- అమెరికాలో జరుగుతున్న జీ20 సమావేశాల్లో పాల్గొంటున్న నిర్మలా సీతారామన్
- ఇంధన భద్రతపై భారత్ ఆందోళన
అమెరికాలో జరుగుతున్న జీ20 దేశాల ఆర్థిక మంత్రులు, కేంద్ర బ్యాంకుల గవర్నర్ల కీలక సమావేశంలో భారత్ పలు ప్రాధాన్య అంశాలను ముందుకు తీసుకురానుంది. అమెరికాలోని నార్త్ కరోలినా రాష్ట్రం అష్విల్లో ఆగస్టు 31, సెప్టెంబర్ 1 తేదీల్లో జరుగుతున్న ఈ సమావేశానికి కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ భారత ప్రతినిధి బృందానికి నాయకత్వం వహిస్తున్నారు. ప్రపంచ ఆర్థిక వృద్ధి, వాణిజ్య అసమతుల్యతలు, సార్వభౌమ రుణ భారం, సరఫరా గొలుసుల బలోపేతం వంటి అంశాలతో పాటు ఇరాన్పై అమెరికా విధిస్తున్న ఆర్థిక ఒత్తిళ్లు, పెరుగుతున్న ఇంధన భద్రతా ఆందోళనలు కూడా చర్చల్లో కీలకంగా మారనున్నాయి.
ఇరాన్పై అమెరికా ఆంక్షలు మరింత కఠినతరం అవుతున్న నేపథ్యంలో ఈ అంశం G20 సమావేశంలో భారత్కు అత్యంత సున్నితమైన అంశంగా మారే అవకాశం ఉంది. ఇరాన్తో భారత్కు సుదీర్ఘకాలంగా కొనసాగుతున్న ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక సంబంధాలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా చాబహార్ పోర్టు ప్రాజెక్టు భారత్కు మధ్య ఆసియా, అఫ్గానిస్థాన్ ప్రాంతాలతో అనుసంధానానికి కీలకమైన మార్గంగా ఉంది. మరోవైపు అమెరికా మాత్రం ఇరాన్కు ఆర్థికంగా మద్దతు అందించే దేశాలు, సంస్థలపై కూడా ఒత్తిడి పెంచే దిశగా చర్యలు తీసుకుంటోంది. దీంతో ఇరాన్కు సంబంధించిన ఆర్థిక వ్యవహారాల్లో భారత్ తన ప్రయోజనాలను కాపాడుకుంటూనే అంతర్జాతీయ భాగస్వాములతో సమతుల్య వైఖరిని కొనసాగించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ముఖ్యంగా ఇంధన భద్రత అంశం భారత్కు అత్యంత ప్రాధాన్యమైనదిగా మారింది. మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలు, ఇరాన్కు సంబంధించిన పరిణామాలు అంతర్జాతీయ ఇంధన మార్కెట్లపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. చమురు ధరలు పెరగడం, సరఫరా మార్గాల్లో అంతరాయాలు ఏర్పడటం, సముద్ర రవాణా ఖర్చులు పెరగడం వంటి పరిణామాలు ఇంధన దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాలకు ఆర్థిక భారాన్ని పెంచుతాయి. భారత్ కూడా భారీ స్థాయిలో ముడి చమురు దిగుమతులు చేసుకునే దేశం కావడంతో అంతర్జాతీయ చమురు ధరల మార్పులు దేశీయ ద్రవ్యోల్బణం, దిగుమతి బిల్లు, రూపాయి విలువ వంటి అంశాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
