ప్రముఖ ఎఫ్ఎంసీజీ (ఫాస్ట్ మూవింగ్ కన్జ్యూమర్ గూడ్స్) సంస్థ డాబర్ ఇండియాకు ఢిల్లీ హైకోర్టులో తాత్కాలిక ఊరట లభించింది. తమ ఉత్పత్తులపై “100 శాతం” అనే ప్రచార వాక్యాన్ని ఉపయోగిస్తున్న కొన్ని ఉత్పత్తుల విక్రయాలను నిలిపివేయాలని భారత ఆహార భద్రత మరియు ప్రమాణాల సంస్థ (ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ) జారీ చేసిన ఆదేశాల అమలుపై హైకోర్టు తాత్కాలిక స్టే విధించింది. ఈ స్టే తదుపరి విచారణ జరిగే ఆగస్టు 24 వరకు అమల్లో ఉంటుందని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది.
ఈ కేసును విచారించిన జస్టిస్ అమిత్ మహాజన్, డాబర్కు తన వాదనలు వినిపించే అవకాశం ఇవ్వకుండానే నిషేధాత్మక ఆదేశాలు జారీ చేయడం సహజ న్యాయ సూత్రాలకు విరుద్ధమని ప్రాథమికంగా అభిప్రాయపడ్డారు. ఏ సంస్థపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపే చర్యలు తీసుకునే ముందు ఆ సంస్థకు వివరణ ఇచ్చే అవకాశం కల్పించడం న్యాయపరమైన ప్రక్రియలో కీలక భాగమని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది.
డాబర్ తరఫు న్యాయవాదులు కోర్టులో వాదిస్తూ, ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ జారీ చేసిన ఆదేశాలు తమ వ్యాపార కార్యకలాపాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయని పేర్కొన్నారు. తగిన నోటీసు ఇవ్వకుండా, తమ వివరణ కోరకుండా నేరుగా విక్రయాల నిలుపుదల ఆదేశాలు జారీ చేయడం చట్టపరంగా సమంజసం కాదని వాదించారు. ఈ దశలో డాబర్ వాదనల్లో ప్రాథమికంగా బలం కనిపిస్తోందని కోర్టు పేర్కొంటూ మధ్యంతర ఉపశమనం కల్పించింది.
అదే సమయంలో ఢిల్లీ హైకోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐలకు నోటీసులు జారీ చేసింది. డాబర్ దాఖలు చేసిన పిటిషన్పై తమ వైఖరిని వివరించాలని ఆదేశించింది. తదుపరి విచారణలో ఇరు పక్షాల వాదనలు పూర్తిగా విన్న అనంతరం తుది నిర్ణయం తీసుకుంటామని న్యాయస్థానం తెలిపింది.
ఈ వివాదానికి కేంద్రబిందువైన అంశం డాబర్ కొన్ని ఉత్పత్తులపై ఉపయోగిస్తున్న “100 శాతం” అనే ప్రచార పదజాలం. వినియోగదారులు ఈ పదాన్ని ఎలా అర్థం చేసుకుంటారు, అది ఆహార భద్రతా ప్రమాణాలు, ప్రకటనల నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉందా లేదా అనే అంశాలపై ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినట్లు సమాచారం. దీంతో సంబంధిత ఉత్పత్తుల విక్రయాలను నిలిపివేయాలని సంస్థ ఆదేశాలు జారీ చేసింది.
భారతదేశంలో ఆహార ఉత్పత్తుల నాణ్యత, లేబులింగ్, ప్రకటనలపై ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ కఠిన నిబంధనలు అమలు చేస్తోంది. వినియోగదారులను తప్పుదారి పట్టించేలా ఉండే ప్రకటనలు లేదా లేబుళ్లపై చర్యలు తీసుకునే అధికారాలు ఆ సంస్థకు ఉన్నాయి. మరోవైపు కంపెనీలు కూడా తమ ప్రకటనలు చట్టబద్ధంగానే ఉన్నాయని, అవసరమైతే న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించే హక్కు కలిగి ఉంటాయి.
ఈ కేసు వినియోగదారుల హక్కులు, ప్రకటనల పారదర్శకత, ఆహార ఉత్పత్తుల మార్కెటింగ్కు సంబంధించిన కీలక న్యాయపరమైన అంశాలను స్పృశిస్తున్నందున వ్యాపార వర్గాల్లో ఆసక్తి నెలకొంది. తుది తీర్పు ఎఫ్ఎంసీజీ రంగంలోని ఇతర సంస్థల ప్రకటనల విధానాలపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని న్యాయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ప్రస్తుతం హైకోర్టు ఇచ్చిన మధ్యంతర ఉత్తర్వుల ప్రకారం ఆగస్టు 24 వరకు ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ ఆదేశాల అమలుపై స్టే కొనసాగనుంది. తదుపరి విచారణలో కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ సమర్పించే వివరణలు, డాబర్ వాదనలు పరిశీలించిన అనంతరం కోర్టు తదుపరి నిర్ణయం తీసుకోనుంది. ఈ కేసు తుది ఫలితం ఆహార ఉత్పత్తుల ప్రకటనల నియంత్రణ, వినియోగదారుల ప్రయోజనాల పరిరక్షణ, కంపెనీల వ్యాపార హక్కుల మధ్య సమతుల్యతపై ఒక ముఖ్యమైన న్యాయ ప్రమాణంగా నిలిచే అవకాశముంది.
