మొబైల్ టవర్ సిగ్నల్ అందుబాటులో లేని ప్రాంతాల్లో కూడా నిరంతరాయంగా కమ్యూనికేషన్ కొనసాగించే సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకువస్తూ భారత్ సంచార్ నిగమ్ లిమిటెడ్ (బీఎస్ఎన్ఎల్) కొత్త శాటిలైట్ ఫోన్ సేవలను పరిచయం చేసింది. అడవులు, ఎత్తైన కొండ ప్రాంతాలు, సముద్ర జలాల్లో ప్రయాణించే వారు, విపత్తు ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో పనిచేసే సహాయక బృందాలు, దూర ప్రాంతాల్లో విధులు నిర్వహించే ప్రభుత్వ సంస్థలు, అత్యవసర సేవల సిబ్బందికి ఈ ఫోన్ ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉండనుంది. మొబైల్ టవర్లు అందుబాటులో లేకున్నా ఉపగ్రహాల ద్వారా కాల్స్ చేసుకునే సౌకర్యాన్ని ఈ పరికరం కల్పిస్తుంది.
సాధారణంగా మొబైల్ ఫోన్ సేవలు సెల్యులర్ టవర్లపై ఆధారపడి పనిచేస్తాయి. అయితే అడవులు, కొండలు, సముద్ర మధ్య ప్రాంతాలు, ప్రకృతి విపత్తులు సంభవించిన ప్రాంతాల్లో టవర్లు దెబ్బతినడం లేదా సిగ్నల్ అందకపోవడం వల్ల కమ్యూనికేషన్ పూర్తిగా నిలిచిపోతుంది. అలాంటి పరిస్థితుల్లో శాటిలైట్ ఫోన్లు నేరుగా ఉపగ్రహాలతో అనుసంధానమై పనిచేస్తాయి. దీంతో భూమిపై టవర్ల అవసరం లేకుండానే వాయిస్ కమ్యూనికేషన్ సాధ్యమవుతుంది.
బీఎస్ఎన్ఎల్ అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చిన ఈ శాటిలైట్ ఫోన్ ధర రూ.1,34,166గా నిర్ణయించారు. అయితే ఇది సాధారణ స్మార్ట్ఫోన్లా ఎవరైనా నేరుగా కొనుగోలు చేయలేరు. జాతీయ భద్రత, చట్టపరమైన నియంత్రణలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ ఫోన్ కొనుగోలు, వినియోగంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేక నిబంధనలు అమలు చేస్తోంది.
ఈ ఫోన్ను కొనుగోలు చేయాలంటే ముందుగా కేంద్ర టెలికమ్యూనికేషన్స్ శాఖ (Department of Telecommunications – DoT) నుంచి ప్రత్యేక అనుమతి తప్పనిసరిగా పొందాలి. అనుమతి మంజూరైన తర్వాతే ఫోన్ను కొనుగోలు చేసి ఉపయోగించేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. సంబంధిత అనుమతి లేకుండా శాటిలైట్ ఫోన్ను కలిగి ఉండటం లేదా వినియోగించడం భారత చట్టాల ప్రకారం నేరంగా పరిగణించబడే అవకాశం ఉందని బీఎస్ఎన్ఎల్ స్పష్టం చేసింది.
శాటిలైట్ ఫోన్లు ముఖ్యంగా రక్షణ దళాలు, విపత్తు నిర్వహణ సంస్థలు, సముద్ర రవాణా సంస్థలు, గనుల పరిశ్రమలు, చమురు అన్వేషణ సంస్థలు, దూర ప్రాంతాల్లో పనిచేసే ప్రభుత్వ విభాగాలు, పర్వతారోహకులు, అత్యవసర సేవల సిబ్బంది వంటి వారికి అత్యంత ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి. ప్రకృతి విపత్తుల సమయంలో సాధారణ మొబైల్ నెట్వర్క్ వ్యవస్థలు దెబ్బతిన్నా, శాటిలైట్ ఆధారిత కమ్యూనికేషన్ ద్వారా సహాయక చర్యలను సమర్థవంతంగా నిర్వహించవచ్చు.
ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక దేశాలు అత్యవసర కమ్యూనికేషన్ కోసం శాటిలైట్ ఆధారిత సేవలను విస్తృతంగా వినియోగిస్తున్నాయి. భారత్లో కూడా విపత్తు నిర్వహణ, జాతీయ భద్రత, దూర ప్రాంతాల్లో కమ్యూనికేషన్ అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ సేవలకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. బీఎస్ఎన్ఎల్ తాజా శాటిలైట్ ఫోన్ ఆ దిశగా ఒక కీలక అడుగుగా భావిస్తున్నారు.
అయితే ఈ ఫోన్ను సాధారణ వినియోగదారుల కోసం రూపొందించలేదని బీఎస్ఎన్ఎల్ స్పష్టం చేసింది. అవసరమైన అనుమతులు ఉన్న వ్యక్తులు లేదా సంస్థలు మాత్రమే దీనిని వినియోగించగలరు. అంతేకాకుండా సేవలను వినియోగించేందుకు ప్రత్యేక కనెక్షన్, టారిఫ్ ప్రణాళికలు, నియంత్రణ నిబంధనలు కూడా వర్తించే అవకాశం ఉంది.
సాంకేతికంగా అత్యాధునికమైన ఈ శాటిలైట్ ఫోన్, మొబైల్ నెట్వర్క్ పూర్తిగా అందుబాటులో లేని ప్రాంతాల్లో కూడా కమ్యూనికేషన్ను కొనసాగించే సామర్థ్యంతో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందుతోంది. ముఖ్యంగా అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ప్రాణాలను రక్షించే కమ్యూనికేషన్ సాధనంగా ఇది కీలక పాత్ర పోషించనుందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. బీఎస్ఎన్ఎల్ ప్రవేశపెట్టిన ఈ సేవ దేశంలో శాటిలైట్ కమ్యూనికేషన్ రంగానికి కొత్త ఊపునివ్వనుందని టెలికాం వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
