విజయనగరం, పార్వతీపురం మన్యం జిల్లాల్లో అడవి ఏనుగుల గుంపుల సంచారం రైతులకు తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తున్న నేపథ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ అటవీశాఖ కీలక చర్యలకు శ్రీకారం చుట్టింది. పంట పొలాల్లోకి చొరబడుతూ పంటలను ధ్వంసం చేయడమే కాకుండా.. గ్రామాల పరిసర ప్రాంతాల్లో సంచరిస్తూ ప్రజల్లో భయాందోళనలు సృష్టిస్తున్న అడవి ఏనుగులను నియంత్రించేందుకు ప్రత్యేకంగా శిక్షణ పొందిన కుంకీ ఏనుగులను రంగంలోకి దించింది.
ఈ ఆపరేషన్లో భాగంగా పలమనేరు నుంచి పార్వతీపురం మన్యం జిల్లాకు తరలిస్తున్న ‘జయంత్’, ‘అభిమన్యు’ అనే రెండు కుంకీ ఏనుగులకు రాష్ట్ర ఉపముఖ్యమంత్రి, అటవీశాఖ మంత్రి పవన్ కల్యాణ్ ప్రత్యేకంగా స్వాగతం పలికారు. మంగళగిరిలోని తన క్యాంపు కార్యాలయం వద్ద ఆయన ఈ రెండు కుంకీ ఏనుగులను స్వయంగా కలుసుకున్నారు. వాటికి పూలమాలలు వేసి సాదరంగా ఆహ్వానించారు. అనంతరం చెరుకు గెడలను స్వయంగా ఆహారంగా తినిపించి.. వాటి ప్రయాణానికి వీడ్కోలు పలికారు. అడవి ఏనుగుల వల్ల రైతులకు ఎదురవుతున్న నష్టాలను తగ్గించడంతో పాటు.. మనుషులు, ఏనుగుల మధ్య ఘర్షణలను నివారించేందుకు ప్రభుత్వం ఈ చర్యలు చేపట్టింది. ఇప్పటికే ఏనుగుల సంచారం ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాలను గుర్తించిన అధికారులు.. కుంకీ ఏనుగుల సహాయంతో వాటిని నియంత్రించేందుకు ప్రత్యేక కార్యాచరణ రూపొందించారు.
అటవీశాఖకు చెందిన కుంకీ ఏనుగులు సాధారణ ఏనుగుల మాదిరిగా కాకుండా ప్రత్యేక శిక్షణ పొందినవిగా ఉంటాయి. అడవి ఏనుగుల గుంపులను గుర్తించడం, వాటి కదలికలను అర్థం చేసుకోవడం, అవసరమైన సందర్భాల్లో వాటిని నియంత్రించడం వంటి క్లిష్టమైన పనుల్లో వీటిని వినియోగిస్తారు.ఈ క్రమంలో పలమనేరు ప్రాంతం నుంచి ‘జయంత్’, ‘అభిమన్యు’ అనే రెండు కుంకీ ఏనుగులను పార్వతీపురం మన్యం జిల్లాకు తరలిస్తున్నారు. వీటికి గతంలోనూ పలు క్లిష్టమైన ఆపరేషన్లలో పాల్గొన్న అనుభవం ఉన్నట్లు అధికారులు తెలిపారు. అడవి ఏనుగులను నియంత్రించే ప్రత్యేక శిక్షణతో పాటు.. వాటి స్వభావాన్ని అర్థం చేసుకునే అనుభవం ఉండటంతో ఈ రెండు ఏనుగులను తొలుత ఆపరేషన్లో భాగం చేయాలని అటవీశాఖ నిర్ణయించింది.
