భారత రైల్వే చరిత్రలో ఒక అరుదైన, చరిత్రాత్మక ఘట్టం ఆవిష్కృతమైంది. దేశంలోనే తొలిసారిగా వందే భారత్ ఎక్స్ప్రెస్ రైలులో దాత నుంచి సేకరించిన గుండెను విజయవంతంగా తరలించారు. సూరత్ నుంచి అహ్మదాబాద్ వరకు అత్యంత కీలకమైన సమయ పరిమితుల్లో గుండెను సురక్షితంగా తరలించి, ఒక ప్రాణాన్ని కాపాడేందుకు రైల్వే శాఖ కీలక పాత్ర పోషించింది. రైల్వే అధికారులు, రైల్వే ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్ (ఆర్పీఎఫ్), గుజరాత్ పోలీసులు, వైద్య బృందాల సమన్వయంతో ఈ అరుదైన ఆపరేషన్ విజయవంతమైంది.
అవయవ మార్పిడి చికిత్సల్లో సమయం అత్యంత కీలకమైన అంశం. ముఖ్యంగా గుండె వంటి అవయవాలను దాత నుంచి సేకరించిన తర్వాత నిర్ణీత సమయంలోపు అవసరమైన రోగికి చేరవేసి, మార్పిడి శస్త్రచికిత్సను నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది. ఒక్కో నిమిషం ఆలస్యం కూడా రోగి ప్రాణాలకు ప్రమాదకరంగా మారే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ నేపథ్యంలో సూరత్ నుంచి అహ్మదాబాద్కు గుండెను తరలించే ప్రక్రియను అధికారులు అత్యంత ప్రాధాన్యతతో చేపట్టారు.
సూరత్లోని ఓ దాత నుంచి సేకరించిన గుండెను అహ్మదాబాద్లోని యూఎన్ మెహతా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కార్డియాలజీ అండ్ రీసెర్చ్ సెంటర్లో చికిత్స పొందుతున్న ఓ రోగికి అమర్చాల్సి ఉంది. దీంతో గుండెను వీలైనంత త్వరగా ఆసుపత్రికి చేర్చాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. రహదారి మార్గంలో ట్రాఫిక్ తదితర కారణాలతో ఆలస్యం జరిగే అవకాశం ఉండటంతో, వేగవంతమైన రవాణా కోసం రైల్వే మార్గాన్ని ఎంచుకున్నారు.
ఈ క్రమంలో ముంబై సెంట్రల్-గాంధీనగర్ క్యాపిటల్ వందే భారత్ ఎక్స్ప్రెస్ (రైలు నంబర్ 20901) ద్వారా గుండెను సూరత్ నుంచి అహ్మదాబాద్కు తరలించాలని రైల్వే అధికారులు నిర్ణయించారు. అత్యాధునిక సౌకర్యాలు, వేగవంతమైన ప్రయాణంతోపాటు, నిర్దేశిత సమయానికి గుండెను గమ్యస్థానానికి చేర్చేందుకు రైలు మార్గం అనుకూలంగా ఉంటుందని అధికారులు భావించారు.
గుండె తరలింపు ప్రక్రియను విజయవంతంగా పూర్తి చేసేందుకు పలు ప్రభుత్వ విభాగాలు సమన్వయంతో పనిచేశాయి. భారత రైల్వే అధికారులు, రైల్వే ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్ సిబ్బంది, గుజరాత్ రాష్ట్ర పోలీసులు, వైద్య బృందాలు ఒకే లక్ష్యంతో పనిచేశారు. గుండెను రైలులో సురక్షితంగా తరలించడంతో పాటు, రైలు అహ్మదాబాద్ చేరుకున్న వెంటనే ఆసుపత్రికి వేగంగా చేర్చేందుకు ముందస్తు ఏర్పాట్లు చేశారు.
