విశాఖపట్నం జిల్లా పంచధారల సమీపంలో కొనసాగుతున్న గ్రావెల్ అక్రమ మైనింగ్ వ్యవహారం రాజకీయంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఈ తవ్వకాల వల్ల ప్రాంతంలోని చారిత్రక, పురావస్తు ప్రాధాన్యం కలిగిన కట్టడాలకు తీవ్ర ముప్పు ఏర్పడే అవకాశం ఉందని వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. పంచధారల ప్రాంతంలో జరుగుతున్న మైనింగ్ కార్యకలాపాలను తక్షణమే నిలిపివేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని డిమాండ్ చేసింది. ఈ మేరకు మంగళవారం ఢిల్లీలో వైసీపీ ప్రతినిధుల బృందం కేంద్ర బొగ్గు, గనుల శాఖ మంత్రి జి. కిషన్ రెడ్డిని కలిసి వినతిపత్రం సమర్పించింది.
పంచధారల ప్రాంతం కేవలం సహజ వనరుల పరంగా మాత్రమే కాకుండా చారిత్రక, ఆధ్యాత్మిక, పురావస్తు ప్రాధాన్యాన్ని కలిగి ఉందని వైసీపీ నేతలు కేంద్ర మంత్రికి వివరించినట్లు తెలిపారు. ఇలాంటి ప్రాంతంలో పరిమితులు దాటి మైనింగ్ కార్యకలాపాలు కొనసాగించడం వల్ల భవిష్యత్లో పూడ్చలేని నష్టం జరిగే ప్రమాదం ఉందని వారు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ముఖ్యంగా పురాతన కట్టడాలు, కొండ భౌగోళిక నిర్మాణం, భూగర్భ జల వ్యవస్థలపై మైనింగ్ ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నారు.
వైసీపీ ప్రతినిధులు ప్రధానంగా రెండు చారిత్రక ప్రదేశాల గురించి కేంద్ర మంత్రి దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. పురావస్తు శాఖ పరిధిలో ఉన్న శాతవాహనుల కాలం నాటి ‘ధనదిబ్బలు’ బౌద్ధ క్షేత్రం, అలాగే 10వ శతాబ్దానికి చెందిన పురాతన శ్రీ ధర్మలింగేశ్వర స్వామి ఆలయం ప్రస్తుతం మైనింగ్ కార్యకలాపాల ప్రభావానికి గురయ్యే పరిస్థితి ఏర్పడిందని వారు పేర్కొన్నారు. ఈ రెండు ప్రాంతాలకు చారిత్రకంగా, ఆధ్యాత్మికంగా ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉందని వివరించారు.
వైసీపీ నేతల ఆరోపణల ప్రకారం.. పంచధారల సమీపంలో జరుగుతున్న తవ్వకాలు నిర్ణీత పరిమితులను దాటి సాగుతున్నాయి. మైనింగ్ కోసం భారీ యంత్రాలను ఉపయోగించడంతో పాటు పేలుళ్లు కూడా నిర్వహిస్తున్నారని వారు ఆరోపించారు. ఇలాంటి పేలుళ్ల వల్ల కొండ ప్రాంతంలో ప్రకంపనలు ఏర్పడి, సమీపంలోని పురాతన కట్టడాల నిర్మాణ స్థిరత్వంపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఇప్పటికే శతాబ్దాల చరిత్ర కలిగిన కట్టడాలు కాలగమనంతో సహజంగానే సున్నితంగా మారే అవకాశం ఉన్నందున, వాటికి సమీపంలో భారీ స్థాయిలో తవ్వకాలు, పేలుళ్లు నిర్వహించడం ప్రమాదకరమని పేర్కొన్నారు.
పంచధారల కొండ భౌగోళిక స్థిరత్వం దెబ్బతినే అవకాశం ఉందని కూడా వైసీపీ ప్రతినిధులు కేంద్ర మంత్రికి వివరించినట్లు తెలిపారు. కొండ ప్రాంతాల్లో నిరంతరంగా మట్టిని, రాళ్లను, గ్రావెల్ను తొలగించడం వల్ల సహజ నిర్మాణంలో మార్పులు చోటుచేసుకునే అవకాశం ఉందని చెప్పారు. వర్షాకాలంలో కొండ ప్రాంతాల్లో నీటి ప్రవాహాలు, మట్టి కోత, భూస్ఖలనం వంటి సమస్యలు తలెత్తే ప్రమాదం ఉందని వారు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
మైనింగ్ ప్రభావం కేవలం పురావస్తు కట్టడాలకే పరిమితం కాకుండా స్థానిక పర్యావరణ వ్యవస్థపై కూడా పడే అవకాశం ఉందని వైసీపీ నేతలు ఆరోపించారు. ముఖ్యంగా భూగర్భ జలాల సహజ ప్రవాహానికి మైనింగ్ కార్యకలాపాల వల్ల అంతరాయం ఏర్పడే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నారు. కొండ ప్రాంతాల సహజ నిర్మాణంలో మార్పులు చోటుచేసుకుంటే వర్షపు నీరు భూమిలోకి చేరే విధానం మారవచ్చని, దీని ప్రభావం భూగర్భ జలాలపై పడుతుందని వారు వివరించారు.
