ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం భూగర్భ జలాల పరిరక్షణ దిశగా కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. రాష్ట్రంలోని పలు ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలాలు ప్రమాదకర స్థాయిలో తగ్గిపోతుండటంతో అప్రమత్తమైన ప్రభుత్వం, 7 జిల్లాల్లోని 258 గ్రామాల్లో కొత్తగా బోర్ల తవ్వకాలను పూర్తిగా నిషేధిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. నీటి కొరత మరింత తీవ్రరూపం దాల్చకుండా ముందస్తు చర్యల్లో భాగంగానే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు అధికారులు వెల్లడించారు.
పంచాయతీరాజ్, గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి శశిభూషణ్ కుమార్ జారీ చేసిన ఉత్తర్వుల ప్రకారం, ఈ గ్రామాల్లో వ్యవసాయ, వాణిజ్య అవసరాల కోసం కొత్త బోర్లు వేయడం ఇకపై అనుమతించబడదు. అంతేకాకుండా భూగర్భ జలాలపై మరింత ప్రభావం పడకుండా ఇసుక తవ్వకాలపైనా నిషేధం విధించారు.
ప్రజల తాగునీటి అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని చేతితో ఏర్పాటు చేసుకునే హ్యాండ్ బోర్లకు మాత్రం ప్రభుత్వం మినహాయింపు ఇచ్చింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తాగునీటి సమస్య తలెత్తకుండా ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు.
రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా భూగర్భ జలాల స్థాయిని పరిశీలించిన అధికారులు కొన్ని ప్రాంతాల్లో పరిస్థితి అత్యంత ఆందోళనకరంగా మారిందని గుర్తించారు. ముఖ్యంగా శ్రీకాకుళం జిల్లాలో 76 గ్రామాలు, ప్రకాశం జిల్లాలో 91 గ్రామాలు, పల్నాడు జిల్లాలో 20 గ్రామాలు, చిత్తూరు జిల్లాలో 8 గ్రామాలు, అనంతపురం జిల్లాలో 14 గ్రామాలు, శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాలో 39 గ్రామాలు, కడప జిల్లాలో 10 గ్రామాల్లో నీటి వినియోగం పరిమితికి మించి కొనసాగుతున్నట్లు నివేదికల్లో తేలింది.
వర్షాభావ పరిస్థితులు, అధికంగా బోర్ల తవ్వకాలు, భూగర్భ జలాలపై అధిక ఆధారపడటం, వ్యవసాయ అవసరాలకు విపరీతంగా నీటి వినియోగం వంటి కారణాలతో ఈ పరిస్థితి ఏర్పడిందని అధికారులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా రాయలసీమ జిల్లాల్లో ప్రతి ఏడాది భూగర్భ జలాల స్థాయి తగ్గిపోతుండటం ప్రభుత్వాన్ని ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది.
భూగర్భ జలాల నిల్వలు తగ్గిపోతే భవిష్యత్తులో తాగునీటి సంక్షోభం మరింత తీవ్రమయ్యే ప్రమాదం ఉంది. అలాగే వ్యవసాయ ఉత్పత్తులపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం అవసరమైనదేనని పర్యావరణ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఇటీవల కాలంలో రాష్ట్రంలో నీటి వనరుల సంరక్షణపై ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి సారిస్తోంది. చెరువుల పునరుద్ధరణ, వర్షపు నీటి సంరక్షణ, భూగర్భ జలాల పునఃనింపుదల వంటి కార్యక్రమాలను అమలు చేయాలని భావిస్తోంది. అలాగే రైతులకు తక్కువ నీటితో సాగు చేసే పద్ధతులపై అవగాహన కల్పించే ప్రయత్నాలు కూడా జరుగుతున్నాయి.
ఇసుక తవ్వకాల వల్ల కూడా భూగర్భ జలాల నిల్వలు ప్రభావితమవుతున్నాయని అధికారులు చెబుతున్నారు. నదీ పరివాహక ప్రాంతాల్లో అధికంగా ఇసుక తవ్వడం వల్ల నీటి నిల్వ సామర్థ్యం తగ్గిపోతుందని, దీని ప్రభావం సమీప గ్రామాలపై పడుతోందని పేర్కొంటున్నారు.
ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో విస్తృత చర్చకు దారితీసింది. కొంతమంది రైతులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నప్పటికీ, భవిష్యత్ తరాల కోసం నీటిని కాపాడాల్సిన అవసరం ఉందని పలువురు మద్దతు తెలుపుతున్నారు.
రాబోయే రోజుల్లో పరిస్థితిని సమీక్షిస్తూ అవసరమైతే మరిన్ని గ్రామాలను కూడా ఈ జాబితాలో చేర్చే అవకాశం ఉందని అధికార వర్గాలు సూచిస్తున్నాయి. నీటి వినియోగంపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంపొందించడమే ప్రస్తుతం ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది.
