దేశంలోనే అతిపెద్ద బీమా సంస్థగా కొనసాగుతున్న లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎల్ఐసీ) వద్ద భారీ మొత్తంలో క్లెయిమ్ చేయని నిధులు ఉన్నట్లు కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ వెల్లడించింది. పాలసీదారులు లేదా వారి నామినీలకు చెల్లించాల్సిన మొత్తం వివిధ కారణాల వల్ల ఇంతకాలం తీసుకోకుండా ఉండిపోయిందని తెలిపింది. తాజాగా అందుబాటులో ఉన్న వివరాల ప్రకారం ఎల్ఐసీ వద్ద మొత్తం రూ.7,400 కోట్ల మేర క్లెయిమ్ చేయని నిధులు ఉన్నట్లు కేంద్రం వెల్లడించడం చర్చనీయాంశంగా మారింది.
పాలసీదారులకు చెల్లించాల్సిన డబ్బు వారి ఖాతాలకు చేరకుండా ఉండిపోవడానికి పలు కారణాలు ఉన్నాయని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ వివరించింది. ముఖ్యంగా పాలసీదారులకు బీమా పాలసీకి సంబంధించిన ప్రయోజనాలు అందుబాటులో ఉన్నాయనే విషయం తెలియకపోవడం, పాలసీ తీసుకున్న తర్వాత చిరునామా మార్చుకోవడం, మొబైల్ నంబర్లు లేదా ఇతర సంప్రదింపు వివరాలు మారడం, పాలసీ రికార్డుల్లో వివరాలు సరిగా లేకపోవడం వంటి కారణాలతో నిధులు క్లెయిమ్ కాకుండా మిగిలిపోయినట్లు పేర్కొంది.
కేంద్రం వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. క్లెయిమ్ చేయని పాలసీదారుల నిధులు సుమారు రూ.5,564.5 కోట్లు ఉన్నాయి. ఈ నిధులపై వచ్చిన ఆదాయం లేదా వడ్డీ రూపంలో మరో రూ.1,754 కోట్లు ఉన్నట్లు మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. ఈ రెండింటినీ కలిపి చూస్తే మొత్తం మొత్తం సుమారు రూ.7,400 కోట్లకు చేరుతోంది. ఇంత పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు పాలసీదారులు లేదా వారి కుటుంబ సభ్యులు క్లెయిమ్ చేయకుండా ఉండిపోవడం బీమా పాలసీలపై అవగాహన పెంచాల్సిన అవసరాన్ని మరోసారి గుర్తుచేస్తోంది.
సాధారణంగా బీమా పాలసీ తీసుకున్న వ్యక్తి పాలసీ కాలపరిమితి పూర్తయిన తర్వాత అందాల్సిన మెచ్యూరిటీ బెనిఫిట్, పాలసీదారు మరణించినప్పుడు నామినీకి చెల్లించాల్సిన డెత్ క్లెయిమ్, పాలసీ కాలంలో నిర్దిష్ట సమయంలో అందాల్సిన సర్వైవల్ బెనిఫిట్స్ వంటి ప్రయోజనాలను పొందేందుకు అర్హత కలిగి ఉంటారు. అయితే అర్హత ఏర్పడిన తర్వాత కూడా సంబంధిత వ్యక్తులు లేదా నామినీలు ఆ మొత్తాన్ని తీసుకోకపోతే.. నిర్దిష్ట కాలం తర్వాత ఆ మొత్తాన్ని ‘అన్క్లెయిమ్డ్ నిధులు’గా పరిగణిస్తారు.
పాలసీ ప్రయోజనం గడువు ముగిసిన తర్వాత 12 నెలలు దాటినా సంబంధిత మొత్తాన్ని పాలసీదారు లేదా అర్హుడైన వ్యక్తి క్లెయిమ్ చేయకపోతే.. ఆ మొత్తం అన్క్లెయిమ్డ్ ఫండ్స్ కేటగిరీలోకి వెళ్తుంది. అంటే పాలసీదారుకు డబ్బు చెల్లించాల్సిన బాధ్యత లేకుండా పోయిందని దీని అర్థం కాదు. అర్హత ఉన్న పాలసీదారు లేదా నామినీ సరైన పత్రాలతో క్లెయిమ్ చేస్తే.. నిబంధనల ప్రకారం ఆ మొత్తాన్ని తిరిగి పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
ఎల్ఐసీ వంటి సంస్థల వద్ద ఇలాంటి క్లెయిమ్ చేయని నిధులు పేరుకుపోవడానికి ప్రధాన కారణాల్లో అవగాహన లోపం కూడా ఒకటిగా కనిపిస్తోంది. ముఖ్యంగా పాలసీ తీసుకున్న వ్యక్తి తన కుటుంబ సభ్యులకు పాలసీ వివరాలు తెలియజేయకపోవడం, నామినీ వివరాలను సకాలంలో అప్డేట్ చేయకపోవడం, పాలసీ మెచ్యూరిటీ తేదీని గుర్తుపెట్టుకోకపోవడం వంటి కారణాల వల్ల కూడా డబ్బు క్లెయిమ్ కాకుండా ఉండిపోయే అవకాశం ఉంది.
