- తొలిసారిగా మహిళలకు కమాండో శిక్షణ..
- మహిళా కమాండోలకు ఎన్ఎస్జీ శిక్షణ
- రాష్ట్ర పోలీసు, కేంద్ర బలగాల మహిళా సిబ్బందికి ఈ శిక్షణ
భారత ఉగ్రవాద వ్యతిరేక పోరాటంలో మహిళా సిబ్బంది కార్యాచరణ సామర్థ్యాలను మరింత పెంచే దిశగా జాతీయ భద్రతా దళం (ఎన్ఎస్జీ) కీలకమైన ముందడుగు వేసింది. దేశ భద్రతా రంగంలో మహిళల భాగస్వామ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేయడంతో పాటు, అత్యంత సవాళ్లతో కూడిన ఉగ్రవాద నిరోధక ఆపరేషన్లలో వారు సమర్థంగా పనిచేసేలా ప్రత్యేక శిక్షణ అందించేందుకు తొలిసారిగా ‘మహిళా కమాండో కన్వర్షన్ కోర్సు’ (ఎంసీసీసీ)ను ప్రారంభించింది. హర్యానాలోని మానేసర్లో ఉన్న ఎన్ఎస్జీ శిక్షణా అకాడమీలో ఈ ప్రత్యేక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.
వివిధ రాష్ట్రాల పోలీసు విభాగాలతో పాటు కేంద్ర సాయుధ పోలీసు బలగాలు (సీఏపీఎఫ్)లో పనిచేస్తున్న మహిళా సిబ్బందిని ఈ కోర్సు కోసం ఎంపిక చేస్తున్నారు. సాధారణ పోలీసింగ్ విధులతో పాటు అత్యంత ప్రమాదకరమైన పరిస్థితుల్లో విధులు నిర్వహించాల్సిన అవసరం ఉన్న మహిళా సిబ్బందికి కమాండో స్థాయి నైపుణ్యాలను అందించడమే ఈ కార్యక్రమం ప్రధాన ఉద్దేశంగా ఎన్ఎస్జీ పేర్కొంది. ఉగ్రవాదుల దాడులు, బందీలను రక్షించడం, సున్నితమైన ప్రాంతాల్లో ఆపరేషన్లు నిర్వహించడం వంటి అత్యంత క్లిష్టమైన పరిస్థితులను ఎదుర్కొనేందుకు వారికి అవసరమైన సామర్థ్యాలను పెంపొందించనున్నారు.
‘సాహసవంతులే నాయకత్వం వహిస్తారు’ అనే అర్థం వచ్చే ‘She Who Dares, Leads’ అనే స్ఫూర్తిదాయక నినాదంతో ఈ కోర్సును రూపొందించారు. మహిళా సిబ్బందిలో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచడంతో పాటు, అత్యవసర పరిస్థితుల్లో వేగంగా నిర్ణయాలు తీసుకునే సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేయడంపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టనున్నారు. కేవలం శారీరక దృఢత్వానికే పరిమితం కాకుండా మానసిక స్థైర్యం, వ్యూహాత్మక ఆలోచన, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, బృంద నాయకత్వ లక్షణాలను కూడా ఈ శిక్షణలో భాగం చేయనున్నారు.
మొత్తం 12 వారాల పాటు కొనసాగే ఈ శిక్షణ అత్యంత కఠినమైనదిగా ఉండనుంది. కమాండో శిక్షణలో భాగంగా శారీరక సామర్థ్య పరీక్షలు, ఆయుధాల వినియోగం, షూటింగ్, వ్యూహాత్మక కదలికలు, లక్ష్య సాధన, అత్యవసర పరిస్థితుల్లో స్పందన వంటి అంశాలపై శిక్షణ ఇవ్వనున్నారు. ఉగ్రవాద నిరోధక ఆపరేషన్లలో ఎదురయ్యే వాస్తవ పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని శిక్షణా విధానాలను రూపొందించినట్లు తెలుస్తోంది. శిక్షణ పూర్తయ్యే నాటికి మహిళా సిబ్బంది అత్యంత క్లిష్టమైన ఆపరేషన్లలోనూ తమ బాధ్యతలను సమర్థంగా నిర్వహించే స్థాయికి చేరుకోవడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
ఎన్ఎస్జీ దేశంలో అత్యంత ప్రత్యేకమైన భద్రతా దళాల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. ఉగ్రవాద దాడులు, బందీల రక్షణ, అత్యంత సున్నితమైన భద్రతా ఆపరేషన్లలో ఈ దళం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఇలాంటి దళం నుంచి మహిళా సిబ్బందికి ప్రత్యేకమైన కమాండో శిక్షణ అందించడం భద్రతా వ్యవస్థలో మహిళల పాత్రను మరింత విస్తరించే అవకాశంగా భావిస్తున్నారు. ఇప్పటివరకు మహిళా సిబ్బంది పోలీసు, సీఏపీఎఫ్ వంటి విభాగాల్లో అనేక కీలక బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నప్పటికీ, ప్రత్యేక కమాండో నైపుణ్యాలను ఒకే శిక్షణా కార్యక్రమం ద్వారా అందించడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.
