భారత విదేశీ మారక ద్రవ్య (ఫారెక్స్) మార్కెట్లో ఇవాళ రూపాయి విలువ స్వల్పంగా బలపడింది. అమెరికా డాలర్తో పోలిస్తే రూపాయి దాదాపు 10 పైసలు లాభపడి 92.57 స్థాయిలో ట్రేడింగ్ అవుతోంది. గురువారం మార్కెట్ ముగింపు సమయంలో రూపాయి విలువ 92.66 వద్ద ఉండగా, ఈరోజు ప్రారంభంలోనే అది కొంత మెరుగుదల చూపింది.
ఈ మార్పుకు ప్రధాన కారణంగా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బీఐ) తీసుకున్న కీలక నిర్ణయాలని మార్కెట్ నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. ముఖ్యంగా బ్యాంకులు తమ ఆర్బిట్రేజ్ పొజిషన్లను రద్దు చేసుకోవడానికి ఆర్బీఐ విధించిన గడువు నేటితో ముగియడం రూపాయి బలపడటానికి కారణమౌతుంది.
గత నెలలో ఆర్బీఐ ఆఫ్షోర్ నాన్-డెలివరబుల్ ఫార్వర్డ్స్ (ఎన్డీఎఫ్) మార్కెట్లో బ్యాంకుల అధిక లావాదేవీలను నియంత్రించేందుకు కీలక మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది. మార్కెట్లో జరుగుతున్న ఈ భారీ లావాదేవీలు రూపాయి విలువలో అనిశ్చితిని సృష్టిస్తున్నాయని భావించిన ఆర్బీఐ, ఈ కట్టడి చర్యలు చేపట్టింది.
ప్రతి బ్యాంకు తమ నికర ఓపెన్ పొజిషన్ను రోజువారీగా 100 మిలియన్ డాలర్లకు మించకుండా పరిమితం చేయాలని స్పష్టం చేసింది. ఈ పరిమితిని అమలు చేయడానికి బ్యాంకులకు ఒక గడువును కూడా నిర్దేశించింది. ఆ గడువు ఇవాళ ముగియడంతో, బ్యాంకులు తమ పొజిషన్లను సరిచేసుకోవడానికి పెద్ద ఎత్తున చర్యలు చేపడుతున్నాయి.
ఈ పరిణామం వల్ల ఫారెక్స్ మార్కెట్లో డాలర్ డిమాండ్ కొంత తగ్గి, రూపాయి బలపడే పరిస్థితి ఏర్పడింది. బ్యాంకులు తమ అదనపు డాలర్ పొజిషన్లను తగ్గించడంతో, సరఫరా పెరగడం ద్వారా రూపాయి విలువకు మద్దతు లభించింది.
కొన్ని బ్యాంకులు ఈ గడువును పొడిగించాలని ఆర్బీఐని కోరినప్పటికీ, కేంద్ర బ్యాంక్ ఆ అభ్యర్థనను తిరస్కరించింది. దీంతో మార్కెట్లో క్రమశిక్షణ పెరిగి, నియంత్రిత వాతావరణం ఏర్పడిందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
మరోవైపు, అంతర్జాతీయ మార్కెట్ పరిస్థితులు కూడా రూపాయి మార్పిడిపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. అమెరికా ఆర్థిక డేటా, ఫెడరల్ రిజర్వ్ విధానాలు, గ్లోబల్ పెట్టుబడిదారుల భావోద్వేగాలు వంటి అంశాలు రూపాయి మార్పిడిని ప్రభావితం చేస్తుంటాయి. ప్రస్తుతం మార్కెట్ తదుపరి ఆర్బీఐ నిర్ణయాల కోసం ఎదురుచూస్తోంది. కేంద్ర బ్యాంక్ నుంచి వచ్చే కొత్త మార్గదర్శకాలు, గ్లోబల్ పరిస్థితుల మార్పులు రూపాయి భవిష్యత్తు దిశను నిర్ణయించే అవకాశం ఉంది.
తక్షణ కాలంలో రూపాయి కొంత స్థిరంగా కొనసాగే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయ పరిణామాలపై ఆధారపడి మార్పులు చోటుచేసుకోవచ్చు. పెట్టుబడిదారులు, దిగుమతి-ఎగుమతి దారులు ఈ పరిణామాలను జాగ్రత్తగా గమనించాలని సూచిస్తున్నారు.
