- మరాఠీ భాషా పరీక్షకు వ్యతిరేకంగా ముంబైలో ఆటో, ట్యాక్సీ డ్రైవర్ల సమ్మె
- ముంబైలో ప్రయాణికుల అవస్థలు
- భారీ జరిమానాలు, లైసెన్స్ రద్దు చేస్తారనే భయంతో డ్రైవర్ల ఆందోళన
మహారాష్ట్రలో ఆటో, ట్యాక్సీ, యాప్ ఆధారిత క్యాబ్ డ్రైవర్లకు మరాఠీ భాషలో ప్రాథమిక పరిజ్ఞానం తప్పనిసరి చేస్తూ ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన నిబంధన తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. ఈ నిబంధనను వ్యతిరేకిస్తూ ముంబైలో పలువురు ఆటో, ట్యాక్సీ డ్రైవర్లు సోమవారం నుంచి మూడు రోజుల సమ్మెకు దిగడంతో నగర రవాణా వ్యవస్థపై ప్రభావం పడింది. ప్రధాన రహదారులు, రైల్వే స్టేషన్లు, కార్యాలయ ప్రాంతాలు, వాణిజ్య కేంద్రాల్లో ప్రయాణికులు ప్రత్యామ్నాయ రవాణా కోసం ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారు. ముఖ్యంగా ప్రతిరోజూ ఆటోలు, ట్యాక్సీలు, క్యాబ్లపై ఆధారపడే ఉద్యోగులు, విద్యార్థులు, వృద్ధులు, ఇతర ప్రయాణికులకు సమ్మె కారణంగా ఇబ్బందులు పెరిగాయి. నగరంలో అందుబాటులో ఉన్న ప్రజా రవాణాపై ఒక్కసారిగా ఒత్తిడి పెరగడంతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో ప్రయాణికులు ఎక్కువ సమయం వేచి ఉండాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
మహారాష్ట్ర మోటారు వాహన సవరణ నిబంధనలు, 2026లో భాగంగా ఆటోరిక్షాలు, ట్యాక్సీలు, యాప్ ఆధారిత క్యాబ్లను నడిపే డ్రైవర్లకు మరాఠీలో ప్రాథమిక పరిజ్ఞానం ఉండటం తప్పనిసరి చేశారు. డ్రైవర్లు ప్రయాణికులతో సాధారణ విషయాలపై కనీస స్థాయిలో సంభాషించగలగాలన్నది ఈ నిబంధన ఉద్దేశంగా ప్రభుత్వం చెబుతోంది. వాహన ఛార్జీలు, మీటర్, ప్రయాణించే మార్గం వంటి సాధారణ అంశాలపై డ్రైవర్ మరాఠీలో మాట్లాడగలడా లేదా అన్నది పరిశీలిస్తున్నారు. భాషా పరిజ్ఞానం ఉన్నదా లేదా అన్న విషయాన్ని నిర్ధారించేందుకు రవాణా శాఖ అధికారులు తనిఖీలను కూడా ప్రారంభించారు. దీంతో ఈ నిబంధన కేవలం పత్రాల పరిశీలనకు పరిమితం కాకుండా నేరుగా డ్రైవర్ల భాషా సామర్థ్యాన్ని పరీక్షించే విధంగా మారింది.
ఆగస్టు 20 నుంచి మహారాష్ట్ర రవాణా శాఖ అధికారులు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా తనిఖీలు చేపడుతున్నారు. ముఖ్యంగా రైల్వే స్టేషన్లు, చెక్పోస్టులు, ఇతర రద్దీ ప్రాంతాల్లో ఆటోలు, ట్యాక్సీలను ఆపి డ్రైవర్లతో సాధారణ సంభాషణ నిర్వహిస్తున్నట్లు అధికారులు చెబుతున్నారు. ప్రయాణికుడి గమ్యస్థానం, ఛార్జీ, మీటర్కు సంబంధించిన విషయాలు, రూట్ వంటి సాధారణ అంశాలపై మరాఠీలో సమాధానం ఇవ్వగలరా లేదా అన్నది పరిశీలిస్తున్నారు. ఇప్పటివరకు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సుమారు 13 వేల మంది డ్రైవర్లకు భాషా పరీక్షలు నిర్వహించినట్లు సమాచారం. వారిలో కనీస సంభాషణ నైపుణ్యం లేని సుమారు 2,500 మందికి నోటీసులు జారీ చేశారు.
