అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరల్లో కొనసాగుతున్న హెచ్చుతగ్గులు, పశ్చిమాసియా ప్రాంతంలో నెలకొన్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల ఎగుమతులపై విధిస్తున్న ప్రత్యేక అదనపు ఎక్సైజ్ సుంకం (విండ్ఫాల్ ట్యాక్స్)ను సవరించింది. ముఖ్యంగా డీజిల్, విమాన ఇంధనం (ఏటీఎఫ్) ఎగుమతులపై సుంకాలను పెంచుతూ ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ తాజా నోటిఫికేషన్ విడుదల చేసింది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన ఉత్తర్వుల ప్రకారం, డీజిల్ ఎగుమతులపై ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న లీటరుకు రూ.13.50 ప్రత్యేక అదనపు ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని రూ.14కు పెంచింది. అదే విధంగా విమాన ఇంధనం (ఏటీఎఫ్) ఎగుమతులపై విధిస్తున్న సుంకాన్ని లీటరుకు రూ.9.50 నుంచి రూ.12.50కు పెంచుతూ నిర్ణయం తీసుకుంది. అయితే పెట్రోల్ ఎగుమతులపై ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న లీటరుకు రూ.1.50 సుంకాన్ని యథాతథంగా కొనసాగించాలని కేంద్రం నిర్ణయించింది. సవరించిన ఈ రేట్లు జూన్ 16 నుంచి అమల్లోకి వచ్చాయి.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు ధరలు ఇటీవల కాలంలో గణనీయమైన ఒడిదుడుకులకు గురవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా పశ్చిమాసియా ప్రాంతంలో నెలకొన్న ఉద్రిక్త పరిస్థితులు, ప్రధాన చమురు ఉత్పత్తి దేశాల్లో సరఫరా ఆందోళనలు, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో పెరుగుతున్న అనిశ్చితి కారణంగా ముడి చమురు ధరల్లో భారీ మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో చమురు శుద్ధి సంస్థలు ఎగుమతుల ద్వారా అదనపు లాభాలను పొందుతున్నాయని కేంద్రం భావిస్తోంది.
విండ్ఫాల్ ట్యాక్స్ అనేది అసాధారణ పరిస్థితుల్లో కంపెనీలు పొందే అదనపు లాభాలపై ప్రభుత్వం విధించే ప్రత్యేక పన్ను. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు ఒక్కసారిగా పెరిగినప్పుడు చమురు ఉత్పత్తి, శుద్ధి సంస్థలకు భారీ ఆదాయం లభిస్తుంది. అటువంటి అదనపు లాభాల్లో కొంత భాగాన్ని ప్రభుత్వ ఆదాయంగా మార్చేందుకు ఈ పన్ను విధానాన్ని అమలు చేస్తారు. భారత ప్రభుత్వం గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా చమురు ధరల పరిస్థితిని బట్టి ఈ పన్ను రేట్లను తరచూ సవరిస్తూ వస్తోంది.
ఈ తాజా నిర్ణయానికి మరో ముఖ్య కారణం దేశీయ ఇంధన భద్రత అని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో అధిక ధరలు లభిస్తున్న కారణంగా కంపెనీలు దేశీయ అవసరాల కంటే ఎగుమతులపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టే అవకాశం ఉంటుంది. అలాంటి పరిస్థితుల్లో దేశీయ మార్కెట్లో ఇంధన సరఫరాకు ఇబ్బందులు తలెత్తకుండా ముందస్తు జాగ్రత్తగా కేంద్రం ఈ చర్యలు తీసుకుంటోందని భావిస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం భారత్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఇంధన వినియోగ దేశాల్లో ఒకటిగా ఉంది. దేశీయంగా ఉత్పత్తి అయ్యే ముడి చమురు పరిమితంగా ఉండటంతో అవసరాల్లో అధిక భాగం దిగుమతుల ద్వారానే తీరుతోంది. అందువల్ల అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ధరల మార్పులు దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఇంధన రంగంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి సారిస్తోంది.
