దేశంలో తాగి వాహనాలు నడపడం (డ్రంక్ అండ్ డ్రైవ్) కారణంగా ప్రతి ఏడాది వేలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోతుండటంపై భారత సుప్రీంకోర్టు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ముఖ్యంగా టెట్రా ప్యాక్లు, చిన్న సాషేల రూపంలో విక్రయిస్తున్న మద్యం ఉత్పత్తులు రోడ్డు ప్రమాదాలకు పరోక్షంగా కారణమవుతున్నాయనే ఆరోపణల నేపథ్యంలో సర్వోన్నత న్యాయస్థానం కీలక విచారణ చేపట్టింది. ఈ తరహా మద్యం విక్రయాలను పూర్తిగా నిషేధించాలని కోరుతూ దాఖలైన ప్రజాహిత వ్యాజ్యాన్ని (పిల్) విచారణకు స్వీకరించిన కోర్టు కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖతో పాటు దేశంలోని 38 రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల ఎక్సైజ్ శాఖలకు నోటీసులు జారీ చేసింది.
‘కమ్యూనిటీ అగైనెస్ట్ డ్రంకెన్ డ్రైవింగ్’ అనే సంస్థ తరఫున ప్రతినిధి ప్రిన్స్ సింఘాల్ ఈ ప్రజాహిత వ్యాజ్యాన్ని దాఖలు చేశారు. మద్యం విక్రయాల విధానంలో మార్పులు తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఉందని, ముఖ్యంగా సులభంగా దాచిపెట్టగలిగే టెట్రా ప్యాక్లు, సాషేల్లో విక్రయించే మద్యం డ్రంక్ అండ్ డ్రైవ్ ఘటనలకు ప్రోత్సాహం కల్పిస్తోందని ఆయన పిటిషన్లో పేర్కొన్నారు.
ఈ పిటిషన్పై విచారణ సందర్భంగా సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ పలు కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. మార్కెట్లో అందుబాటులో ఉన్న కొన్ని ఆల్కహాలిక్ పానీయాలు పండ్ల రసాల ప్యాకెట్ల మాదిరిగా కనిపిస్తున్నాయని, సాధారణ ప్రజలు మాత్రమే కాకుండా అమలు సంస్థలను కూడా అవి తప్పుదోవ పట్టించే అవకాశం ఉందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ముఖ్యంగా ‘గ్రీన్ ఆపిల్ వోడ్కా’ వంటి ఉత్పత్తుల ప్యాకేజింగ్ సాధారణ జ్యూస్ ప్యాకెట్లను పోలి ఉండటం ఆందోళనకరమని పేర్కొన్నారు.
పిటిషనర్ తరఫు న్యాయవాదులు కోర్టుకు వివరించిన అంశాలు కూడా ఆసక్తికరంగా మారాయి. టెట్రా ప్యాక్లు చిన్న పరిమాణంలో ఉండటం వల్ల వాటిని సులభంగా జేబులో లేదా వాహనాల్లో దాచుకోవచ్చని తెలిపారు. కదులుతున్న వాహనాల్లో కూడా ఎవరికీ అనుమానం రాకుండా మద్యం సేవించే అవకాశం ఉండటం వల్ల డ్రంక్ అండ్ డ్రైవ్ ఘటనలు పెరుగుతున్నాయని వాదించారు. రహదారులపై వాహనాలు నడుపుతున్న సమయంలోనే కొందరు ఈ తరహా ప్యాకెట్లను ఉపయోగిస్తున్నారని, ఇది ప్రజల ప్రాణాలకు తీవ్రమైన ముప్పుగా మారుతోందని కోర్టు దృష్టికి తీసుకువచ్చారు.
దేశంలో రోడ్డు ప్రమాదాల గణాంకాలను పరిశీలిస్తే, మద్యం సేవించి వాహనాలు నడపడం ఒక ప్రధాన కారణంగా గుర్తించబడుతోంది. ప్రతి ఏడాది వేలాది ప్రమాదాలు డ్రంక్ అండ్ డ్రైవ్ కారణంగా చోటుచేసుకుంటున్నాయి. వీటిలో అనేక మంది ప్రాణాలు కోల్పోవడంతో పాటు మరెందరో శాశ్వత వైకల్యాలకు గురవుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో మద్యం వినియోగ నియంత్రణకు సంబంధించి కొత్త విధానాల అవసరంపై చర్చ జరుగుతోంది.
పిటిషన్లో మద్యం విక్రయాలపై సంపూర్ణ నిషేధం కోరలేదని, అయితే టెట్రా ప్యాక్లు, సాషేలు వంటి సులభంగా దాచుకోగలిగే ప్యాకేజింగ్ విధానాలను మాత్రమే నిషేధించాలని కోరినట్లు తెలుస్తోంది. ఇలాంటి ప్యాకేజింగ్ వల్ల చట్ట అమలు సంస్థలకు తనిఖీలు నిర్వహించడం కష్టమవుతోందని పిటిషనర్ పేర్కొన్నారు. మద్యం బాటిళ్లు స్పష్టంగా కనిపిస్తే నియంత్రణ సులభమవుతుందని, అయితే చిన్న ప్యాకెట్ల వల్ల పరిస్థితి భిన్నంగా మారుతోందని వాదించారు.
సుప్రీంకోర్టు ఈ అంశాన్ని ప్రజా భద్రతకు సంబంధించిన కీలక సమస్యగా పరిగణిస్తున్నట్లు విచారణలో స్పష్టమైంది. కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ, రాష్ట్రాల ఎక్సైజ్ శాఖలు, ఇతర సంబంధిత సంస్థల అభిప్రాయాలను తెలుసుకున్న తర్వాత తదుపరి నిర్ణయం తీసుకోనుంది. ప్రస్తుతం జారీ చేసిన నోటీసులకు సంబంధిత శాఖలు తమ సమాధానాలను దాఖలు చేయాల్సి ఉంటుంది.