మరోవైపు ప్రపంచ వాణిజ్యంలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు కూడా G20 చర్చల్లో ప్రధాన అంశంగా ఉండనున్నాయి. అమెరికా పలు దేశాలపై సుంకాలు, వాణిజ్య పరిమితులు విధిస్తున్న నేపథ్యంలో అంతర్జాతీయ వాణిజ్య వ్యవస్థలో అనిశ్చితి పెరిగింది. వాణిజ్య అసమతుల్యతలను తగ్గించడం, దేశాల మధ్య న్యాయమైన పోటీకి మార్గం సుగమం చేయడం, సరఫరా గొలుసులను మరింత స్థిరంగా మార్చడం వంటి అంశాలపై G20 దేశాలు చర్చించనున్నాయి. ఈ అంశాలపై భారత్ తన అభిప్రాయాలను స్పష్టంగా వెల్లడించే అవకాశం ఉంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా గొలుసుల్లో మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్న సమయంలో భారత్కు ఈ సమావేశం మరో ముఖ్యమైన అవకాశంగా మారింది. ఒకే దేశంపై అధికంగా ఆధారపడకుండా ఉత్పత్తి, సరఫరా వ్యవస్థలను విస్తరించాలనే ఆలోచనకు అంతర్జాతీయంగా ప్రాధాన్యత పెరుగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో భారత్ తనను ప్రత్యామ్నాయ తయారీ, పెట్టుబడి కేంద్రంగా ప్రపంచానికి పరిచయం చేసే ప్రయత్నం చేస్తోంది. G20 వంటి వేదికలు భారత్కు ఈ అవకాశాలను వివరించేందుకు, అంతర్జాతీయ పెట్టుబడులను ఆకర్షించేందుకు ఉపయోగపడుతున్నాయి.
నిర్మలా సీతారామన్ అమెరికా పర్యటనలో G20 సమావేశంతో పాటు అంతర్జాతీయ పెట్టుబడిదారులు, వ్యాపారవేత్తలతో కూడా సమావేశమవుతున్నారు. భారత్లో పెట్టుబడులు, తయారీ, సాంకేతికత, ఆవిష్కరణలు, మౌలిక వసతులు వంటి రంగాల్లో ఉన్న అవకాశాలను ఆమె వివరిస్తున్నారు. ప్రపంచ కంపెనీలు తమ సరఫరా గొలుసులను పునర్వ్యవస్థీకరిస్తున్న సమయంలో భారత్ను తయారీ, ఆవిష్కరణలు, ఎగుమతులకు అనుకూలమైన వేదికగా తీర్చిదిద్దాలనే లక్ష్యాన్ని ప్రభుత్వం ముందుకు తీసుకెళ్తోంది.
అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వృద్ధి పునరుద్ధరణ కూడా ఈ సమావేశంలో ప్రధాన అంశంగా ఉండనుంది. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, వాణిజ్య పరిమితులు, అధిక రుణ భారం, ఇంధన ధరల ప్రభావం వంటి అనేక అంశాలు ఒత్తిడి పెంచుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో స్థిరమైన ఆర్థిక వృద్ధిని సాధించేందుకు దేశాలు సమన్వయంతో పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉందని భారత్ వాదించే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలపై అంతర్జాతీయ ఆర్థిక అస్థిరత ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండే నేపథ్యంలో వారికి తగిన ఆర్థిక అవకాశాలు, పెట్టుబడులు, రుణ సహాయం అందించాల్సిన అవసరాన్ని భారత్ ప్రస్తావించే అవకాశం ఉంది.
సార్వభౌమ రుణ భారం కూడా సమావేశంలో చర్చకు రానుంది. అనేక అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు భారీ రుణ భారంతో ఆర్థిక ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటున్నాయి. రుణ పునర్వ్యవస్థీకరణ ప్రక్రియను మరింత పారదర్శకంగా, వేగవంతంగా చేయడం, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సంస్థల సామర్థ్యాన్ని పెంచడం వంటి అంశాలపై G20లో చర్చలు జరిగే అవకాశం ఉంది. అమెరికా కూడా ఈ సమావేశంలో రుణ పారదర్శకత, రుణ పునర్వ్యవస్థీకరణకు సంబంధించిన అంశాలను తన ప్రాధాన్యాల్లో చేర్చింది.