అదేవిధంగా, పాలసీదారు ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి మారిన తర్వాత తన కొత్త చిరునామాను బీమా సంస్థ రికార్డుల్లో నమోదు చేయకపోతే.. సంస్థ నుంచి పంపే ముఖ్యమైన సమాచారం వారికి చేరకపోవచ్చు. ఫోన్ నంబర్, ఇమెయిల్ చిరునామా వంటి సంప్రదింపు వివరాలు మారినా వాటిని అప్డేట్ చేయకపోవడం వల్ల కూడా పాలసీకి సంబంధించిన సమాచారాన్ని పాలసీదారు కోల్పోయే అవకాశం ఉంది.
కొన్ని సందర్భాల్లో పాలసీదారు మరణించిన తర్వాత కుటుంబ సభ్యులకు ఆయన తీసుకున్న బీమా పాలసీ గురించి సమాచారం లేకపోవచ్చు. ఇలాంటి సందర్భాల్లో నామినీకి క్లెయిమ్ చేసే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ.. పాలసీ వివరాలు తెలియకపోవడంతో డబ్బు క్లెయిమ్ కాకుండా మిగిలిపోతుంది. అందువల్ల ప్రతి పాలసీదారు తన కుటుంబ సభ్యులకు పాలసీ వివరాలను తెలియజేయడం, నామినీ వివరాలను సరిగ్గా నమోదు చేయడం, అవసరమైనప్పుడు వాటిని అప్డేట్ చేయడం చాలా ముఖ్యమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
ఇదిలా ఉండగా.. ఎల్ఐసీ వద్ద ఉన్న ఈ భారీ మొత్తాన్ని ఇతర అవసరాలకు మళ్లించే ఉద్దేశం ప్రభుత్వానికి లేదని కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టం చేసింది. అర్హత కలిగిన పాలసీదారులు లేదా క్లెయిమ్దారులు ముందుకు వచ్చి సరైన విధానంలో దరఖాస్తు చేసుకుంటే.. నిబంధనల ప్రకారం వారికి చెల్లించాల్సిన మొత్తాన్ని తిరిగి అందజేస్తామని ప్రభుత్వం తెలిపింది.
ఈ ప్రకటనతో పాలసీదారులు, వారి కుటుంబ సభ్యులు తమ పాత బీమా పాలసీలను మరోసారి పరిశీలించుకోవాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. ముఖ్యంగా గతంలో తీసుకున్న పాలసీలు మెచ్యూర్ అయ్యాయా? వాటికి సంబంధించిన మొత్తాన్ని తీసుకున్నారా? కుటుంబ సభ్యుల పేరుతో ఉన్న పాలసీలకు సంబంధించిన ప్రయోజనాలు క్లెయిమ్ చేశారా? అనే అంశాలను పరిశీలించుకోవడం మంచిదని సూచిస్తున్నారు.
అదేవిధంగా, పాలసీదారులు తమ వ్యక్తిగత వివరాలను ఎప్పటికప్పుడు అప్డేట్ చేసుకోవడం కూడా కీలకం. చిరునామా మారినప్పుడు, మొబైల్ నంబర్ మారినప్పుడు లేదా నామినీ వివరాల్లో మార్పులు ఉన్నప్పుడు బీమా సంస్థ రికార్డుల్లో వాటిని సవరించుకోవాలి. పాలసీ పత్రాలను భద్రంగా ఉంచడంతో పాటు.. కుటుంబ సభ్యులకు వాటి గురించి సమాచారం ఇవ్వడం ద్వారా భవిష్యత్తులో క్లెయిమ్ ప్రక్రియ సులభతరం అవుతుంది.