ఈ కార్యక్రమం ద్వారా రాష్ట్ర పోలీసు బలగాలు, కేంద్ర సాయుధ పోలీసు దళాల్లోని మహిళా సిబ్బంది మధ్య కూడా సమన్వయం పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఉగ్రవాద నిరోధక ఆపరేషన్లు సాధారణంగా ఒకే విభాగానికి పరిమితం కావు. కేంద్ర, రాష్ట్ర భద్రతా సంస్థలు పరస్పర సమన్వయంతో పనిచేయాల్సి ఉంటుంది. ఈ నేపథ్యంలో వివిధ విభాగాలకు చెందిన మహిళా సిబ్బందికి ఒకే ప్రమాణాలతో శిక్షణ ఇవ్వడం ద్వారా భవిష్యత్ ఆపరేషన్లలో సమన్వయ సామర్థ్యం మరింత మెరుగుపడే అవకాశం ఉంది.
శిక్షణలో శారీరక సామర్థ్యానికి అత్యంత ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు. కమాండో విధుల్లో ఎక్కువసేపు కదలికలు కొనసాగించడం, ప్రతికూల పరిస్థితుల్లో పనిచేయడం, వేగంగా స్పందించడం వంటి అంశాలు కీలకంగా ఉంటాయి. అందుకే మహిళా సిబ్బందికి శారీరక దృఢత్వాన్ని పెంచే వ్యాయామాలతో పాటు, క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో శక్తిని సమర్థంగా వినియోగించుకునే విధానాలను నేర్పించనున్నారు. శారీరక శిక్షణతో పాటు మానసిక ఒత్తిడిని తట్టుకునే సామర్థ్యాన్ని కూడా పెంపొందించడం ఈ కోర్సులో ముఖ్యమైన అంశంగా ఉండనుంది.
అదేవిధంగా సాంకేతిక అంశాలపైనా మహిళా కమాండోలకు ప్రత్యేక శిక్షణ అందించనున్నారు. ఆధునిక ఉగ్రవాద నిరోధక ఆపరేషన్లలో సాంకేతిక పరిజ్ఞానం కీలకంగా మారింది. నిఘా పరికరాల వినియోగం, కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు, ఆపరేషన్ సమయంలో సమాచార మార్పిడి, పరిస్థితిని అంచనా వేయడం వంటి అంశాల్లో ప్రత్యేక నైపుణ్యాలు అవసరం. ఈ అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని శిక్షణలో సాంకేతిక అంశాలకు కూడా ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు.
మహిళా కమాండోలకు ఈ తరహా ప్రత్యేక శిక్షణ ఇవ్వడం వల్ల భద్రతా రంగంలో వారి పాత్ర మరింత విస్తరించవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా మహిళలు, పిల్లలు బందీలుగా ఉన్న సందర్భాల్లో మహిళా కమాండోల సేవలు ప్రత్యేకంగా ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంటుంది. కొన్ని ఆపరేషన్లలో మహిళలతో నేరుగా మాట్లాడటం, వారి పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవడం, సున్నితమైన విధానంలో చర్యలు తీసుకోవడం వంటి అంశాల్లో మహిళా భద్రతా సిబ్బంది కీలకంగా మారవచ్చు.
ఎన్ఎస్జీ చేపట్టిన ఈ కార్యక్రమాన్ని నారీశక్తి సాధికారతలో కొత్త అధ్యాయంగా పేర్కొంటోంది. దేశ రక్షణ, అంతర్గత భద్రత వంటి అత్యంత కీలకమైన రంగాల్లో మహిళలకు మరిన్ని అవకాశాలు కల్పించాలనే దిశలో ఇది మరో అడుగుగా భావిస్తున్నారు. మహిళలు కేవలం సహాయక బాధ్యతలకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, అత్యంత క్లిష్టమైన ఆపరేషన్లలోనూ ముందుండేలా శిక్షణ ఇవ్వడం ఈ కార్యక్రమం ప్రత్యేకత.
