యూరప్లోని పలు ప్రాంతాల్లో నేడు (ఆగస్టు 12) అరుదైన సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణం ఆవిష్కృతం కానుంది. ఆకాశంలో సూర్యుడు పూర్తిగా చంద్రుడి వెనుకకు వెళ్లిపోయే సమయంలో కొన్ని ప్రాంతాల్లో పగటిపూటే రాత్రిని తలపించేంతగా చీకట్లు అలుముకోనున్నాయి. ఈ అద్భుత ఖగోళ దృశ్యాన్ని వీక్షించేందుకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు, ఆకాశ పరిశీలకులు, ఫొటోగ్రాఫర్లు, ప్రకృతి ప్రేమికులు ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నారు. అయితే ఈ గ్రహణం మనుషులకు ఒక అద్భుత అనుభూతిని కలిగిస్తే.. జంతువులు, పక్షులు, కీటకాలకు మాత్రం ఇది కొంత గందరగోళాన్ని కలిగించే సహజ పరిణామంగా మారుతుంది.
భారత కాలమానం ప్రకారం ఈ సూర్యగ్రహణం రాత్రి సమయంలో సంభవించనుండటంతో భారత్లో దీన్ని ప్రత్యక్షంగా వీక్షించే అవకాశం ఉండదు. అయితే యూరప్లోని గ్రహణం కనిపించే ప్రాంతాల్లో మాత్రం పగటిపూటే సూర్యకాంతి ఒక్కసారిగా తగ్గిపోవడం, ఉష్ణోగ్రతల్లో స్వల్ప మార్పులు చోటుచేసుకోవడం, వాతావరణంలో అసాధారణమైన చీకటి ఏర్పడటం వంటి పరిణామాలు కనిపించనున్నాయి. ఈ మార్పులు మానవులకు ముందే ఊహించగలిగినవైనా.. ప్రకృతిలోని ఇతర జీవులకు మాత్రం అకస్మాత్తుగా ఎదురయ్యే పరిస్థితులుగా ఉంటాయి.సాధారణంగా సూర్యోదయం నుంచి సూర్యాస్తమయం వరకు పగటి సమయాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని అనేక జీవులు తమ రోజువారీ కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తాయి. పక్షులు ఆహారం కోసం బయటకు వెళ్తాయి. తేనెటీగలు, ఇతర కీటకాలు తమ ఆహార సేకరణ, సంచారం కొనసాగిస్తాయి. కొన్ని జంతువులు పగటిపూట విశ్రాంతి తీసుకుంటే.. మరికొన్ని జీవులు చీకటి పడిన తర్వాత మాత్రమే చురుగ్గా మారుతాయి. సూర్యకాంతి ఒక్కసారిగా తగ్గిపోతే ఈ సహజ సమయ సంకేతాల్లో తాత్కాలిక గందరగోళం ఏర్పడుతుంది.
సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణం సమయంలో చంద్రుడు సూర్యుడిని పూర్తిగా కప్పివేసే దశలో కొన్ని నిమిషాల పాటు పరిసర ప్రాంతాల్లో గాఢమైన చీకటి ఏర్పడుతుంది. సాధారణ పగటి వెలుతురుతో పోలిస్తే వాతావరణం ఒక్కసారిగా మారిపోవడంతో పక్షులు, జంతువులు దాన్ని సాయంత్రం లేదా రాత్రి సమయంగా భావించే అవకాశం ఉంటుంది. ఫలితంగా వాటి ప్రవర్తనలో తాత్కాలికమైన మార్పులు కనిపిస్తాయి.పక్షుల విషయానికి వస్తే.. గ్రహణం సమయంలో వాటి కిలకిలారావాలు తగ్గిపోవడం లేదా పూర్తిగా ఆగిపోవడం గమనించవచ్చు. సాధారణంగా సాయంత్రం వేళ పక్షులు గూళ్లకు చేరుకుని విశ్రాంతికి సిద్ధమవుతాయి. అయితే సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణం సమయంలో పగటిపూటే ఒక్కసారిగా చీకటి ఏర్పడితే, కొన్ని పక్షులు రాత్రి సమయం వచ్చిందని భావించి గూళ్లకు తిరిగి వెళ్లే అవకాశం ఉంటుంది. గ్రహణం ముగిసి మళ్లీ సూర్యకాంతి కనిపించిన తర్వాత అవి తిరిగి సాధారణ కార్యకలాపాలను ప్రారంభిస్తాయి.