పలమనేరు నుంచి బయలుదేరిన జయంత్, అభిమన్యులకు మంగళగిరిలో ఉపముఖ్యమంత్రి పవన్ కల్యాణ్ స్వయంగా స్వాగతం పలకడం ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలిచింది. కుంకీ ఏనుగులకు పూలమాలలు వేసిన ఆయన.. చెరుకు గెడలను అందించి వాటికి ఆహారం తినిపించారు. అనంతరం ప్రత్యేక ఆపరేషన్ విజయవంతం కావాలని ఆకాంక్షిస్తూ వాటికి వీడ్కోలు పలికారు.పార్వతీపురం మన్యం జిల్లాకు చేరుకున్న తర్వాత జయంత్, అభిమన్యు ఏనుగులను మొదట గుచ్చిమి క్యాంపునకు తరలించేందుకు అధికారులు ఏర్పాట్లు చేశారు. అక్కడ కొంతకాలం వాటిని ఉంచి.. స్థానిక పరిస్థితులు, ఏనుగుల సంచారం, అడవి మార్గాలు, గ్రామాల భౌగోళిక పరిస్థితులపై అవగాహన కల్పించనున్నారు.
అనంతరం అడవి ఏనుగుల గుంపులు సంచరిస్తున్న ప్రాంతాలకు కుంకీ ఏనుగులను తరలించనున్నారు. అక్కడి పరిస్థితులను బట్టి ఏనుగుల కదలికలను నియంత్రించేందుకు అటవీశాఖ అధికారులు చర్యలు చేపట్టనున్నారు.అడవి ఏనుగుల గుంపులను ఒక్కసారిగా తరిమివేయడం లేదా వాటిని జనావాసాల వైపు వెళ్లకుండా అడ్డుకోవడం వంటి చర్యల్లో కుంకీ ఏనుగులు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని అధికారులు భావిస్తున్నారు. అయితే, ఈ ప్రక్రియలో అడవి ఏనుగులకు ఎలాంటి హాని జరగకుండా, వాటి సహజ ప్రవర్తనను గౌరవిస్తూ శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో ఆపరేషన్ నిర్వహించేందుకు ప్రణాళిక సిద్ధం చేసినట్లు తెలుస్తోంది.
విజయనగరం, పార్వతీపురం మన్యం జిల్లాల్లోని పలు అటవీ ప్రాంతాలకు సమీపంలో ఉన్న గ్రామాల్లో అడవి ఏనుగుల సంచారం కొంతకాలంగా సమస్యగా మారింది. అడవుల్లో నుంచి గ్రామాల వైపు వస్తున్న ఏనుగుల గుంపులు పంట పొలాల్లోకి చొరబడుతున్నాయి. ముఖ్యంగా వరి, చెరకు, అరటి, ఇతర పంటలను ధ్వంసం చేస్తున్నట్లు రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
రైతులు ఎంతో కష్టపడి సాగు చేసిన పంటలను ఏనుగులు తొక్కేయడం, తినేయడం వల్ల తీవ్ర ఆర్థిక నష్టం వాటిల్లుతోంది. ఒక్క రాత్రిలోనే ఎకరాల కొద్దీ పంట నాశనం కావడంతో రైతులు తీవ్రంగా నష్టపోతున్నారు. మరోవైపు ఏనుగులు గ్రామాల సమీపంలో సంచరిస్తుండటంతో ప్రజలు బయటకు రావడానికి భయపడుతున్నారు. ప్రత్యేకించి రాత్రి వేళల్లో ఏనుగుల గుంపులు పంట పొలాల్లోకి ప్రవేశించడం వల్ల రైతులు, అటవీ సిబ్బంది అప్రమత్తంగా ఉండాల్సి వస్తోంది. కొన్ని సందర్భాల్లో మనుషులు, ఏనుగుల మధ్య ఘర్షణలు చోటుచేసుకునే ప్రమాదం కూడా ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో పంటలకు రక్షణ కల్పించడంతో పాటు.. ప్రజల ప్రాణాలకు భద్రత కల్పించేందుకు అటవీశాఖ ప్రత్యేక కార్యాచరణకు శ్రీకారం చుట్టింది.
