రక్షాబంధన్‌పై స్పష్టత ఇచ్చిన పంచాంగకర్తలు

• ఆగస్టు 28నే రాఖీ.. పండితుల కీలక సూచనలు
• భద్ర కాలం కారణంగానే తేది మార్పు..

సోదర సోదరీమణుల మధ్య ప్రేమానుబంధానికి, ఆత్మీయతకు ప్రతీకగా నిలిచే రక్షాబంధన్ పండుగ తేదీపై నెలకొన్న సందిగ్ధతకు పంచాంగకర్తలు, పండితులు స్పష్టత ఇచ్చారు. ఈ ఏడాది రక్షాబంధన్‌ను ఆగస్టు 28, శుక్రవారం జరుపుకోవాలని వారు సూచించారు. రాఖీ కట్టేందుకు ఉదయం సమయం అత్యంత శ్రేష్ఠమైనదిగా పరిగణించవచ్చని తెలిపారు. పౌర్ణమి తిథి ప్రారంభం, ముగింపు సమయాలు, ఉదయ తిథి, భద్ర కాలం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్న తర్వాతే పండుగ తేదీని నిర్ణయించాల్సి ఉంటుందని పండితులు వివరించారు.

హిందూ పంచాంగం ప్రకారం ఈ ఏడాది శ్రావణ పౌర్ణమి తిథి ఆగస్టు 27, గురువారం ఉదయం 9:08 గంటలకు ప్రారంభమై, ఆగస్టు 28, శుక్రవారం ఉదయం 9:48 గంటలకు ముగుస్తుంది. తిథి రెండు రోజుల పాటు కొనసాగుతున్నప్పుడు ఏ రోజున పండుగను నిర్వహించాలనే విషయంలో సాధారణంగా ఉదయ తిథికి ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. అంటే సూర్యోదయ సమయంలో ఏ తిథి కొనసాగుతుందో దానిని ఆ రోజు తిథిగా పరిగణించడం శాస్త్రోక్త సంప్రదాయంగా ఉంది. ఈ లెక్కన ఆగస్టు 28న సూర్యోదయ సమయంలో పౌర్ణమి తిథి ఉండటంతో అదే రోజున రక్షాబంధన్ జరుపుకోవాలని పండితులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.

ఈసారి రక్షాబంధన్ తేదీపై సందిగ్ధతకు ప్రధాన కారణం పౌర్ణమి తిథి రెండు రోజులను తాకడమే. ఆగస్టు 27న ఉదయం పౌర్ణమి ప్రారంభమైనప్పటికీ, ఆ రోజు సూర్యోదయ సమయానికి పౌర్ణమి తిథి ఉండదు. మరోవైపు ఆగస్టు 28న సూర్యోదయం సమయానికి పౌర్ణమి కొనసాగుతుంది. అందువల్ల ఉదయ తిథి ఆధారంగా పండుగను 28న నిర్వహించడమే సరైనదని పంచాంగకర్తలు చెబుతున్నారు. ఈ విధానమే హిందూ పండుగల తేదీల నిర్ణయంలో అనుసరించే ముఖ్యమైన పద్ధతుల్లో ఒకటిగా పేర్కొంటున్నారు.

మరో కీలక అంశం భద్ర కాలం. శ్రావణ పౌర్ణమి రోజున రాఖీ కట్టే విషయంలో భద్ర కాలానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. పండుగ రోజున భద్ర ఉన్న సమయంలో రక్షాబంధన్ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించకుండా, భద్ర ముగిసిన తర్వాత శుభ సమయంలో రాఖీ కట్టడం సంప్రదాయంగా పాటిస్తారు. ఈ ఏడాది ఆగస్టు 27న ఎక్కువ సమయం భద్ర కాలం ఉండటంతో ఆ రోజున రాఖీ కట్టడం శ్రేయస్కరం కాదని పండితులు పేర్కొంటున్నారు. దీంతో ఆగస్టు 28నే రక్షాబంధన్ నిర్వహించాలని సూచిస్తున్నారు.

రక్షాబంధన్ రోజున సోదరీమణులు తమ సోదరులకు రాఖీ కట్టి, వారి ఆయురారోగ్యాలు, సుఖసంతోషాలను కోరుకుంటారు. సోదరులు కూడా తమ సోదరీమణులను జీవితాంతం రక్షిస్తామని హామీ ఇస్తూ కానుకలు అందించడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది. కుటుంబ సభ్యులంతా ఒకచోట చేరి పండుగను జరుపుకోవడం వల్ల ఈ వేడుకకు ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. రాఖీ అనేది కేవలం ఒక దారం మాత్రమే కాకుండా అన్నాచెల్లెళ్లు, అక్కాతమ్ముళ్ల మధ్య ఉన్న ప్రేమ, నమ్మకం, అనుబంధానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు.

రక్షాబంధన్ సందర్భంగా ముందుగానే రాఖీలు, పూజా సామగ్రి, స్వీట్లు, బహుమతులు కొనుగోలు చేసేందుకు ప్రజలు సిద్ధమవుతారు. ముఖ్యంగా దూర ప్రాంతాల్లో నివసించే సోదరీమణులు తమ సోదరుల వద్దకు వెళ్లేందుకు ప్రయాణ ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకుంటారు. ఉద్యోగాలు, విద్య, వ్యాపారం వంటి కారణాలతో వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్న కుటుంబ సభ్యులు ఈ పండుగను కుటుంబ సమాగమంగా జరుపుకోవడానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. దీంతో పండుగ తేదీపై స్పష్టత ఉండటం ప్రజలకు ఎంతో అవసరం.

పండితుల సూచనల ప్రకారం ఆగస్టు 28, శుక్రవారం ఉదయం రక్షాబంధన్ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించుకోవచ్చు. ఉదయం రాఖీ కట్టేందుకు అనుకూల సమయంగా పరిగణిస్తున్నప్పటికీ, ఆయా ప్రాంతాల్లో సూర్యోదయం, పౌర్ణమి తిథి ముగింపు, స్థానిక పంచాంగం వంటి అంశాల ఆధారంగా ఖచ్చితమైన ముహూర్తంలో స్వల్ప తేడాలు ఉండే అవకాశం ఉందని గుర్తుంచుకోవాలి. అందువల్ల కుటుంబ సంప్రదాయం ప్రకారం పూజలు నిర్వహించే వారు స్థానిక పంచాంగాన్ని కూడా పరిశీలించుకోవడం మంచిదని పండితులు సూచిస్తున్నారు.

రక్షాబంధన్‌కు భారతీయ సంస్కృతిలో ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. ఈ పండుగకు సంబంధించిన ఆచారాలు ప్రాంతాన్ని బట్టి కొంతమేర మారుతూ ఉన్నప్పటికీ, సోదరసోదరీమణుల మధ్య బంధాన్ని బలోపేతం చేయడమే ప్రధాన ఉద్దేశంగా కనిపిస్తుంది. రాఖీ కట్టడం, హారతి ఇవ్వడం, తీపి పదార్థాలు తినిపించడం, బహుమతులు ఇచ్చిపుచ్చుకోవడం వంటి కార్యక్రమాలు సాధారణంగా నిర్వహిస్తారు. ఆధునిక కాలంలోనూ ఈ సంప్రదాయం తన ప్రాధాన్యాన్ని కోల్పోకుండా కొనసాగుతోంది.