ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలో ఢిల్లీలోని చారిత్రాత్మక ఎర్రకోటలో నిర్వహించిన 80వ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకలకు కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే, లోక్సభలో ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ గైర్హాజరయ్యారు. దేశవ్యాప్తంగా ఘనంగా నిర్వహించిన ఈ జాతీయ వేడుకలకు కాంగ్రెస్ అగ్రనేతలు హాజరు కాకపోవడం రాజకీయ వర్గాల్లో మరోసారి చర్చకు దారితీసింది. వరుసగా రెండో ఏడాది వీరు ఎర్రకోట కార్యక్రమానికి దూరంగా ఉండటం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఎర్రకోట ప్రాకారాల నుంచి జాతీయ పతాకాన్ని ఆవిష్కరించి, అనంతరం జాతినుద్దేశించి ప్రసంగించారు. కేంద్ర మంత్రులు, వివిధ పార్టీల నేతలు, ప్రముఖులు, సాయుధ దళాల ప్రతినిధులు, అధికారులు, ప్రత్యేక ఆహ్వానితులు ఈ వేడుకల్లో పాల్గొన్నారు. అయితే కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు ఖర్గే, రాహుల్ గాంధీ మాత్రం కార్యక్రమానికి హాజరుకాలేదు. ఈ గైర్హాజరు రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకోవడానికి గతేడాది చోటుచేసుకున్న సీటింగ్ వివాదం కూడా ఒక కారణంగా నిలిచింది. 2024 స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల సందర్భంగా లోక్సభలో ప్రతిపక్ష నేతగా ఉన్న రాహుల్ గాంధీకి ఎర్రకోట కార్యక్రమంలో వెనుక వరుసలో సీటు కేటాయించడం అప్పట్లో తీవ్ర రాజకీయ దుమారం రేపింది.
కేబినెట్ మంత్రి హోదాకు సమానమైన ప్రోటోకాల్ స్థాయి ఉన్న లోక్సభ ప్రతిపక్ష నేతకు వెనుక వరుసలో సీటు కేటాయించడం సంప్రదాయానికి, ప్రోటోకాల్కు విరుద్ధమని కాంగ్రెస్ సహా ప్రతిపక్షాలు అప్పట్లో ఆరోపించాయి. రాహుల్ గాంధీని ఉద్దేశపూర్వకంగానే వెనుక వరుసలో కూర్చోబెట్టారని కాంగ్రెస్ నేతలు విమర్శించారు. ప్రతిపక్ష పార్టీల నేతలకు ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల్లో తగిన ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సి ఉండగా, రాహుల్ గాంధీకి జరిగిన సీటింగ్ కేటాయింపు ప్రజాస్వామ్య విలువలకు విరుద్ధమని కాంగ్రెస్ వర్గాలు అప్పట్లో అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశాయి. జాతీయ ప్రాధాన్యం ఉన్న కార్యక్రమాల్లో ప్రతిపక్ష నేతకు తగిన గౌరవం ఇవ్వాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వంపై ఉందని పేర్కొన్నాయి.
అయితే సీటింగ్ కేటాయింపు విషయంలో ప్రోటోకాల్, సీటింగ్ సామర్థ్యం, ఇతర అధికారిక ఏర్పాట్లకు అనుగుణంగానే నిర్ణయాలు తీసుకున్నామని అధికార వర్గాలు వివరణ ఇచ్చినట్లు అప్పట్లో వార్తలు వచ్చాయి. దీంతో ఈ అంశం అధికార పక్షం, ప్రతిపక్షం మధ్య మరో రాజకీయ వివాదానికి కారణమైంది. ఇప్పుడు వరుసగా రెండో ఏడాది రాహుల్ గాంధీ, మల్లికార్జున ఖర్గే ఎర్రకోట స్వాతంత్ర్య వేడుకలకు గైర్హాజరు కావడంతో గతేడాది వివాదం మరోసారి తెరపైకి వచ్చింది. జాతీయ పండుగకు సంబంధించిన ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలకు ప్రతిపక్ష అగ్రనేతలు హాజరు కాకపోవడంపై రాజకీయ విశ్లేషణలు మొదలయ్యాయి.
