా కనిపించినప్పటికీ, నెలవారీగా ఎక్కువ ఇంధనం వినియోగించే కుటుంబాలకు ఇది అదనపు ఖర్చుగా మారుతుంది.
అదే సమయంలో ప్రభుత్వం మాత్రం ఈ నిర్ణయాన్ని సంక్షేమ దృష్టితో సమర్థిస్తోంది. సమాజంలో ఆర్థికంగా, సామాజికంగా వెనుకబడిన వితంతువులు, అనాథలకు నిరంతర మద్దతు అందించేందుకు ప్రత్యేక నిధి అవసరమని చెబుతోంది. ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాలకు నిధుల కొరత రాకుండా ఉండేందుకు ప్రత్యామ్నాయ ఆదాయ వనరులను ఏర్పాటు చేయడం అవసరమని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
వితంతువులు, అనాథలకు ఆర్థిక సహాయం, విద్య, వైద్యం, సామాజిక భద్రత వంటి అంశాల్లో ప్రభుత్వం ఇప్పటికే పలు కార్యక్రమాలను అమలు చేస్తోంది. ఈ పథకాలను కొనసాగించడంతో పాటు భవిష్యత్తులో మరింత విస్తరించేందుకు ప్రత్యేక నిధి ఉపయోగపడుతుందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. అయితే ఆ నిధుల సమీకరణకు ఇంధన వినియోగదారులపై భారం వేయడంపై ప్రతిపక్షాలు, కొన్ని వర్గాలు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.
మరో ముఖ్యమైన అంశం ఏమిటంటే.. ప్రభుత్వం ప్రస్తుతం లీటర్కు 60 పైసలే సెస్గా విధిస్తున్నప్పటికీ, చట్టపరంగా ఉన్న గరిష్ఠ పరిమితి రూ.5 వరకు ఉండటం. దీంతో భవిష్యత్తులో ఆర్థిక అవసరాలు పెరిగితే సెస్ను పెంచే అవకాశం ఉందా? అనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. అయితే ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం సెస్ను రూ.5 వరకు పెంచే నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు ఎలాంటి సమాచారం లేదు. కాబట్టి ప్రస్తుతానికి పెట్రోల్, డీజిల్పై లీటర్కు 60 పైసల సెస్ మాత్రమే అమల్లో ఉంది.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం మరోసారి సంక్షేమ పథకాలకు నిధుల సమీకరణ, ప్రజలపై పన్నుల భారం వంటి అంశాలపై చర్చకు దారితీసింది. సంక్షేమ కార్యక్రమాలకు స్థిరమైన నిధులు అవసరమే అయినప్పటికీ, ఆ నిధులను సమకూర్చేందుకు ఇంధనంపై సెస్ విధించడం సరైన విధానమా? అనే ప్రశ్నను ప్రతిపక్షాలు లేవనెత్తుతున్నాయి. మరోవైపు బలహీన వర్గాల సంక్షేమం కోసం ప్రజలు కొంత భారం భరించాల్సి రావడం తప్పనిసరి అని ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది.
