నగరంలో రియల్ ఎస్టేట్ రంగంలో కనిపిస్తున్న మందగమనానికి హైదరాబాద్ డిజాస్టర్ రెస్పాన్స్ అండ్ అసెట్స్ ప్రొటెక్షన్ ఏజెన్సీ (హైడ్రా–HYDRAA) ఆక్రమణలపై తీసుకుంటున్న కఠిన చర్యలే కారణమన్న వాదనలను హైడ్రా కమిషనర్, ఐపీఎస్ అధికారి ఏవీ రంగనాథ్ ఖండించారు. రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్లో ప్రస్తుతం నెలకొన్న స్తబ్ధతకు అనేక వ్యవస్థాగత, ఆర్థిక, అంతర్జాతీయ కారణాలు ఉన్నాయని ఆయన విశ్లేషించారు. హైడ్రా కార్యకలాపాలు లేని ఇతర నగరాల్లోనూ ఇదే పరిస్థితి కనిపిస్తోందని గుర్తుచేస్తూ.. హైదరాబాద్లో రియల్ ఎస్టేట్ మందగమనాన్ని కేవలం ఆక్రమణలపై జరుగుతున్న చర్యలతో ముడిపెట్టడం సరికాదని స్పష్టం చేశారు.
హైదరాబాద్లో హైడ్రా ఏర్పాటైన తర్వాత చెరువులు, ప్రభుత్వ భూములు, బఫర్ జోన్లు, ఆక్రమణలకు సంబంధించిన అంశాలపై అధికారులు కఠిన చర్యలు చేపడుతున్న విషయం తెలిసిందే. దీంతో కొంతకాలంగా రియల్ ఎస్టేట్ వ్యాపారులు, డెవలపర్లు, నిర్మాణ రంగంలోని పలువురు వ్యక్తులు మార్కెట్పై ప్రభావం పడుతోందని అభిప్రాయపడుతున్నారు. అయితే ఈ వాదనను రంగనాథ్ తోసిపుచ్చారు. హైడ్రా కార్యకలాపాలు లేని ఢిల్లీ, విజయవాడ, కరీంనగర్ వంటి నగరాల్లోనూ రియల్ ఎస్టేట్ రంగం మందగించిందని ఆయన పేర్కొన్నారు. దీంతో హైదరాబాద్లోని ప్రస్తుత పరిస్థితికి హైడ్రా చర్యలే ప్రధాన కారణమని చెప్పడం వాస్తవ పరిస్థితిని ప్రతిబింబించదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్లో ప్రస్తుతం భారీగా అమ్ముడుపోని ఇళ్ల నిల్వలు పేరుకుపోవడం ప్రధాన సమస్యల్లో ఒకటని రంగనాథ్ పేర్కొన్నారు. హైదరాబాద్ నగరంలో ప్రస్తుతం సుమారు 3 లక్షల నుంచి 3.5 లక్షల వరకు ఫ్లాట్లు అమ్ముడుపోకుండా ఉన్నాయని ఆయన వివరించారు. కొత్త ప్రాజెక్టులు, నిర్మాణంలో ఉన్న ఇళ్లు, ఇప్పటికే పూర్తయిన కానీ విక్రయాలు జరగని యూనిట్లు మార్కెట్లో పెద్ద సంఖ్యలో ఉండటంతో సరఫరా–డిమాండ్ మధ్య అసమతుల్యత ఏర్పడిందని ఆయన విశ్లేషించారు.
మరోవైపు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా చోటుచేసుకుంటున్న ఆర్థిక మార్పులు కూడా హైదరాబాద్ రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్పై ప్రభావం చూపుతున్నాయని ఆయన అన్నారు. ముఖ్యంగా ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) విస్తరణతో ఉద్యోగాల స్వభావంలో మార్పులు వస్తున్నాయని, భవిష్యత్లో ఉపాధి అవకాశాలు, ఆదాయ స్థిరత్వంపై కొంత అనిశ్చితి నెలకొంటోందని పేర్కొన్నారు. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో ప్రజలు పెద్ద మొత్తంలో రుణాలు తీసుకుని ఇళ్లను కొనుగోలు చేయడానికి వెనుకాడే అవకాశం ఉందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
అదే సమయంలో అధిక వడ్డీ రేట్లు కూడా రియల్ ఎస్టేట్ డిమాండ్పై ప్రభావం చూపుతున్నాయని రంగనాథ్ తెలిపారు. గృహ రుణాలపై వడ్డీ భారం పెరగడం వల్ల నెలవారీ ఈఎంఐలు అధికమవుతున్నాయని, ఫలితంగా మధ్యతరగతి కుటుంబాలు కొత్త ఇల్లు కొనుగోలు చేసే విషయంలో ఆచితూచి నిర్ణయం తీసుకుంటున్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఇల్లు కొనుగోలు చేయాలంటే కేవలం ఆస్తి ధర మాత్రమే కాకుండా రుణ వడ్డీ, రిజిస్ట్రేషన్, నిర్వహణ, పన్నులు వంటి అనేక ఖర్చులను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుందని సూచించారు.
