దేశవ్యాప్తంగా వేగంగా విస్తరిస్తున్న గిగ్ ఎకానమీలో పనిచేస్తున్న లక్షలాది మంది ప్లాట్ఫామ్ వర్కర్లకు కేంద్రం కీలకమైన అవకాశం కల్పిస్తోంది. జొమాటో, స్విగ్గీ, ఓలా, ఉబర్, బ్లింకిట్ వంటి సంస్థలతో అనుసంధానమై సేవలందిస్తున్న గిగ్ వర్కర్లు ఇకపై తమ పదవీ విరమణ అవసరాల కోసం సులభంగా పొదుపు చేసుకునే అవకాశం పొందనున్నారు. కేవలం రూ.99 కనీస మొత్తంతో జాతీయ పింఛను పథకం (NPS)లో చేరే అవకాశం కల్పిస్తున్నట్లు పెన్షన్ ఫండ్ రెగ్యులేటరీ అండ్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ (PFRDA) వెల్లడించింది.
ఈ మేరకు పీఎఫ్ఆర్డీఏ బుధవారం సామాజిక మాధ్యమ వేదిక ‘ఎక్స్’లో ప్రకటన విడుదల చేసింది. గిగ్ వర్కర్ల భవిష్యత్ ఆర్థిక భద్రతను దృష్టిలో పెట్టుకుని ఈ సదుపాయాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకొస్తున్నట్లు తెలిపింది. సాధారణంగా గిగ్ వర్కర్ల ఆదాయం నెలనెలా ఒకే విధంగా ఉండకపోవచ్చు. వారు చేసే పని, అందుకునే ఆర్డర్లు, ప్రయాణించే దూరం, పనిచేసే గంటలు, ప్లాట్ఫామ్పై లభించే అవకాశాలను బట్టి ఆదాయం మారుతూ ఉంటుంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ప్రతి నెలా ఒకే మొత్తాన్ని తప్పనిసరిగా పొదుపు చేయడం చాలామందికి కష్టంగా ఉంటుంది. ఈ వాస్తవాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని వారికి అనువైన విధంగా ఎన్పీఎస్ పొదుపు అవకాశాన్ని కల్పిస్తున్నట్లు పీఎఫ్ఆర్డీఏ పేర్కొంది.
‘మీ పని తర్వాతి బుకింగ్పై ఆధారపడి ఉండవచ్చు, కానీ మీ రిటైర్మెంట్ అలా కాదు’ అంటూ పీఎఫ్ఆర్డీఏ చేసిన ప్రకటన గిగ్ వర్కర్లలో పదవీ విరమణ ప్రణాళిక ప్రాధాన్యాన్ని తెలియజేస్తోంది. రోజువారీ ఆదాయంపై ఆధారపడి పనిచేసే ఉద్యోగులు తమ భవిష్యత్ అవసరాల కోసం ఇప్పటి నుంచే కొంత మొత్తాన్ని క్రమంగా పొదుపు చేయాలని సూచిస్తోంది.
గిగ్ వర్కర్ల కోసం రూపొందించిన ఈ ఎన్పీఎస్ విధానంలో ముఖ్యమైన అంశం పొదుపు విషయంలో ఉన్న వెసులుబాటు. తమ ఆర్థిక పరిస్థితికి అనుగుణంగా ఎంత వీలైతే అంత పొదుపు చేసుకునే అవకాశం ఉంటుందని పీఎఫ్ఆర్డీఏ తెలిపింది. ముఖ్యంగా కనీస లేదా గరిష్ఠ పరిమితుల నిబంధనలతో కట్టుబడి ఉండాల్సిన అవసరం లేకుండా తమ సామర్థ్యాన్ని బట్టి పొదుపు చేసుకునే వెసులుబాటు కల్పిస్తున్నట్లు పేర్కొంది. గిగ్ ఎకానమీ విస్తరణతో దేశంలో ఫుడ్ డెలివరీ ఎగ్జిక్యూటివ్లు, క్యాబ్ డ్రైవర్లు, క్విక్ కామర్స్ డెలివరీ సిబ్బంది, ఆన్లైన్ సేవలు అందించే వివిధ రకాల ప్లాట్ఫామ్ వర్కర్ల సంఖ్య పెరుగుతోంది. వీరిలో చాలామంది సంప్రదాయ ఉద్యోగుల మాదిరిగా ఒకే సంస్థలో స్థిరమైన జీతంతో పనిచేయరు. పని చేసే సమయం, ఆదాయం, ఉద్యోగ స్వభావం వంటి అంశాల్లో వీరికి ఎక్కువ సౌలభ్యం ఉన్నప్పటికీ, పదవీ విరమణ అనంతర ఆర్థిక భద్రత విషయంలో ప్రత్యేక సవాళ్లు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది.
