భారత రక్షణ రంగంలో మరో కీలక ముందడుగు పడింది. దేశ రక్షణ సామర్థ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేసే దిశగా రక్షణ పరిశోధన, అభివృద్ధి సంస్థ (డీఆర్డీఓ) మరో కీలక విజయాన్ని నమోదు చేసింది. సుదూర లక్ష్యాలను ఛేదించే సామర్థ్యం కలిగిన ‘కుశ’ క్షిపణి (LR-SAM) తొలి ప్రయోగాన్ని విజయవంతంగా నిర్వహించింది. ఒడిశా తీరంలోని ఏపీజే అబ్దుల్ కలాం ఐలాండ్ నుంచి గురువారం ఈ పరీక్షను నిర్వహించినట్లు డీఆర్డీఓ వర్గాలు వెల్లడించాయి.
భారత రక్షణ వ్యవస్థలో అత్యంత కీలకమైన వైమానిక రక్షణ సామర్థ్యాన్ని మరింత పెంచే లక్ష్యంతో అభివృద్ధి చేస్తున్న ఈ క్షిపణి వ్యవస్థ.. తొలి పరీక్షలోనే తన సామర్థ్యాన్ని విజయవంతంగా ప్రదర్శించినట్లు అధికారులు తెలిపారు. అత్యంత వేగంగా, అధిక ఎత్తులో ప్రయాణించే ఎలక్ట్రానిక్ లక్ష్యాన్ని అనుకరించి ఈ పరీక్షను నిర్వహించగా.. కుశ క్షిపణి ఆ లక్ష్యాన్ని విజయవంతంగా అడ్డుకున్నట్లు డీఆర్డీఓ ప్రకటించింది.
ఈ పరీక్ష విజయవంతం కావడం ద్వారా సుదూర పరిధిలోని శత్రు వైమానిక ముప్పులను ఎదుర్కొనే విషయంలో భారత్ రక్షణ వ్యవస్థకు మరింత బలం చేకూరనుంది. భవిష్యత్తులో యుద్ధ విమానాలు, క్షిపణులు, మానవరహిత వైమానిక వాహనాలు (UAVలు), భారీ శత్రు విమానాలు వంటి పలు రకాల ముప్పులను సుదూరంలోనే గుర్తించి అడ్డుకునే సామర్థ్యం ఈ వ్యవస్థకు ఉండేలా అభివృద్ధి చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.
కుశ క్షిపణి వ్యవస్థ సామర్థ్యాన్ని పరీక్షించేందుకు డీఆర్డీఓ శాస్త్రవేత్తలు ప్రత్యేకంగా ఎలక్ట్రానిక్ లక్ష్యాన్ని రూపొందించారు. గగనతలంలో అత్యంత వేగంగా, అధిక ఎత్తులో ప్రయాణించే లక్ష్యాన్ని పోలి ఉండే విధంగా ఈ పరీక్షను నిర్వహించినట్లు అధికారులు తెలిపారు.
పరీక్షలో భాగంగా నిర్దేశిత మార్గంలో ప్రయాణించిన ఎలక్ట్రానిక్ లక్ష్యాన్ని కుశ క్షిపణి విజయవంతంగా గుర్తించి అడ్డుకుంది. లక్ష్యాన్ని కచ్చితంగా ఛేదించడంలో క్షిపణి వ్యవస్థ సఫలీకృతం కావడంతో పరీక్ష విజయవంతమైనట్లు డీఆర్డీఓ ప్రకటించింది. రక్షణ రంగంలో క్షిపణి వ్యవస్థల సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేయడానికి ఇలాంటి పరీక్షలు అత్యంత కీలకంగా ఉంటాయి. ముఖ్యంగా శత్రు దేశాల నుంచి వచ్చే వైమానిక దాడులను ముందుగానే గుర్తించి వాటిని దూరంలోనే అడ్డుకోవడానికి సుదూర ఉపరితలం నుంచి గగనతలానికి ప్రయోగించే క్షిపణి వ్యవస్థలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
కుశ క్షిపణి వ్యవస్థను ప్రధానంగా సుదూర వైమానిక రక్షణ అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని అభివృద్ధి చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. యుద్ధ సమయంలో శత్రు దేశాల నుంచి వచ్చే విమానాలు, క్షిపణులు, డ్రోన్లు వంటి ముప్పులను ముందుగానే గుర్తించి అడ్డుకోవడం ఈ వ్యవస్థ ప్రధాన లక్ష్యంగా భావిస్తున్నారు.ప్రస్తుతం ఆధునిక యుద్ధాల్లో వైమానిక దాడుల ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. శత్రు దేశాలు యుద్ధ విమానాలతో పాటు క్రూయిజ్ క్షిపణులు, డ్రోన్లు, మానవరహిత వైమానిక వాహనాలు వంటి పలు రకాల సాంకేతిక ఆయుధాలను ఉపయోగించే అవకాశం ఉంది. ఇలాంటి బహుముఖ ముప్పులను సమర్థంగా ఎదుర్కొనేందుకు దేశాలకు బలమైన వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలు అవసరం.