హైదరాబాద్లో ప్రస్తుతం అనేక ప్రాంతాల్లో చదరపు అడుగు ధరలు రూ.10,000 నుంచి రూ.15,000 వరకు ఉన్నాయని రంగనాథ్ పేర్కొన్నారు. ఈ ధరలు సగటు పౌరుడికి అందుబాటులో లేకుండా పోతున్నాయని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఒకప్పుడు మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు అందుబాటులో ఉండే ప్రాంతాల్లో కూడా ఆస్తుల ధరలు భారీగా పెరగడంతో సొంతింటి కల సాధించడం కష్టంగా మారుతోందని ఆయన అన్నారు.
ఈ పరిస్థితికి ఉదాహరణగా 1,200 చదరపు అడుగుల ఫ్లాట్ను తీసుకుంటే.. ప్రస్తుత మార్కెట్ ధరల ప్రకారం దాని మొత్తం విలువ భారీ స్థాయికి చేరుతోందని ఆయన పేర్కొన్నారు. మధ్యతరగతి కుటుంబాలు ఇలాంటి ఇళ్లను కొనుగోలు చేసేందుకు దాదాపు రూ.2 కోట్ల వరకు వెచ్చించాల్సి వస్తోందని, ఇందుకోసం భారీ మొత్తంలో గృహ రుణాలు తీసుకుని 20 సంవత్సరాల పాటు ఈఎంఐలు చెల్లించే పరిస్థితి ఏర్పడుతోందని ఆయన వివరించారు. దీర్ఘకాలికంగా ఇలాంటి రుణ భారం కుటుంబ ఆర్థిక స్థిరత్వంపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
ఇల్లు లేదా స్థలం కొనుగోలు చేయడం జీవితకాలంలో అత్యంత ముఖ్యమైన ఆర్థిక నిర్ణయాల్లో ఒకటని రంగనాథ్ అన్నారు. కొనుగోలుదారులు కేవలం బ్రోకర్లు లేదా డెవలపర్లు ఇచ్చే హామీలను నమ్మకుండా.. ఆస్తికి సంబంధించిన అన్ని అంశాలను పూర్తిగా పరిశీలించాలని సూచించారు. ముఖ్యంగా భూమి యాజమాన్య హక్కులు, ప్రభుత్వ అనుమతులు, లేఅవుట్, నిర్మాణ అనుమతులు, చెరువులు లేదా నీటి వనరుల సమీపం, బఫర్ జోన్, భవిష్యత్లో ఎదురయ్యే న్యాయపరమైన సమస్యలు వంటి అంశాలను జాగ్రత్తగా పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని చెప్పారు.
ఆస్తి కొనుగోలు సమయంలో “కూతురికి పెళ్లి సంబంధం చూసినంత” శ్రద్ధ వహించాలని ఆయన కొనుగోలుదారులకు సూచించారు. జీవితకాల సంపాదనను ఒకే ఆస్తిలో పెట్టుబడిగా పెట్టే ముందు అన్ని పత్రాలను నిపుణులతో పరిశీలించుకోవాలని తెలిపారు. తొందరపాటు నిర్ణయాలు తీసుకోవడం వల్ల భవిష్యత్తులో ఆస్తి వివాదాలు, నిర్మాణ సమస్యలు, ప్రభుత్వ చర్యలు వంటి ఇబ్బందులు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించారు.
రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్లో ప్రస్తుతం జరుగుతున్న దిద్దుబాటు అవసరమైన ప్రక్రియేనని కూడా రంగనాథ్ అభిప్రాయపడ్డారు. గత కొంతకాలంగా ఆస్తుల ధరలు వేగంగా పెరగడం, ఆదాయ స్థాయితో పోలిస్తే గృహ ధరలు అధికంగా ఉండటం వల్ల మార్కెట్లో అసమతుల్యత ఏర్పడిందని ఆయన విశ్లేషించారు. డిమాండ్కు అనుగుణంగా ధరలు ఉండటం, సామాన్యులు, మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు ఇళ్లు అందుబాటులో ఉండటం రియల్ ఎస్టేట్ రంగం దీర్ఘకాలికంగా ఆరోగ్యకరంగా ఉండేందుకు అవసరమని సూచించారు.