భాషా పరీక్షలో అవసరమైన స్థాయిలో ప్రావీణ్యం చూపలేకపోయిన డ్రైవర్లకు వెంటనే కఠిన చర్యలు తీసుకోకుండా మరాఠీ నేర్చుకునేందుకు నెల రోజుల సమయం ఇచ్చినట్లు అధికారులు తెలిపారు. ఈ వ్యవధిలో డ్రైవర్లు అవసరమైన ప్రాథమిక భాషా నైపుణ్యాన్ని సంపాదించుకోవాల్సి ఉంటుంది. నిర్ణయించిన గడువు తర్వాత కూడా అవసరమైన ప్రమాణాలను అందుకోలేకపోతే లైసెన్స్తో పాటు పబ్లిక్ సర్వీస్ బ్యాడ్జ్ను మూడు నెలల పాటు సస్పెండ్ చేసే అవకాశం ఉందని అధికారులు హెచ్చరిస్తున్నారు. దీంతో డ్రైవర్లలో ఆందోళన పెరిగింది. తమ జీవనోపాధిపై నేరుగా ప్రభావం చూపే నిబంధనలను ప్రభుత్వం పునఃపరిశీలించాలని వారు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
ఈ నిబంధనను వ్యతిరేకిస్తున్న డ్రైవర్ల ప్రధాన వాదన ఏమిటంటే, ముంబై బహుభాషా నగరమని, వివిధ రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చిన ప్రజలు ఇక్కడ జీవిస్తూ పనిచేస్తున్నారని చెబుతున్నారు. ఆటో, ట్యాక్సీ రంగంలో కూడా మహారాష్ట్రతో పాటు ఇతర రాష్ట్రాలకు చెందిన అనేక మంది డ్రైవర్లు పనిచేస్తున్నారు. నగరానికి వచ్చే ప్రయాణికులు కూడా వివిధ భాషలు మాట్లాడుతుంటారు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఒక భాషలో ప్రాథమిక పరిజ్ఞానాన్ని తప్పనిసరి చేయడం తమపై అదనపు భారాన్ని మోపుతున్నట్లుగా ఉందని సమ్మెలో పాల్గొంటున్న డ్రైవర్లు అభిప్రాయపడుతున్నారు. భాష నేర్చుకునేందుకు ప్రభుత్వం శిక్షణ, తగిన సమయం కల్పించాల్సిందే తప్ప నేరుగా లైసెన్స్, బ్యాడ్జ్ సస్పెన్షన్ వంటి చర్యలకు వెళ్లకూడదని వారు కోరుతున్నారు.
మరోవైపు, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం మాత్రం డ్రైవర్లు ప్రయాణికులతో స్థానిక భాషలో కనీస సంభాషణ చేయగలగడం అవసరమని భావిస్తోంది. ప్రయాణికులతో డ్రైవర్లకు నిత్యం సంబంధం ఉంటుందని, ఛార్జీలు, గమ్యస్థానం, మార్గం వంటి సాధారణ విషయాల్లో పరస్పర అవగాహన కోసం భాషా పరిజ్ఞానం ఉపయోగపడుతుందని అధికారులు చెబుతున్నారు. ప్రజా రవాణా సేవలు అందించే డ్రైవర్లకు రాష్ట్ర అధికార భాషపై కనీస అవగాహన ఉండటం సముచితమనే అభిప్రాయం ప్రభుత్వ వర్గాల్లో వ్యక్తమవుతోంది. అయితే ఈ నిబంధన అమలు తీరు, పరీక్షల విధానం, శిక్షల స్థాయిపై మాత్రం డ్రైవర్ల సంఘాల నుంచి అభ్యంతరాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
మూడు రోజుల సమ్మె కారణంగా ముంబైలో సాధారణ ప్రయాణికులపై తక్షణ ప్రభావం కనిపించింది. ప్రతిరోజూ ఉద్యోగాలకు వెళ్లే వారు, కార్యాలయాలకు చేరుకోవాల్సిన వారు, విద్యార్థులు, చిన్న వ్యాపారులు ఆటోలు, ట్యాక్సీల కోసం ఎక్కువసేపు ఎదురుచూడాల్సి వచ్చింది. రైల్వే స్టేషన్ల నుంచి ఇళ్లకు లేదా కార్యాలయాలకు వెళ్లే ప్రయాణికులు ప్రత్యామ్నాయ రవాణా కోసం ప్రయత్నించాల్సి వచ్చింది. అందుబాటులో ఉన్న ఇతర ప్రజా రవాణా సాధనాలపై డిమాండ్ పెరగడంతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో రద్దీ కూడా పెరిగింది. ముఖ్యంగా తక్కువ దూరాలకు ఆటోలను ఉపయోగించే వారికి సమ్మె ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపించింది.
ఈ వివాదం కేవలం ఆటో, ట్యాక్సీ డ్రైవర్లకు సంబంధించిన అంశంగా కాకుండా భాష, ఉపాధి, ప్రజా రవాణా, రాష్ట్ర విధానం వంటి పలు అంశాలతో ముడిపడింది. ఒకవైపు స్థానిక భాషకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలనే వాదన ఉండగా, మరోవైపు భాషా నిబంధనల కారణంగా ఇతర భాషలు మాట్లాడే కార్మికులకు ఉపాధి అవకాశాలు ఇబ్బందుల్లో పడకూడదనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది. ముంబై వంటి బహుభాషా, బహుసాంస్కృతిక నగరంలో ఈ అంశం మరింత సున్నితంగా మారింది. అందువల్ల ప్రభుత్వం, డ్రైవర్ల సంఘాలు చర్చల ద్వారా సమస్యకు పరిష్కారం కనుగొనాలని పలువురు కోరుతున్నారు.
ప్రస్తుతం 2,500 మంది డ్రైవర్లకు నోటీసులు జారీ కావడం, వారికి నెల రోజుల గడువు ఇవ్వడం ఈ వివాదంలో కీలక పరిణామంగా మారింది. గడువు ముగిసిన తర్వాత ప్రభుత్వం ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటుంది, డ్రైవర్లకు భాషా శిక్షణ ఎలా అందిస్తుంది, సమ్మెకు దిగిన సంఘాలతో చర్చలు జరుగుతాయా అన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది. నిబంధనను పూర్తిగా వెనక్కి తీసుకోవాలని డ్రైవర్లు కోరుతున్నారా, లేక పరీక్ష విధానం మరియు శిక్షలను సడలించాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారా అన్నదానిపై కూడా తదుపరి చర్చలు ఆధారపడే అవకాశం ఉంది.