స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం వంటి కార్యక్రమాలు సాధారణ రాజకీయ విభేదాలకు అతీతంగా జాతీయ ఐక్యతను చాటే వేదికలుగా పరిగణిస్తారు. అధికార, ప్రతిపక్ష పార్టీలకు చెందిన ప్రముఖులు ఒకే వేదికపై కనిపించడం ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో సాధారణ సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో కాంగ్రెస్ అగ్రనేతల గైర్హాజరు రాజకీయంగా ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తోంది. మరోవైపు, కాంగ్రెస్ నాయకత్వం తమ గైర్హాజరుపై ఎలాంటి రాజకీయ కారణాన్ని అధికారికంగా ప్రకటించిందా అనే అంశం కూడా చర్చకు వస్తోంది. కేవలం కార్యక్రమానికి హాజరు కాకపోవడాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని కారణాలను నిర్ధారించడం సరికాదనే అభిప్రాయం కూడా ఉంది. అధికారికంగా స్పష్టమైన వివరణ వెలువడే వరకు దీనిపై వివిధ రాజకీయ అంచనాలు మాత్రమే కొనసాగుతున్నాయి.
రాహుల్ గాంధీ ప్రస్తుతం లోక్సభలో ప్రతిపక్ష నేతగా కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. పార్లమెంట్లో ప్రభుత్వ విధానాలపై కాంగ్రెస్ తరఫున ఆయన తీవ్రంగా ప్రశ్నలు సంధిస్తున్నారు. మల్లికార్జున ఖర్గే రాజ్యసభలో ప్రతిపక్ష రాజకీయాలకు నాయకత్వం వహిస్తున్నారు. ఈ ఇద్దరూ కాంగ్రెస్ పార్టీకి అత్యంత కీలకమైన నాయకులు కావడంతో వారి గైర్హాజరు సహజంగానే రాజకీయ ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం, కాంగ్రెస్ మధ్య గత కొంతకాలంగా పలు అంశాలపై తీవ్ర రాజకీయ విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి. పార్లమెంట్లో ప్రభుత్వ విధానాలు, ఎన్నికల వ్యవస్థ, రాజ్యాంగ సంస్థలు, ప్రజా సమస్యలు తదితర అంశాలపై అధికార పక్షం, ప్రతిపక్షం మధ్య మాటల యుద్ధం కొనసాగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో జాతీయ వేడుకలో కాంగ్రెస్ అగ్రనేతల గైర్హాజరును కూడా కొందరు రాజకీయ పరిణామాల నేపథ్యంలో చూస్తున్నారు.
అయితే స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకలకు గైర్హాజరు కావడం వెనుక ఖచ్చితమైన కారణం ఏమిటనేది అధికారికంగా స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. గతేడాది సీటింగ్ వివాదంతో ఈ ఏడాది గైర్హాజరును నేరుగా అనుసంధానించడం రాజకీయ అంచనా మాత్రమే అవుతుంది. కాంగ్రెస్ నుంచి దీనిపై అధికారిక వివరణ వస్తేనే పూర్తి కారణం స్పష్టమయ్యే అవకాశం ఉంది. ఇక ఎర్రకోటలో జరిగిన 80వ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల్లో ప్రధాని మోదీ దేశ అభివృద్ధి, 2047 నాటికి వికసిత్ భారత్ లక్ష్యం, జాతీయ ఐక్యత వంటి అంశాలపై ప్రసంగించారు. స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల త్యాగాలను స్మరించుకుంటూ దేశ భవిష్యత్ నిర్మాణంలో ప్రతి పౌరుడి భాగస్వామ్యం అవసరమని పిలుపునిచ్చారు.
