- ప్రతి జిల్లాకు ఒక నోడల్ అధికారి
- పీఎన్జీ కనెక్షన్ ఉన్నచోట ఎల్పీజీ వాడకం నిలిపివేయాలి
- నిబంధనలు మీరితే ఎల్పీజీ సరఫరా నిలిపివేత స్పష్టం చేసిన కేంద్రం
దేశవ్యాప్తంగా వంట గ్యాస్ వినియోగ వ్యవస్థలో కీలక మార్పును వేగవంతం చేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం చర్యలు ప్రారంభించింది. ప్రస్తుతం కోట్లాది కుటుంబాలు వంట అవసరాల కోసం ఎల్పీజీ సిలిండర్లపై ఆధారపడుతున్న నేపథ్యంలో, పీఎన్జీ అంటే పైప్డ్ నేచురల్ గ్యాస్ అందుబాటులో ఉన్న ప్రాంతాల్లో వినియోగదారులను క్రమంగా ఈ వ్యవస్థ వైపు మళ్లించాలని నిర్ణయించింది. ఇందుకోసం ప్రతి జిల్లాలో ఒక నోడల్ అధికారిని నియమించాలని రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆదేశించింది. పీఎన్జీ నెట్వర్క్ ఇప్పటికే అందుబాటులో ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఎల్పీజీ నుంచి పీఎన్జీకి మారే ప్రక్రియను మరింత వేగవంతం చేయడమే ఈ నిర్ణయం వెనుక ప్రధాన ఉద్దేశంగా కనిపిస్తోంది. పైపుల ద్వారా నేరుగా ఇళ్లకు సహజవాయువును సరఫరా చేయడం వల్ల వినియోగదారులు సిలిండర్ల బుకింగ్, సరఫరా కోసం ఎదురుచూడాల్సిన అవసరం తగ్గుతుందని భావిస్తున్నారు. అదే సమయంలో వంట గ్యాస్ రంగంలో ఆధునిక మౌలిక వసతుల వినియోగాన్ని విస్తరించేందుకు కూడా ఈ చర్య దోహదపడనుంది.
ఈ అంశంపై కేంద్ర పెట్రోలియం శాఖ కార్యదర్శి నీరజ్ మిట్టల్ ఆగస్టు 21న రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ప్రధాన కార్యదర్శులకు లేఖ రాశారు. పీఎన్జీ కనెక్షన్ల విస్తరణ కేవలం గ్యాస్ సరఫరా సంస్థల ప్రయత్నాలతోనే సాధ్యం కాదని, జిల్లా స్థాయి పరిపాలనా వ్యవస్థ నుంచి కూడా సమర్థవంతమైన సహకారం అవసరమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. సిటీ గ్యాస్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ సంస్థలు, ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలు, స్థానిక పరిపాలన, వినియోగదారుల మధ్య సమన్వయం మెరుగుపడితే పీఎన్జీ విస్తరణ మరింత వేగంగా సాగుతుందని కేంద్రం భావిస్తోంది. అందుకే ప్రతి జిల్లాకు ప్రత్యేకంగా ఒక నోడల్ అధికారిని నియమించి, ఆయా ప్రాంతాల్లో ఎదురయ్యే సమస్యలను గుర్తించడం, సంబంధిత శాఖలతో చర్చించడం, కనెక్షన్ల ప్రక్రియను సులభతరం చేయడం వంటి బాధ్యతలను అప్పగించే అవకాశం ఉంది. ఈ అధికారుల ద్వారా పీఎన్జీ నెట్వర్క్ విస్తరణకు సంబంధించిన భూగర్భ పైప్లైన్ పనులు, అనుమతులు, స్థానిక సమస్యల పరిష్కారం వంటి అంశాల్లో వేగం పెరగవచ్చని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు.
ఎల్పీజీతో పోలిస్తే పీఎన్జీ వినియోగం పలు విధాలుగా ప్రయోజనకరమని కేంద్ర ప్రభుత్వం పేర్కొంది. ముఖ్యంగా సిలిండర్లను ఇళ్లలో నిల్వ ఉంచాల్సిన అవసరం లేకపోవడం వల్ల భద్రతాపరమైన ప్రయోజనం ఉంటుందని చెబుతోంది. పైప్లైన్ ద్వారా నేరుగా సరఫరా జరిగే వ్యవస్థ కావడంతో గ్యాస్ అయిపోతుందేమోననే ఆందోళన, కొత్త సిలిండర్ కోసం బుకింగ్ చేయాల్సిన ఇబ్బందులు గణనీయంగా తగ్గే అవకాశం ఉంది. సిలిండర్ల రవాణా, నిల్వ, ఇంటింటికీ పంపిణీ వంటి ప్రక్రియలపై ఉండే ఒత్తిడి కూడా తగ్గుతుంది. పీఎన్జీ వినియోగం పెరిగితే గ్యాస్ పంపిణీ వ్యవస్థలో నిర్వహణ సామర్థ్యం మెరుగుపడటంతో పాటు, సంప్రదాయ సిలిండర్ సరఫరా విధానానికి అవసరమయ్యే లాజిస్టిక్స్పై భారం కొంత తగ్గుతుందని కేంద్రం భావిస్తోంది. ముఖ్యంగా జనసాంద్రత అధికంగా ఉన్న పట్టణాలు, నగరాల్లో ఈ మార్పు గ్యాస్ సరఫరా రంగంలో గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపే అవకాశం ఉంది.
