టైప్-2 డయాబెటిస్ చికిత్సలో దశాబ్దాలుగా విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్న మెట్ఫార్మిన్ ఔషధం ఇప్పుడు మరో కారణంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా శాస్త్రవేత్తల దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. రక్తంలో చక్కెర స్థాయులను నియంత్రించడంలో కీలక పాత్ర పోషించే ఈ మందు వృద్ధాప్య ప్రక్రియను కూడా నెమ్మదింపజేయగలదా? అనే ప్రశ్నపై అంతర్జాతీయ వైద్య, శాస్త్రీయ వర్గాల్లో పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా వృద్ధాప్యంతో వచ్చే అనేక ఆరోగ్య సమస్యలను ఒకేసారి ఆలస్యం చేసే సామర్థ్యం మెట్ఫార్మిన్కు ఉందా అనే అంశాన్ని శాస్త్రవేత్తలు పరిశీలిస్తున్నారు.
మెట్ఫార్మిన్ చాలా కాలంగా టైప్-2 డయాబెటిస్ చికిత్సలో ఉపయోగంలో ఉంది. తక్కువ ఖర్చుతో అందుబాటులో ఉండటం, ప్రపంచంలోని అనేక దేశాల్లో విస్తృతంగా వినియోగంలో ఉండటం ఈ మందుకు ప్రత్యేకతను తీసుకొచ్చాయి. అయితే ఇటీవల కాలంలో మెట్ఫార్మిన్కు సంబంధించి జరుగుతున్న పరిశోధనలు డయాబెటిస్ నియంత్రణను దాటి, వృద్ధాప్య జీవశాస్త్రం వైపు మళ్లాయి.
వృద్ధాప్యం అనేది ఒక్క వ్యాధి కాదు. వయసు పెరిగే కొద్దీ శరీరంలోని అనేక వ్యవస్థల్లో మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి. గుండె సంబంధిత సమస్యలు, జీవక్రియలో మార్పులు, కణాల పనితీరు తగ్గడం, వాపు, ఆక్సీకరణ ఒత్తిడి వంటి అనేక ప్రక్రియలు వయసుతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. వీటిలో కొన్ని ప్రక్రియలను మెట్ఫార్మిన్ ప్రభావితం చేయగలదా అనే అంశాన్ని పరిశోధకులు పరిశీలిస్తున్నారు.
ప్రత్యేకంగా శరీరంలో ఇన్ఫ్లమేషన్ (వాపు) తగ్గించడం, ఆక్సీకరణ ఒత్తిడిపై ప్రభావం చూపడం, కణాల శక్తి వినియోగ ప్రక్రియలను ప్రభావితం చేయడం వంటి అంశాలు శాస్త్రవేత్తల ఆసక్తికి కారణమయ్యాయి. ఈ ప్రభావాలు వృద్ధాప్యంతో సంబంధం ఉన్న కొన్ని జీవ ప్రక్రియలను నెమ్మదింపజేయవచ్చనే సిద్ధాంతంపై పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి.
అయితే మెట్ఫార్మిన్ను ప్రస్తుతం సాధారణంగా ‘యాంటీ ఏజింగ్’ మందుగా పరిగణించలేం. వృద్ధాప్యాన్ని నివారించడానికి లేదా ఆయుష్షును పెంచడానికి ఈ మందు ఉపయోగపడుతుందని నిర్ధారించేంత బలమైన క్లినికల్ ఆధారాలు ఇంకా లేవు. ఇదే విషయాన్ని శాస్త్రవేత్తలు మరింత విస్తృతమైన మానవ అధ్యయనాల ద్వారా తెలుసుకోవాలని ప్రయత్నిస్తున్నారు.మెట్ఫార్మిన్పై ఆసక్తి పెరగడానికి ప్రధాన కారణాల్లో కొన్ని పరిశీలనా అధ్యయనాలు కూడా ఉన్నాయి. టైప్-2 డయాబెటిస్ ఉన్నవారిలో మెట్ఫార్మిన్ వాడుతున్న కొందరు రోగుల్లో ఆరోగ్యపరమైన ఫలితాలు మెరుగ్గా ఉన్నట్లు కొన్ని విశ్లేషణల్లో కనిపించింది.