మరోవైపు, రాత్రిపూట చురుగ్గా ఉండే జీవుల్లో దీనికి భిన్నమైన మార్పులు కనిపించవచ్చు. గుడ్లగూబలు, కొన్ని రాత్రిచర కీటకాలు వంటి జీవులు చీకటిని తమ సహజ వాతావరణంగా భావిస్తాయి. అందువల్ల పగటిపూటే చీకటి ఏర్పడినప్పుడు అవి కొంతసేపు చురుగ్గా మారే అవకాశం ఉంటుంది. గుడ్లగూబలు నిద్ర నుంచి మేల్కొని పరిసరాలను పరిశీలించడం లేదా వేటకు సంబంధించిన కార్యకలాపాలను ప్రారంభించడం వంటి ప్రవర్తనను ప్రదర్శించవచ్చు.తేనెటీగలు, కొన్ని ఇతర కీటకాలకు కూడా సూర్యకాంతి ముఖ్యమైన సంకేతంగా పనిచేస్తుంది. తేనెటీగలు సాధారణంగా పగటిపూట పూల నుంచి తేనె, పుప్పొడి సేకరిస్తూ చురుగ్గా సంచరిస్తుంటాయి. సూర్యకాంతి ఒక్కసారిగా తగ్గిపోతే వాటి కార్యకలాపాలు మందగించవచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో అవి తమ గూళ్లకు తిరిగి వెళ్లి కొంతసేపు బయటకు రావడం నిలిపివేయవచ్చు. గ్రహణం ముగిసి వెలుతురు సాధారణ స్థితికి వచ్చిన తర్వాత వాటి కార్యకలాపాలు కూడా క్రమంగా పునరుద్ధరించబడతాయి.
కప్పలు వంటి కొన్ని జీవులు కూడా గ్రహణ సమయంలో రాత్రి సమయానికి సంబంధించిన ప్రవర్తనను ప్రదర్శించే అవకాశం ఉంది. చీకటి ఏర్పడినప్పుడు కొన్ని జాతుల కప్పలు సాధారణంగా రాత్రివేళ చేసే శబ్దాలను చేయడం ప్రారంభించవచ్చు. పగటిపూట సాధారణంగా నిశ్శబ్దంగా ఉండే జీవులు ఒక్కసారిగా చురుగ్గా మారడం పరిశోధకులకు ఆసక్తికరమైన పరిశీలనగా ఉంటుంది.ఇలాంటి ప్రవర్తనలను చూసి జంతువులకు గ్రహణం గురించి అవగాహన ఉందని భావించాల్సిన అవసరం లేదు. అవి ప్రధానంగా వెలుతురు, చీకటి, ఉష్ణోగ్రత, శబ్దాలు, వాతావరణంలోని ఇతర సహజ సంకేతాలకు స్పందిస్తాయి. వాటి జీవ గడియారం లేదా రోజువారీ జీవక్రియలో భాగమైన సహజ సంకేతాల్లో అకస్మాత్తుగా మార్పు చోటుచేసుకోవడం వల్లే ఈ తాత్కాలిక ప్రవర్తనా మార్పులు కనిపిస్తాయి.
సూర్యగ్రహణాలు ప్రకృతిలోని జీవ వ్యవస్థలను అధ్యయనం చేసేందుకు శాస్త్రవేత్తలకు కూడా ప్రత్యేకమైన అవకాశాన్ని కల్పిస్తాయి. గ్రహణానికి ముందు, గ్రహణం సమయంలో, గ్రహణం అనంతరం జంతువులు, పక్షులు, కీటకాల ప్రవర్తనను పరిశీలించడం ద్వారా వాటి జీవ గడియారం, వెలుతురుపై ఆధారపడే విధానం వంటి అంశాలపై మరింత అవగాహన పొందవచ్చు. గతంలో జరిగిన అనేక సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణాల సందర్భంగా కూడా పక్షులు గూళ్లకు చేరడం, రాత్రిచర జీవులు చురుగ్గా మారడం వంటి పరిణామాలను పరిశోధకులు నమోదు చేశారు. అయితే ఈ మార్పులు సాధారణంగా తాత్కాలికమే. గ్రహణం ముగిసి సూర్యకాంతి తిరిగి సాధారణ స్థితికి చేరుకున్న తర్వాత చాలా జీవులు తమ సహజ దినచర్యకు తిరిగి వస్తాయి. అంటే కొన్ని నిమిషాల పాటు ఏర్పడే చీకటి వాటి జీవన విధానంలో శాశ్వతమైన మార్పులు తీసుకురాదు. ప్రకృతి ఇచ్చే అనూహ్య సంకేతానికి అవి తాత్కాలికంగా స్పందిస్తాయి.
