భారత్పై ఉగ్ర కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహిస్తున్నట్లు తరచూ ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న పాకిస్థాన్పై మరోసారి తీవ్ర ఆరోపణలు తెరపైకి వచ్చాయి. భారత సైన్యం చేపట్టిన ‘ఆపరేషన్ సిందూర్’ అనంతరం పాకిస్థాన్ తన ఉగ్రవాద నెట్వర్క్ను పునర్వ్యవస్థీకరించేందుకు కొత్త వ్యూహాన్ని అనుసరిస్తోందని భారత నిఘా వర్గాల సమాచారం పేర్కొంటోంది. ముఖ్యంగా పాకిస్థాన్ గూఢచార సంస్థ ఐఎస్ఐ.. పాలస్తీనా ప్రాంతానికి చెందిన హమాస్తో సంబంధాలను ఉపయోగించుకునే ప్రయత్నం చేస్తోందన్న ఆరోపణలు చర్చనీయాంశంగా మారాయి.
భారత నిఘా వర్గాల ప్రకారం, ఆపరేషన్ సిందూర్ సమయంలో సరిహద్దు ప్రాంతాల్లోని ఉగ్రవాద మౌలిక సదుపాయాలపై జరిగిన దాడులతో పాకిస్థాన్కు చెందిన ఉగ్ర నెట్వర్క్ తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నట్లు అంచనా. ఈ నేపథ్యంలో గతంలో అనుసరించిన పెద్ద ఉగ్రవాద శిబిరాలు, ఒకే ప్రాంతంలో పెద్ద సంఖ్యలో ఉగ్రవాదులను సమీకరించే విధానానికి బదులుగా చిన్నచిన్న బృందాల ద్వారా దాడులు చేయించే వ్యూహం వైపు ఐఎస్ఐ దృష్టి మళ్లిస్తున్నట్లు నిఘా సంస్థలు హెచ్చరిస్తున్నాయి.
పెద్ద శిబిరాల స్థానంలో చిన్న బృందాలపై దృష్టి
భారత నిఘా వర్గాల ప్రకారం, ఉగ్రవాద మౌలిక వ్యవస్థను పునర్నిర్మించేందుకు పాకిస్థాన్ కొత్త విధానాలను పరిశీలిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. గతంలో సరిహద్దులకు సమీపంలో పెద్ద శిబిరాలు ఏర్పాటు చేసి ఉగ్రవాదులకు శిక్షణ ఇవ్వడం, ఆయుధాలను సమకూర్చడం వంటి చర్యలకు ప్రాధాన్యం ఉండేదని భారత భద్రతా వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి.
అయితే ఇటువంటి పెద్ద శిబిరాలు భద్రతా దళాల నిఘాకు సులభంగా చిక్కే అవకాశం ఉండటంతో, చిన్నచిన్న గ్రూపులుగా విడిపోయిన ఉగ్ర సెల్స్ను ఉపయోగించుకునే విధానం వైపు పాక్ నిఘా వ్యవస్థ మొగ్గు చూపుతున్నట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. నగర ప్రాంతాల్లో కలిసిపోయి పనిచేసే చిన్న బృందాలు భద్రతా సంస్థలకు సవాల్గా మారే అవకాశం ఉందన్న ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.
హమాస్ అనుభవాన్ని ఉపయోగించుకోవాలని ప్రయత్నం?
ఇదే సమయంలో గాజా ప్రాంతంలో సుదీర్ఘంగా కొనసాగుతున్న ఘర్షణల నేపథ్యంలో హమాస్కు ఉన్న పట్టణ యుద్ధ అనుభవాన్ని పాకిస్థాన్కు చెందిన నిఘా వర్గాలు ఉపయోగించుకునే ప్రయత్నం చేస్తున్నట్లు భారత నిఘా వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. ముఖ్యంగా పట్టణ ప్రాంతాల్లో చిన్న బృందాల కార్యకలాపాలు, రహస్య కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు, ఆన్లైన్ ప్రచారం వంటి అంశాలపై అనుభవాన్ని పొందేందుకు ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నట్లు సమాచారం.
అయితే ఈ ఆరోపణలను స్వతంత్రంగా ధ్రువీకరించే బహిరంగ ఆధారాలు ప్రస్తుతం అందుబాటులో లేవు. హమాస్ ఒక ఉగ్రవాద సంస్థగా పలు దేశాలు గుర్తించాయి. ఈ సంస్థకు, పాకిస్థాన్కు మధ్య ఉన్న సంబంధాలపై అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గతంలోనూ వివిధ ఆరోపణలు వచ్చినప్పటికీ, తాజా ఆరోపణలకు సంబంధించి అధికారికంగా పూర్తి వివరాలు వెల్లడించలేదు.భారత్పై గతంలో పలు ఉగ్రదాడులతో సంబంధం ఉన్నట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న లష్కరే తొయిబా, జైషే మహమ్మద్ వంటి ఉగ్రవాద సంస్థల కార్యకలాపాలపై భారత భద్రతా సంస్థలు ఎప్పటి నుంచో నిఘా కొనసాగిస్తున్నాయి.