అదేవిధంగా స్థానిక డ్రైనేజీ వ్యవస్థపైనా తవ్వకాల ప్రభావం ఉండవచ్చని వైసీపీ ప్రతినిధులు తెలిపారు. సహజ నీటి ప్రవాహ మార్గాలు దెబ్బతింటే వర్షపు నీరు వెళ్లే దిశ మారే అవకాశం ఉందని, దీనివల్ల సమీప ప్రాంతాల్లో నీటి నిల్వలు, మట్టి కోత వంటి సమస్యలు తలెత్తవచ్చని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. పంచధారల వంటి చారిత్రక ప్రాధాన్యం ఉన్న ప్రాంతంలో ఇలాంటి పర్యావరణ మార్పులను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరారు.
ఈ నేపథ్యంలో పంచధారల ప్రాంతంలో జరుగుతున్న మైనింగ్ కార్యకలాపాలపై సమగ్ర విచారణ చేపట్టాలని వైసీపీ డిమాండ్ చేసింది. మైనింగ్కు సంబంధించి ఉన్న అనుమతులు, తవ్వకాల పరిమితులు, పర్యావరణ నిబంధనల అమలు, పేలుళ్లకు అనుమతులు వంటి అంశాలను సంబంధిత కేంద్ర, రాష్ట్ర శాఖలు పరిశీలించాలని కోరింది. నిబంధనలకు విరుద్ధంగా కార్యకలాపాలు కొనసాగుతున్నట్లు తేలితే తక్షణమే వాటిని నిలిపివేసి, బాధ్యులపై చర్యలు తీసుకోవాలని విజ్ఞప్తి చేసింది.
అలాగే ధనదిబ్బలు బౌద్ధ క్షేత్రం, శ్రీ ధర్మలింగేశ్వర స్వామి ఆలయం వంటి వారసత్వ ప్రదేశాల చుట్టూ ప్రత్యేక రక్షణ చర్యలు చేపట్టాలని వైసీపీ సూచించింది. చారిత్రక ప్రదేశాల సమీపంలో అభివృద్ధి లేదా మైనింగ్ కార్యకలాపాలు చేపట్టేటప్పుడు వారసత్వ సంరక్షణ ప్రమాణాలను తప్పనిసరిగా పాటించాలని పేర్కొంది. వేల సంవత్సరాల చరిత్రకు సంబంధించిన ఆనవాళ్లు ఒకసారి దెబ్బతింటే వాటిని తిరిగి పునరుద్ధరించడం సాధ్యం కాదని, అందువల్ల ముందస్తు జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం అత్యవసరమని తెలిపింది.
పంచధారల మైనింగ్ వ్యవహారాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం సీరియస్గా తీసుకుని సంబంధిత అధికారులతో నివేదిక తెప్పించుకోవాలని వైసీపీ ప్రతినిధులు కోరారు. చారిత్రక వారసత్వం, పర్యావరణ పరిరక్షణ, స్థానిక ప్రజల ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని తగిన నిర్ణయం తీసుకోవాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. మైనింగ్ కార్యకలాపాల వల్ల నిజంగా చారిత్రక కట్టడాలు, కొండ భౌగోళిక నిర్మాణం, భూగర్భ జలాలు, డ్రైనేజీ వ్యవస్థలకు ముప్పు ఉందా అనే అంశంపై శాస్త్రీయంగా అధ్యయనం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు.
మొత్తంగా పంచధారల గ్రావెల్ మైనింగ్ వ్యవహారం ఇప్పుడు చారిత్రక వారసత్వ పరిరక్షణ, పర్యావరణ భద్రత, మైనింగ్ నిబంధనల అమలు వంటి అంశాలను తెరపైకి తెచ్చింది. వైసీపీ చేసిన ఆరోపణలపై సంబంధిత శాఖలు అధికారికంగా స్పందించి వాస్తవ పరిస్థితులను వెల్లడించాల్సి ఉంది. మైనింగ్ కార్యకలాపాలకు అవసరమైన అన్ని అనుమతులు ఉన్నాయా? నిర్ణీత పరిమితుల్లోనే తవ్వకాలు జరుగుతున్నాయా? చారిత్రక కట్టడాల రక్షణకు అవసరమైన చర్యలు తీసుకున్నారా? అనే అంశాలపై స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకునే తదుపరి చర్యలపై విశాఖపట్నం జిల్లా ప్రజలు, వారసత్వ పరిరక్షణ వర్గాలు ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నాయి.