పర్యావరణ పరిరక్షణ కోణంలో కూడా పీఎన్జీ వినియోగానికి కేంద్రం ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది. సహజవాయువు ఆధారిత ఇంధన వినియోగాన్ని విస్తరించడం ద్వారా మరింత పరిశుభ్రమైన ఇంధన వ్యవస్థ వైపు అడుగులు వేయాలన్న లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం పనిచేస్తోంది. దేశంలో సిటీ గ్యాస్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ నెట్వర్క్ను ఇప్పటికే పలు ప్రాంతాలకు విస్తరిస్తున్నప్పటికీ, అందుబాటులో ఉన్న మౌలిక వసతులను పూర్తిస్థాయిలో వినియోగించుకునే విషయంలో ఇంకా వేగం అవసరమని కేంద్రం గుర్తించింది. ఒక ప్రాంతంలో పైప్లైన్ నెట్వర్క్ ఉన్నప్పటికీ వినియోగదారుల కనెక్షన్ల సంఖ్య ఆశించిన స్థాయిలో లేకపోతే, ఆ సమస్యలకు గల కారణాలను జిల్లా స్థాయిలోనే గుర్తించి పరిష్కరించాలన్న ఉద్దేశంతో నోడల్ అధికారుల వ్యవస్థను తీసుకొస్తోంది. ప్రజలకు పీఎన్జీ వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలపై అవగాహన కల్పించడం, కనెక్షన్ తీసుకునే ప్రక్రియపై సమాచారం అందించడం, సంస్థల మధ్య ఏర్పడే సమన్వయ లోపాలను తొలగించడం కూడా ఈ యంత్రాంగంలో భాగం కానుంది.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల పరిపాలన ఈ ప్రక్రియలో కీలక పాత్ర పోషించనున్నాయి. జిల్లాల్లో నియమించే నోడల్ అధికారులు సంబంధిత గ్యాస్ కంపెనీలు, ఆయిల్ మార్కెటింగ్ సంస్థలు, స్థానిక సంస్థలు, ఇతర ప్రభుత్వ విభాగాలతో నిరంతరం సమన్వయం చేయాల్సి ఉంటుంది. పైప్లైన్ నిర్మాణం లేదా కనెక్షన్ల విస్తరణలో ఎదురయ్యే సాంకేతిక, పరిపాలనా, స్థానిక సమస్యలను త్వరగా పరిష్కరించేందుకు ఈ వ్యవస్థ ఉపయోగపడుతుందని కేంద్రం ఆశిస్తోంది. పీఎన్జీ అందుబాటులో ఉన్న ప్రాంతాల్లో అర్హులైన వినియోగదారులను గుర్తించి, వారిని ఈ సేవలోకి తీసుకురావడంపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టే అవకాశం ఉంది. ఎల్పీజీ వ్యవస్థను పూర్తిగా తొలగించడం కాకుండా, పీఎన్జీ నెట్వర్క్ అందుబాటులో ఉన్న ప్రాంతాల్లో ప్రత్యామ్నాయంగా మరింత సౌకర్యవంతమైన ఇంధన విధానాన్ని విస్తరించడమే ప్రస్తుతం ప్రభుత్వ లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది. దీనివల్ల పట్టణ ప్రాంతాలతో పాటు భవిష్యత్తులో ఇతర ప్రాంతాలకు కూడా పైప్డ్ గ్యాస్ సేవలను క్రమంగా విస్తరించేందుకు మార్గం సుగమం కావచ్చు.
కేంద్రం తాజా నిర్ణయంతో దేశ వంట గ్యాస్ రంగంలో పరిపాలనా స్థాయిలో కొత్త సమన్వయ వ్యవస్థ ఏర్పడనుంది. ప్రతి జిల్లాలో నోడల్ అధికారిని నియమించడం ద్వారా పీఎన్జీ కనెక్షన్ల పెంపునకు ఒక స్పష్టమైన బాధ్యతా వ్యవస్థ ఏర్పడుతుందని భావిస్తున్నారు. సిటీ గ్యాస్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ సంస్థలు నెట్వర్క్ను విస్తరించడం, ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలు తమ వినియోగదారులతో సమన్వయం చేయడం, జిల్లా యంత్రాంగం అవసరమైన సహకారం అందించడం ద్వారా ఈ మార్పును వేగవంతం చేయాలని కేంద్రం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. పీఎన్జీని సురక్షితమైన, పర్యావరణ అనుకూలమైన, ఆధునిక ఇంధన ప్రత్యామ్నాయంగా ప్రజలకు చేరువ చేయడంలో ఈ చర్య కీలకంగా మారవచ్చు. రాబోయే కాలంలో ఏయే జిల్లాల్లో నోడల్ అధికారుల నియామకం ఎలా జరుగుతుంది, పీఎన్జీ కనెక్షన్ల సంఖ్య ఎంత వేగంగా పెరుగుతుంది, ఈ మార్పు వినియోగదారులపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది అన్న అంశాలు ఆసక్తికరంగా మారనున్నాయి.