తాజా నిఘా సమాచారంలో ఈ సంస్థలకు చెందిన కార్యకర్తలను కొత్త తరహా పట్టణ దాడుల కోసం సిద్ధం చేసేందుకు ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నట్లు హెచ్చరికలు ఉన్నాయని సమాచారం. ముఖ్యంగా పెద్ద సంఖ్యలో వ్యక్తులను ఒకే చోట శిక్షణ ఇవ్వడం కంటే చిన్న బృందాలుగా పనిచేసే విధానాన్ని ప్రోత్సహించే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని అధికారులు అనుమానిస్తున్నారు.అయితే ఇలాంటి ఆరోపణలకు సంబంధించి నిర్దిష్ట శిక్షణ శిబిరాలు, శిక్షణ పొందుతున్న వ్యక్తులు లేదా భవిష్యత్ దాడులపై అధికారికంగా ధ్రువీకరించిన వివరాలు బయటకు రాలేదు.
ఆపరేషన్ సిందూర్ తర్వాత భారత్-పాకిస్థాన్ భద్రతా సమీకరణాల్లో మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయని భద్రతా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. సరిహద్దు దాటి పనిచేసే ఉగ్రవాద మౌలిక వ్యవస్థలను లక్ష్యంగా చేసుకునే సామర్థ్యాన్ని భారత్ ప్రదర్శించడంతో, పాకిస్థాన్కు చెందిన ఉగ్ర నెట్వర్క్లు తమ కార్యకలాపాలను మరింత రహస్యంగా నిర్వహించేందుకు ప్రయత్నించే అవకాశం ఉందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు.ఇందులో భాగంగానే సాంప్రదాయిక ఉగ్ర శిబిరాల స్థానంలో వికేంద్రీకృత చిన్న బృందాలు, రహస్య కమ్యూనికేషన్, ఆన్లైన్ రిక్రూట్మెంట్ వంటి పద్ధతులపై దృష్టి పెట్టే అవకాశం ఉందని నిఘా వర్గాలు హెచ్చరిస్తున్నాయి.
ప్రస్తుత కాలంలో ఉగ్రవాద సంస్థలు యువతను ఆకర్షించేందుకు సోషల్ మీడియా, ఎన్క్రిప్టెడ్ కమ్యూనికేషన్ ప్లాట్ఫారమ్లు, ఇతర ఆన్లైన్ వేదికలను ఉపయోగించే ప్రమాదం ఉందని భద్రతా సంస్థలు తరచూ హెచ్చరిస్తున్నాయి. ప్రత్యక్షంగా శిక్షణ ఇవ్వకుండా, ఆన్లైన్ ద్వారా సిద్ధాంతపరమైన ప్రభావం చూపించి వ్యక్తులను ఉగ్రవాద కార్యకలాపాల వైపు మళ్లించే ప్రయత్నాలు కూడా భద్రతా సంస్థలకు సవాల్గా మారుతున్నాయి.ఈ నేపథ్యంలో భారత్లోనూ ఆన్లైన్ రాడికలైజేషన్, విదేశీ ఉగ్ర సంస్థలతో డిజిటల్ సంబంధాలు, అనుమానాస్పద ఆర్థిక లావాదేవీలపై నిఘా మరింత పెంచే అవకాశం ఉంది.
పాకిస్థాన్ సౌదీ అరేబియా, టర్కీ వంటి దేశాలతో రక్షణ సంబంధాలను బలోపేతం చేసుకోవడం కూడా దక్షిణాసియా భౌగోళిక రాజకీయాల్లో చర్చకు దారితీస్తోంది. పాకిస్థాన్ తన రక్షణ భాగస్వామ్యాలను విస్తరించేందుకు ప్రయత్నిస్తుండటం ప్రాంతీయ భద్రతా సమీకరణాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.సౌదీ అరేబియా, టర్కీతో పాకిస్థాన్కు ఇప్పటికే రక్షణ, ఆర్థిక, దౌత్య సంబంధాలు ఉన్నాయి. ఈ సంబంధాలు మరింత విస్తరించడంతో పాకిస్థాన్ ప్రాంతీయంగా తన వ్యూహాత్మక స్థితిని బలోపేతం చేసుకోవాలని ప్రయత్నిస్తోందన్న అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
పాకిస్థాన్ ఉగ్రవాద నెట్వర్క్లకు సంబంధించిన తాజా ఆరోపణలు భారత భద్రతా సంస్థలకు కొత్త సవాళ్లను సూచిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో మాత్రమే కాకుండా దేశంలోని పట్టణ ప్రాంతాల్లో చిన్న బృందాలు కార్యకలాపాలు నిర్వహించే అవకాశం ఉంటే, వాటిని ముందుగానే గుర్తించడం భద్రతా సంస్థలకు మరింత క్లిష్టంగా మారుతుంది.అందుకే ఇంటెలిజెన్స్ సేకరణ, సైబర్ నిఘా, సరిహద్దు భద్రత, ఆర్థిక లావాదేవీల పర్యవేక్షణ వంటి అంశాలపై సమన్వయాన్ని మరింత పెంచాల్సిన అవసరం ఉందని భద్రతా నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
