ప్రపంచ క్రికెట్లో అత్యంత ప్రభావవంతమైన టోర్నమెంట్గా ఎదిగిన ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ (ఐపీఎల్) ఇప్పుడు ఆర్థిక పరంగానూ కొత్త చరిత్ర సృష్టిస్తోంది. ప్రపంచ క్రీడా రంగంలోనే అత్యంత ఖరీదైన లీగ్లలో ఒకటిగా నిలుస్తున్న ఐపీఎల్, బ్రాండ్ విలువలో మరో కీలక మైలురాయిని చేరుకుంది. తాజాగా ఫనాటిక్ స్పోర్ట్స్, హురున్ సంస్థలు సంయుక్తంగా విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం, ఐపీఎల్లోని 10 ఫ్రాంచైజీల మొత్తం విలువ రూ.1.63 లక్షల కోట్లకు చేరినట్లు వెల్లడైంది.
ఈ నివేదిక ప్రకారం బాలీవుడ్ స్టార్ షారుఖ్ ఖాన్ సహ యాజమాన్యంలోని కోల్కతా నైట్ రైడర్స్ (కేకేఆర్) అత్యంత విలువైన ఐపీఎల్ జట్టుగా నిలిచింది. కేకేఆర్ బ్రాండ్ విలువ సుమారు రూ.19,200 కోట్లుగా అంచనా వేయబడింది. కేకేఆర్ తర్వాతి స్థానాల్లో ముంబై ఇండియన్స్, చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ జట్లు నిలిచాయి. ఈ రెండు జట్ల బ్రాండ్ విలువ చెరో రూ.18,400 కోట్లుగా నమోదైంది.
2008లో ప్రారంభమైన ఐపీఎల్, కేవలం 18 ఏళ్ల వ్యవధిలోనే ప్రపంచంలో అత్యంత విజయవంతమైన ఫ్రాంచైజీ ఆధారిత క్రికెట్ లీగ్గా ఎదిగింది. ప్రారంభంలో కేవలం భారత ప్రేక్షకులకు పరిమితమైన ఈ టోర్నమెంట్ ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో భారీ అభిమాన వర్గాన్ని సంపాదించుకుంది. మీడియా హక్కులు, స్పాన్సర్షిప్లు, డిజిటల్ స్ట్రీమింగ్, టికెట్ విక్రయాలు, బ్రాండ్ ప్రమోషన్లు వంటి పలు మార్గాల ద్వారా ఐపీఎల్ ఆదాయం భారీగా పెరుగుతోంది.
ప్రత్యేకించి భారతదేశంలో డిజిటల్ వినియోగం పెరగడం, యువతలో క్రికెట్కు పెరుగుతున్న ఆదరణ, అంతర్జాతీయ ఆటగాళ్ల పాల్గొనడం ఐపీఎల్ వ్యాపార విలువను మరింత పెంచుతున్నాయి. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా పెట్టుబడిదారులు కూడా ఐపీఎల్ ఫ్రాంచైజీలపై ఆసక్తి చూపుతున్నట్లు నివేదిక పేర్కొంది.
ఇక ఆటగాళ్ల ఆదాయాల విషయానికి వస్తే, భారత స్టార్ బ్యాటర్ విరాట్ కోహ్లీ మరో అరుదైన రికార్డును సొంతం చేసుకున్నాడు. ఐపీఎల్ చరిత్రలో అత్యధికంగా సంపాదించిన ఆటగాడిగా కోహ్లీ నిలిచినట్లు నివేదిక వెల్లడించింది. రాయల్ ఛాలెంజర్స్ బెంగళూరు (ఆర్సీబీ) జట్టుతో 2008 నుంచి కొనసాగుతున్న అనుబంధం ద్వారా ఆయన ఇప్పటివరకు సుమారు రూ.230 కోట్లు ఆర్జించినట్లు వెల్లడించారు.
ఐపీఎల్ ప్రారంభం నుంచి ఇప్పటి వరకు ఒకే ఫ్రాంచైజీకి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న కొద్ది మంది ఆటగాళ్లలో కోహ్లీ ఒకరు. ఆయన స్థిరత్వం, బ్రాండ్ ఇమేజ్, అభిమాన వర్గం, మార్కెటింగ్ విలువ కారణంగా ఆర్సీబీ జట్టుకు అపారమైన బ్రాండ్ బలం లభించినట్లు క్రీడా విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
ఈ నివేదిక భవిష్యత్ అంచనాలనూ వెల్లడించింది. ప్రస్తుతం సగటున ఒక్కో ఐపీఎల్ జట్టు విలువ 1.8 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్నప్పటికీ, 2032 నాటికి అది 15 బిలియన్ డాలర్ల వరకు పెరిగే అవకాశం ఉందని అంచనా వేసింది. ఇది ప్రపంచ క్రీడా రంగంలోనే అత్యంత వేగంగా పెరుగుతున్న ఫ్రాంచైజీ మోడళ్లలో ఒకటిగా ఐపీఎల్ను నిలబెడుతోంది.
హురున్ ఇండియా వ్యవస్థాపకుడు అనస్ రెహ్మాన్ జునైద్ మాట్లాడుతూ, “భారత్ ప్రస్తుతం వృద్ధి పునాది దశలో ఉంది. కింది స్థాయిలో ప్రతిభ తయారవుతుండగా, అగ్రస్థాయిలో భారీ పెట్టుబడులు వస్తున్నాయి. భవిష్యత్తులో బిలియన్ల కొద్దీ వినియోగదారులు ఐపీఎల్ ఎకోసిస్టమ్లో భాగస్వాములు కాబోతున్నారు” అని వ్యాఖ్యానించారు.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఐపీఎల్ ఇప్పుడు కేవలం క్రికెట్ టోర్నమెంట్ మాత్రమే కాదు.. అది ఒక భారీ వ్యాపార, వినోద, డిజిటల్ ఎకోసిస్టమ్గా మారిపోయింది. ఫ్రాంచైజీలు ఇప్పుడు క్రీడా జట్లకే పరిమితం కాకుండా ఫ్యాషన్, ఈ-కామర్స్, మీడియా, గేమింగ్ రంగాల్లోనూ తమ బ్రాండ్ను విస్తరిస్తున్నాయి.
భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధి, యువ జనాభా, ఇంటర్నెట్ వినియోగం పెరుగుదల వంటి అంశాలు ఐపీఎల్ భవిష్యత్తును మరింత బలోపేతం చేస్తున్నాయని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. దీంతో రాబోయే కాలంలో ఐపీఎల్ ప్రపంచ క్రీడా వ్యాపార రంగంలో మరింత పెద్ద శక్తిగా మారే అవకాశాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి.