సాధారణ ఉద్యోగాల్లో పనిచేసే వారికి సంస్థ ద్వారా పీఎఫ్, పెన్షన్ లేదా ఇతర రిటైర్మెంట్ ప్రయోజనాలు లభించే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే గిగ్ వర్కర్ల విషయంలో ఇలాంటి ప్రయోజనాలు అందుబాటులో ఉండే విధానం భిన్నంగా ఉంటుంది. అందుకే వ్యక్తిగతంగా రిటైర్మెంట్ కోసం పొదుపు చేసుకోవడం వారికి మరింత అవసరం. ఈ నేపథ్యంలో ఎన్పీఎస్ వంటి పింఛను పొదుపు పథకంలో సులభంగా చేరే అవకాశం కల్పించడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
రూ.99తోనే ప్రారంభించగల అవకాశం ఉండటం గిగ్ వర్కర్లకు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా మారే అవకాశం ఉంది. రోజువారీ ఆదాయం పరిమితంగా ఉన్న సమయంలో కూడా చిన్న మొత్తంతో పొదుపు ప్రారంభించేందుకు ఇది వీలు కల్పిస్తుంది. ఒకేసారి పెద్ద మొత్తాన్ని పెట్టుబడి పెట్టాల్సిన అవసరం లేకుండా, తమ ఆదాయానికి అనుగుణంగా క్రమంగా పొదుపు పెంచుకునే అవకాశం ఉంటుంది. పదవీ విరమణ కోసం చిన్న వయసులోనే పొదుపు ప్రారంభిస్తే దీర్ఘకాలంలో ఆర్థిక ప్రయోజనం పొందే అవకాశం ఉంటుంది. పని చేస్తున్న సమయంలో సంపాదించే ఆదాయంలో కొంత భాగాన్ని భవిష్యత్ అవసరాల కోసం కేటాయించడం ద్వారా వృద్ధాప్యంలో ఆర్థికంగా ఇతరులపై ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితిని తగ్గించుకోవచ్చు. ముఖ్యంగా గిగ్ వర్కర్ల వంటి ఆదాయం మారుతూ ఉండే వర్గాలకు దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక ప్రణాళిక ఎంతో అవసరం.
గిగ్ వర్కర్లకు అందిస్తున్న ఈ సదుపాయం ద్వారా వారిలో రిటైర్మెంట్ ప్లానింగ్పై అవగాహన పెంచాలని కూడా పీఎఫ్ఆర్డీఏ లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు తెలుస్తోంది. రోజువారీ ఖర్చులు, ఇంధనం, వాహన నిర్వహణ, కుటుంబ అవసరాలు వంటి వాటికి ఆదాయాన్ని వినియోగించే గిగ్ వర్కర్లు భవిష్యత్ అవసరాలను కూడా దృష్టిలో పెట్టుకోవాల్సిన అవసరం ఉందనే సందేశాన్ని ఈ కార్యక్రమం ఇస్తోంది. ఎన్పీఎస్లో పెట్టుబడి పెట్టే ముందు గిగ్ వర్కర్లు పథకానికి సంబంధించిన పూర్తి నిబంధనలు, పెట్టుబడి విధానం, రిస్క్, రాబడులు, ఉపసంహరణ నిబంధనలు, పదవీ విరమణ సమయంలో అందే ప్రయోజనాలు వంటి అంశాలను తెలుసుకోవడం ముఖ్యమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ఏదైనా పెన్షన్ లేదా పెట్టుబడి పథకంలో చేరే ముందు వ్యక్తిగత ఆర్థిక పరిస్థితికి అనుగుణంగా నిర్ణయం తీసుకోవడం అవసరం.
గిగ్ వర్కర్ల సంఖ్య పెరుగుతున్న కొద్దీ వారి సామాజిక భద్రత కూడా కీలక అంశంగా మారుతోంది. ఆరోగ్య భద్రత, బీమా, ప్రమాద పరిహారం, ప్రసూతి ప్రయోజనాలు, వృద్ధాప్య భద్రత వంటి అంశాలపై దేశవ్యాప్తంగా చర్చ జరుగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో రిటైర్మెంట్ పొదుపు కోసం ఎన్పీఎస్లోకి గిగ్ వర్కర్లను తీసుకురావడం సామాజిక భద్రత దిశగా మరో అడుగుగా భావించవచ్చు. జొమాటో, స్విగ్గీ వంటి ఫుడ్ డెలివరీ ప్లాట్ఫామ్లలో పనిచేసే వారు, ఓలా, ఉబర్ వంటి రైడ్-హెయిలింగ్ సేవల్లో డ్రైవర్లుగా పనిచేసేవారు, బ్లింకిట్ వంటి క్విక్ కామర్స్ సంస్థలలో డెలివరీ సేవలు అందించే వారు తమ భవిష్యత్ అవసరాలకు అనుగుణంగా ఈ అవకాశాన్ని వినియోగించుకోవచ్చు. అయితే ప్రతి ప్లాట్ఫామ్లో పనిచేసే వ్యక్తికి వర్తించే విధానం, నమోదు ప్రక్రియ తదితర అంశాలను సంబంధిత అధికారిక మార్గదర్శకాల ఆధారంగా తెలుసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
