వర్షాకాలం ప్రారంభమైన ప్రతిసారీ దేశవ్యాప్తంగా ప్రజలను ఆందోళనకు గురిచేసే ప్రధాన ఆరోగ్య సమస్యల్లో డెంగీ ఒకటి. వర్షాలు కురిసిన తర్వాత నిలిచిపోయే నీటిలో దోమలు వృద్ధి చెందడం, ముఖ్యంగా ఏడిస్ ఈజిప్టై వంటి దోమల ద్వారా వైరస్ వ్యాప్తి చెందడం వల్ల ప్రతి ఏడాది పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు డెంగీ బారిన పడుతున్నారు. సాధారణ జ్వరంగా మొదలయ్యే ఈ వ్యాధి కొన్ని సందర్భాల్లో తీవ్రమైన రక్తస్రావం, ప్లేట్లెట్ల సంఖ్య తగ్గడం, షాక్ వంటి సమస్యలకు దారితీసి ప్రాణాంతకంగా మారే ప్రమాదం ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో డెంగీ నియంత్రణకు భారత్ కీలక ముందడుగు వేసినట్లు తెలుస్తోంది.
దేశంలో తొలి డెంగీ వ్యాక్సిన్గా భావిస్తున్న జపాన్కు చెందిన టకెడా ఫార్మాస్యూటికల్ కంపెనీ అభివృద్ధి చేసిన ‘క్యూడెంగా’ (Qdenga) వ్యాక్సిన్కు భారత కేంద్ర ఔషధ ప్రమాణాల నియంత్రణ సంస్థ (CDSCO) ఆమోదం తెలిపినట్లు సమాచారం. ఈ అనుమతితో దేశంలో డెంగీ నివారణకు వ్యాక్సిన్ ఆధారిత చర్యలకు మార్గం సుగమం కానుంది. అయితే వ్యాక్సిన్ అందుబాటులోకి రావడం, ఎవరికి ఇవ్వాలి, ఏ వయసు వారికి ఇవ్వాలి, ధర ఎంత ఉంటుంది, ప్రభుత్వ టీకా కార్యక్రమాల్లో భాగం చేస్తారా లేదా వంటి అంశాలపై మరిన్ని వివరాలు వెలువడాల్సి ఉంది.
డెంగీ నియంత్రణలో వ్యాక్సిన్ అందుబాటులోకి రావడం ప్రజారోగ్య రంగానికి ప్రాధాన్యమైన పరిణామంగా భావిస్తున్నారు. ఇప్పటివరకు డెంగీకి ప్రధానంగా నివారణ చర్యలు, దోమల నియంత్రణ, పరిసరాల్లో నీరు నిల్వ ఉండకుండా చూడటం, దోమతెరలు, రిపెల్లెంట్లు ఉపయోగించడం, అనుమానితులు త్వరగా వైద్యులను సంప్రదించడం వంటి చర్యలపైనే ఆధారపడాల్సి వచ్చేది. వ్యాక్సిన్ అందుబాటులోకి రావడం వల్ల భవిష్యత్తులో డెంగీ భారాన్ని తగ్గించేందుకు అదనపు అవకాశం లభించవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
గత కొన్నేళ్లుగా భారత్లో డెంగీ కేసుల సంఖ్య పెరుగుతున్నట్లు ఆరోగ్య రంగ నిపుణులు చెబుతున్నారు. పట్టణీకరణ వేగంగా పెరగడం, జనాభా విస్తరించడం, వర్షపాతం తీరులో మార్పులు, వాతావరణ మార్పులు, నీటి నిల్వలు, అపరిశుభ్ర పరిసరాలు వంటి అనేక అంశాలు డెంగీ వ్యాప్తికి అనుకూల పరిస్థితులను సృష్టిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా నగరాలు, పట్టణ ప్రాంతాల్లో నిర్మాణ ప్రదేశాలు, ఖాళీ స్థలాలు, పాత టైర్లు, ప్లాస్టిక్ కంటైనర్లు, నీటి ట్యాంకులు వంటి చోట్ల నీరు నిలిచిపోవడం దోమల వృద్ధికి కారణమవుతోంది.
వర్షాకాలం ప్రారంభమైన వెంటనే డెంగీ కేసులు పెరిగే అవకాశం ఉండటంతో ప్రభుత్వాలు అప్రమత్తమవుతున్నాయి. దోమల నివారణ కోసం ఫాగింగ్ చేయడం, లార్వా నియంత్రణ చర్యలు చేపట్టడం, ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడం వంటి కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నప్పటికీ వ్యాధి వ్యాప్తిని పూర్తిగా అరికట్టడం సవాలుగా మారుతోంది. ముఖ్యంగా వర్షాలు కురిసిన తర్వాత కొద్దిరోజుల్లోనే దోమల సంఖ్య పెరగడంతో డెంగీ కేసులు కూడా అధికమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమోదవుతున్న డెంగీ కేసుల్లో భారత్ వాటా గణనీయంగా ఉందని పలు అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. దేశంలోని అనేక రాష్ట్రాల్లో ప్రతి ఏడాది డెంగీ కేసులు నమోదవుతుండగా, కొన్ని ప్రాంతాల్లో పరిస్థితి తీవ్రంగా మారుతున్న సందర్భాలు కూడా ఉన్నాయి. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, తమిళనాడు, కేరళ, మహారాష్ట్ర, పశ్చిమ బెంగాల్ వంటి పలు రాష్ట్రాల్లో వర్షాకాలంలో డెంగీపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించాల్సిన అవసరం ఏర్పడుతోంది.
డెంగీ వ్యాప్తి పెరిగిన సమయంలో ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు ఆసుపత్రులపై కూడా అదనపు భారం పడుతోంది. జ్వరం, ఒళ్లు నొప్పులు, తలనొప్పి, కళ్ల వెనుక నొప్పి, వాంతులు, నీరసం వంటి లక్షణాలతో అనేక మంది ఆసుపత్రులను ఆశ్రయిస్తున్నారు. కొంతమంది రోగుల్లో వ్యాధి తీవ్రత పెరిగితే ఆసుపత్రిలో చేరాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. ముఖ్యంగా పిల్లలు, వృద్ధులు, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారిపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరమవుతుంది.
డెంగీకి ప్రత్యేకంగా వైరస్ను పూర్తిగా నిర్మూలించే చికిత్స లేకపోవడంతో వైద్యులు సాధారణంగా లక్షణాల ఆధారంగా చికిత్స అందిస్తారు. రోగిలో ద్రవాల సమతుల్యతను కాపాడటం, రక్తపోటును పర్యవేక్షించడం, అవసరమైన పరీక్షలు నిర్వహించడం వంటి చర్యలు కీలకంగా ఉంటాయి. తీవ్రమైన కేసుల్లో నిరంతర వైద్య పర్యవేక్షణ అవసరం కావచ్చు. ఈ పరిస్థితుల్లో వ్యాధి తీవ్రతను ముందుగానే తగ్గించేందుకు వ్యాక్సిన్ వంటి నివారణ సాధనాలు అందుబాటులోకి రావడం కీలక పరిణామంగా భావిస్తున్నారు.