కొన్ని పరిశీలనా అధ్యయనాల్లో మెట్ఫార్మిన్ తీసుకుంటున్న డయాబెటిస్ రోగులు, డయాబెటిస్ లేని కొన్ని నియంత్రణ సమూహాలతో పోల్చినప్పుడు కూడా మెరుగైన దీర్ఘకాలిక ఫలితాలను చూపించిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. ఈ ఫలితాలు శాస్త్రవేత్తలకు ఆసక్తిని కలిగించినప్పటికీ, ఇలాంటి పరిశీలనా అధ్యయనాల ఆధారంగా మెట్ఫార్మిన్ నేరుగా ఆయుష్షును పెంచుతుందని తేల్చడం సరికాదు.ఎందుకంటే మందు తీసుకునే వ్యక్తులు, మందు తీసుకోని వ్యక్తుల మధ్య జీవనశైలి, ఇతర చికిత్సలు, ఆరోగ్య పరిస్థితులు, వైద్య పర్యవేక్షణ వంటి అనేక అంశాల్లో తేడాలు ఉండవచ్చు. అందువల్ల మెట్ఫార్మిన్ వల్లే ఈ ప్రయోజనాలు వచ్చాయని నిర్ధారించడానికి నియంత్రిత క్లినికల్ ట్రయల్స్ అవసరం.
మెట్ఫార్మిన్పై ఆసక్తి కేవలం మానవ పరిశీలనా అధ్యయనాలకే పరిమితం కాలేదు. ఎలుకలు, ఇతర జీవులపై నిర్వహించిన ప్రయోగాల్లో కూడా మెట్ఫార్మిన్ కొన్ని జీవక్రియ సంబంధిత మార్గాలను ప్రభావితం చేయగలదనే సంకేతాలు కనిపించాయి. కణాల్లో శక్తి ఉత్పత్తి, జీవక్రియ, ఆక్సీకరణ ఒత్తిడి, వాపు వంటి ప్రక్రియలపై మెట్ఫార్మిన్ ప్రభావం చూపుతుందని కొన్ని ప్రయోగాత్మక పరిశోధనలు సూచించాయి. ఇవన్నీ వృద్ధాప్య ప్రక్రియతో సంబంధం ఉన్న అంశాలే. దీంతో మెట్ఫార్మిన్ను వృద్ధాప్య పరిశోధనలో ఒక సాధ్యమైన ఔషధంగా పరిశీలించాలనే ఆసక్తి శాస్త్రవేత్తల్లో పెరిగింది.
అయితే జంతువుల్లో కనిపించే ఫలితాలు మనుషుల్లోనూ అదే విధంగా ఉంటాయని చెప్పలేం. మానవ శరీరంలో ఔషధం ఎలా పనిచేస్తుంది, ఎంత మోతాదులో ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది, ఎలాంటి వ్యక్తులకు ప్రయోజనం కలుగుతుంది, దీర్ఘకాలంలో ఏవైనా దుష్ప్రభావాలు ఉంటాయా వంటి ప్రశ్నలకు సమాధానాలు అవసరం.
ఈ నేపథ్యంలో ‘Targeting Aging with Metformin’ (TAME) పేరుతో ప్రతిపాదించిన క్లినికల్ పరిశోధనకు ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది. వృద్ధాప్యంతో సంబంధం ఉన్న అనేక ఆరోగ్య సమస్యలను ఒకేసారి ఆలస్యం చేయడంలో మెట్ఫార్మిన్కు ఏమైనా పాత్ర ఉందా అనే ప్రశ్నను పరిశోధన ద్వారా పరిశీలించాలనే లక్ష్యంతో ఈ కార్యక్రమం రూపొందించబడింది.ఈ విధమైన పరిశోధన విజయవంతమైతే వృద్ధాప్యాన్ని ఒక సహజ ప్రక్రియగా మాత్రమే కాకుండా, ఆరోగ్యపరమైన జోక్యాలకు లోబడి ఉండే ప్రక్రియగా అధ్యయనం చేసే దిశలో కొత్త మార్గాలు తెరుచుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ట్రయల్స్ నుంచి వచ్చే శాస్త్రీయ ఆధారాల ఆధారంగానే తుది నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
మెట్ఫార్మిన్పై జరుగుతున్న పరిశోధనలు ఆసక్తికరంగా ఉన్నప్పటికీ, వృద్ధాప్యాన్ని తగ్గించుకోవాలనే ఉద్దేశంతో ఎవరూ స్వయంగా ఈ మందును తీసుకోవడం సరికాదు. ఇది ప్రస్తుతం ప్రధానంగా టైప్-2 డయాబెటిస్ వంటి వైద్య అవసరాల కోసం ఉపయోగించే ఔషధం. వైద్యుల సూచన లేకుండా మందులు తీసుకోవడం వల్ల అనవసరమైన ఆరోగ్య సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉంది. మెట్ఫార్మిన్ ఎవరికైనా సరిపోతుందా లేదా అనేది వారి ఆరోగ్య పరిస్థితి, ఇతర మందుల వినియోగం, మూత్రపిండాల పనితీరు తదితర అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందువల్ల యాంటీ ఏజింగ్ పరిశోధనల వార్తలను చూసి స్వయంగా మందు ప్రారంభించడం ప్రమాదకరం.