రైలు అహ్మదాబాద్ రైల్వే స్టేషన్కు చేరుకున్న వెంటనే గుండెను ఆలస్యం లేకుండా యూఎన్ మెహతా ఆసుపత్రికి తరలించేందుకు ప్రత్యేక ‘గ్రీన్ కారిడార్’ ఏర్పాటు చేశారు. అహ్మదాబాద్ రైల్వే స్టేషన్లోని ప్లాట్ఫామ్ నంబర్ 1 నుంచి యూఎన్ మెహతా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కార్డియాలజీ అండ్ రీసెర్చ్ సెంటర్ వరకు ఈ ప్రత్యేక మార్గాన్ని సిద్ధం చేశారు.
గ్రీన్ కారిడార్ ఏర్పాటులో ఆర్పీఎఫ్, గుజరాత్ పోలీసులు కీలక పాత్ర పోషించారు. ట్రాఫిక్ సమస్యలు, రహదారిపై ఏర్పడే ఇతర ఆటంకాలను తొలగిస్తూ గుండెను తీసుకెళ్తున్న వాహనానికి మార్గం సుగమం చేశారు. దీంతో రైల్వే స్టేషన్ నుంచి ఆసుపత్రి వరకు గుండెను అత్యంత వేగంగా తరలించడం సాధ్యమైంది. ముందస్తు ప్రణాళిక, సమన్వయం కారణంగా కీలకమైన సమయం ఆదా అయినట్లు అధికారులు తెలిపారు.
ఈ మొత్తం ప్రక్రియలో ప్రతి నిమిషాన్ని ఎంతో విలువైనదిగా పరిగణించారు. గుండెను దాత నుంచి సేకరించిన సమయం నుంచి ఆసుపత్రికి చేరుకునే వరకు అన్ని దశలను అధికారులు సమన్వయంతో పర్యవేక్షించారు. రైల్వే ప్రయాణం, రైల్వే స్టేషన్లో గుండెను స్వీకరించడం, అక్కడి నుంచి గ్రీన్ కారిడార్ ద్వారా ఆసుపత్రికి తరలించడం వంటి అన్ని ప్రక్రియలను ముందస్తు ప్రణాళిక ప్రకారం నిర్వహించారు.
ఈ అరుదైన ఆపరేషన్ విజయవంతం కావడంపై అహ్మదాబాద్ డివిజనల్ రైల్వే మేనేజర్ (డీఆర్ఎం) వేద్ ప్రకాశ్ స్పందించారు. ప్రాణాలను కాపాడే ఇటువంటి మిషన్లలో ప్రతి నిమిషం అత్యంత కీలకమని ఆయన పేర్కొన్నారు. రైల్వే, ఆర్పీఎఫ్, గుజరాత్ పోలీసులు, వైద్య బృందాల మధ్య జరిగిన అద్భుతమైన సమన్వయం వల్లే ఈ ఆపరేషన్ విజయవంతంగా పూర్తయిందని తెలిపారు.
ఒక ప్రాణాన్ని కాపాడే ప్రక్రియలో భాగస్వాములు కావడం తమ బాధ్యత మాత్రమే కాకుండా, మానవతా దృక్పథంతో కూడిన కర్తవ్యమని వేద్ ప్రకాశ్ పేర్కొన్నారు. అవయవ మార్పిడి వంటి అత్యవసర వైద్య ప్రక్రియలకు అవసరమైన అవయవాలను సకాలంలో తరలించేందుకు రైల్వే శాఖ ఎల్లప్పుడూ సహకరించేందుకు సిద్ధంగా ఉంటుందని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
భారత రైల్వే చరిత్రలో వందే భారత్ ఎక్స్ప్రెస్ ద్వారా గుండెను తరలించడం ఇదే తొలిసారి కావడంతో ఈ ఘటనకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత లభించింది. రైల్వే రవాణా వ్యవస్థను అత్యవసర వైద్య సేవల కోసం సమర్థవంతంగా వినియోగించవచ్చని ఈ ఘటన మరోసారి నిరూపించింది. భవిష్యత్తులో కూడా అవయవ మార్పిడి కోసం గుండె, కాలేయం, కిడ్నీ వంటి కీలక అవయవాల తరలింపులో రైల్వే శాఖ కీలక భాగస్వామిగా నిలిచే అవకాశం ఉంది.