ఈ నేపథ్యంలో కుశ వంటి సుదూర పరిధి కలిగిన క్షిపణి వ్యవస్థలు భారత రక్షణ వ్యవస్థకు కీలకంగా మారనున్నాయి. సరిహద్దులు, వ్యూహాత్మక ప్రాంతాలు, ముఖ్యమైన సైనిక స్థావరాలు, కీలక మౌలిక సదుపాయాలను శత్రు వైమానిక దాడుల నుంచి రక్షించేందుకు ఈ తరహా వ్యవస్థలు ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.డీఆర్డీఓ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. కుశ క్షిపణి వ్యవస్థకు పలు రకాల వైమానిక లక్ష్యాలను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం ఉండేలా అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా శత్రు యుద్ధ విమానాలు, క్షిపణులు, మానవరహిత వైమానిక వాహనాలు, భారీ విమానాలను సుదూరంలోనే గుర్తించి నాశనం చేయగల సామర్థ్యం ఈ వ్యవస్థకు ఉండేలా రూపొందిస్తున్నారు.
ఆధునిక యుద్ధాల్లో డ్రోన్ల వినియోగం గణనీయంగా పెరిగింది. తక్కువ ఖర్చుతో, ఎక్కువ సంఖ్యలో డ్రోన్లను ఉపయోగించి శత్రు స్థావరాలపై దాడులు చేసే పరిస్థితులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఇలాంటి ముప్పులను ఎదుర్కోవడానికి సమర్థమైన వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థ అవసరం.అదేవిధంగా అధిక వేగంతో ప్రయాణించే క్షిపణులను అడ్డుకోవడం కూడా వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలకు అతిపెద్ద సవాలుగా ఉంటుంది. కుశ వ్యవస్థను ఇలాంటి సవాళ్లను ఎదుర్కొనే విధంగా అభివృద్ధి చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.
ఒడిశా తీరంలోని ఏపీజే అబ్దుల్ కలాం ఐలాండ్ భారత క్షిపణి పరీక్షలకు కీలక కేంద్రంగా ఉంది. దేశంలోని వివిధ రకాల క్షిపణి వ్యవస్థల సామర్థ్యాలను పరీక్షించేందుకు ఈ ప్రాంతాన్ని డీఆర్డీఓ విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తోంది. తాజాగా కుశ క్షిపణి తొలి పరీక్షను కూడా ఇక్కడి నుంచే నిర్వహించారు. పరీక్షకు ముందు అన్ని సాంకేతిక ఏర్పాట్లను పూర్తి చేసిన డీఆర్డీఓ శాస్త్రవేత్తలు.. నిర్దేశిత ప్రణాళిక ప్రకారం ప్రయోగాన్ని నిర్వహించినట్లు సమాచారం. పరీక్ష విజయవంతమైన అనంతరం డీఆర్డీఓ శాస్త్రవేత్తలు, ఇంజినీరింగ్ బృందాలను రక్షణ రంగానికి చెందిన ఉన్నతాధికారులు అభినందించినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ విజయం క్షిపణి వ్యవస్థ అభివృద్ధిలో కీలక మైలురాయిగా భావిస్తున్నారు.
దేశ రక్షణ అవసరాలను దేశీయంగానే తీర్చుకునే లక్ష్యంతో భారత్ గత కొన్నేళ్లుగా స్వదేశీ రక్షణ సాంకేతికత అభివృద్ధిపై ప్రత్యేక దృష్టి సారిస్తోంది. డీఆర్డీఓ ఆధ్వర్యంలో అనేక రకాల క్షిపణులు, రాడార్లు, వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలు, మానవరహిత వాహనాలు వంటి అధునాతన రక్షణ సాంకేతికతలను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
కుశ క్షిపణి వ్యవస్థ కూడా ఈ స్వదేశీ రక్షణ సాంకేతిక అభివృద్ధిలో భాగంగా భావిస్తున్నారు. దేశీయంగా అభివృద్ధి చేసిన సుదూర వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థ అందుబాటులోకి వస్తే.. రక్షణ రంగంలో విదేశీ సాంకేతికతపై ఆధారపడటం తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.అదే సమయంలో భారత సైనిక దళాలకు మరింత ఆధునిక రక్షణ సామర్థ్యాలు అందుబాటులోకి రావడంతో దేశ రక్షణ వ్యవస్థ మరింత బలోపేతం అవుతుంది. ముఖ్యంగా శత్రు వైమానిక దాడులను ముందుగానే గుర్తించి అడ్డుకునే సామర్థ్యం పెరగడం వ్యూహాత్మకంగా ఎంతో కీలకం.
కుశ క్షిపణి తొలి ప్రయోగం విజయవంతం కావడంతో ఈ వ్యవస్థపై అంచనాలు పెరిగాయి. అయితే ఒక క్షిపణి వ్యవస్థను సైన్యంలో పూర్తిస్థాయిలో ప్రవేశపెట్టే ముందు అనేక దశల్లో పరీక్షలు నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది. వివిధ రకాల లక్ష్యాలు, వాతావరణ పరిస్థితులు, దూరాలు, వేగాలు వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని మరిన్ని పరీక్షలు నిర్వహించే అవకాశం ఉంటుంది.తాజా పరీక్ష ద్వారా కుశ వ్యవస్థ ప్రాథమిక సామర్థ్యాన్ని విజయవంతంగా ప్రదర్శించిందని భావిస్తున్నారు. తదుపరి దశల్లో మరిన్ని పరీక్షలు నిర్వహించి వ్యవస్థ పనితీరును మరింత మెరుగుపరచే అవకాశం ఉంది.