అడవి ఏనుగుల సంచారం పెరగడానికి అనేక కారణాలు ఉన్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అడవుల్లో ఆహారం, నీటి వనరులు తగ్గడం, ఏనుగుల సహజ నివాస ప్రాంతాల్లో మార్పులు రావడం, అటవీ ప్రాంతాలకు సమీపంలో వ్యవసాయ భూములు విస్తరించడం వంటి కారణాలతో ఏనుగులు గ్రామాల వైపు వస్తుంటాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఏనుగులను పూర్తిగా తరిమివేయడం శాశ్వత పరిష్కారం కాదని.. వాటి సహజ ఆవాసాలను పరిరక్షిస్తూ, మనుషుల నివాస ప్రాంతాలకు దూరంగా ఉంచేందుకు శాస్త్రీయ పద్ధతులు అనుసరించాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. కుంకీ ఏనుగుల వినియోగం కూడా ఈ సమస్యకు తాత్కాలిక నియంత్రణ చర్యల్లో ఒకటిగా భావిస్తున్నారు. అడవి ఏనుగుల ప్రవర్తనను అర్థం చేసుకున్న శిక్షణ పొందిన కుంకీ ఏనుగుల సాయంతో వాటిని సురక్షితంగా నియంత్రించే అవకాశం ఉంటుంది.
ఈ ప్రత్యేక ఆపరేషన్కు జయంత్, అభిమన్యులను ఎంపిక చేయడం వెనుక వాటికి ఉన్న అనుభవమే ప్రధాన కారణంగా అధికారులు చెబుతున్నారు. గతంలోనూ క్లిష్టమైన ఏనుగుల నియంత్రణ ఆపరేషన్లలో ఈ రెండు కుంకీ ఏనుగులు పాల్గొన్నాయి.అడవి ఏనుగుల గుంపులను ఎదుర్కొనే సమయంలో కుంకీ ఏనుగుల అనుభవం ఎంతో కీలకంగా ఉంటుంది. వాటి కదలికలను అర్థం చేసుకుని, అడవి ఏనుగులను ఒక నిర్దిష్ట దిశలోకి మళ్లించడం, జనావాసాలకు దూరంగా ఉంచడం వంటి చర్యల్లో శిక్షణ పొందిన కుంకీ ఏనుగులు ఉపయోగపడతాయి.
అందువల్ల ముందుగా అనుభవజ్ఞులైన జయంత్, అభిమన్యులను రంగంలోకి దించాలని అధికారులు నిర్ణయించారు. పరిస్థితులను బట్టి అవసరమైతే మరిన్ని కుంకీ ఏనుగులను కూడా ఆపరేషన్లోకి తీసుకురావచ్చని తెలుస్తోంది. అటవీశాఖ చేపడుతున్న ఈ ఆపరేషన్ ప్రధాన ఉద్దేశం రైతుల పంటలకు రక్షణ కల్పించడమే. ఏనుగులు సంచరించే ప్రాంతాలను ముందుగానే గుర్తించి.. వాటి కదలికలను పర్యవేక్షిస్తూ రైతులను అప్రమత్తం చేయడంతో పాటు, ఏనుగులు జనావాసాల్లోకి ప్రవేశించకుండా చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది.అటవీ అధికారులు, స్థానిక సిబ్బంది, గ్రామస్థుల మధ్య సమన్వయం కూడా ఈ ఆపరేషన్లో కీలకం కానుంది. ఏనుగుల కదలికలపై ముందస్తు సమాచారం అందించడం, రాత్రి వేళల్లో పర్యవేక్షణ పెంచడం, ప్రమాదకర ప్రాంతాల్లో ప్రజలను అప్రమత్తం చేయడం వంటి చర్యలను అధికారులు చేపట్టనున్నారు.
ఇక పంట నష్టపోయిన రైతులకు ప్రభుత్వం అందించే పరిహారం ప్రక్రియను కూడా వేగవంతం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని రైతులు కోరుతున్నారు. ఏనుగుల వల్ల పంట నష్టపోయిన ప్రతిసారీ రైతులు ఆర్థికంగా తీవ్రంగా నష్టపోతున్న నేపథ్యంలో.. పంట రక్షణతో పాటు పరిహారం కూడా సమయానికి అందితే వారికి కొంత ఉపశమనం లభిస్తుందని అభిప్రాయపడుతున్నారు.
