గత కొన్ని నెలలుగా ప్రపంచాన్ని ఆందోళనకు గురిచేసిన పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలకు ముగింపు పలికే దిశగా చోటుచేసుకున్నట్లు వార్తలు వెలువడుతున్నాయి. అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య ఒక ముఖ్యమైన అవగాహన ఒప్పందం కుదిరినట్లు వచ్చిన ప్రకటనల నేపథ్యంలో భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ స్పందించారు. ఈ ఒప్పందాన్ని స్వాగతించిన ఆయన, దీని ద్వారా పశ్చిమాసియా ప్రాంతంలో తిరిగి శాంతి, స్థిరత్వం నెలకొనే అవకాశాలు ఉన్నాయని ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్త పరిస్థితులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆందోళనలకు కారణమయ్యాయి. ముఖ్యంగా హర్మూజ్ జలసంధి చుట్టూ భద్రతా పరిస్థితులు దిగజారడంతో అంతర్జాతీయ నౌకాయాన రంగం, ఇంధన మార్కెట్లు తీవ్ర ప్రభావానికి గురయ్యాయి. ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో కీలక పాత్ర పోషించే ఈ సముద్ర మార్గంలో ఏర్పడిన అనిశ్చితి కారణంగా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో చమురు ధరలు హెచ్చుతగ్గులకు లోనయ్యాయి. ఈ నేపథ్యంలో అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య అవగాహన కుదిరినట్లు వచ్చిన వార్తలు ప్రపంచ దేశాలకు కొంత ఊరటనిచ్చాయి.
ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఈ పరిణామంపై స్పందిస్తూ, వివాదాలకు యుద్ధం పరిష్కారం కాదని, చర్చలు, దౌత్యపరమైన మార్గాల ద్వారానే శాశ్వత పరిష్కారాలు సాధ్యమవుతాయని పునరుద్ఘాటించినట్లు రాజకీయ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. పశ్చిమాసియా ప్రాంతం శాంతియుతంగా ఉండటం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు, ఇంధన భద్రతకు, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి అత్యంత అవసరమని ఆయన అభిప్రాయపడినట్లు తెలుస్తోంది.
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ ఒప్పందం పూర్తయినట్లు ప్రకటించడం అంతర్జాతీయంగా పెద్ద చర్చకు దారితీసింది. తన సామాజిక మాధ్యమ వేదిక ‘ట్రూత్ సోషల్’లో చేసిన ప్రకటనలో ఆయన దీనిని చారిత్రాత్మక దౌత్య విజయంగా అభివర్ణించారు. అమెరికా,ఇరాన్ మధ్య అవగాహన కుదరడంతో హర్మూజ్ జలసంధిని మళ్లీ సాధారణ నౌకాయానానికి తెరవడానికి మార్గం సుగమమైందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
అలాగే అమెరికా నౌకాదళం అమలు చేస్తున్న దిగ్బంధన చర్యలను కూడా తక్షణమే ఉపసంహరించనున్నట్లు ట్రంప్ ప్రకటించారు. ప్రపంచ వాణిజ్య నౌకలు మళ్లీ నిర్బంధాలు లేకుండా తమ ప్రయాణాలు కొనసాగించవచ్చని ఆయన సందేశం ఇచ్చారు. ఈ ప్రకటన వెలువడిన వెంటనే అంతర్జాతీయ ఆర్థిక, ఇంధన మార్కెట్లలో సానుకూల సంకేతాలు కనిపించినట్లు విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు.
హర్మూజ్ జలసంధి ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా వ్యవస్థలో అత్యంత కీలకమైన సముద్ర మార్గంగా గుర్తించబడింది. ప్రపంచంలో ఉత్పత్తి అయ్యే ముడి చమురులో గణనీయమైన భాగం ఈ మార్గం ద్వారానే వివిధ దేశాలకు చేరుతుంది. అందువల్ల అక్కడ ఏ చిన్న ఉద్రిక్తత ఏర్పడినా దాని ప్రభావం ప్రపంచవ్యాప్తంగా కనిపిస్తుంది. భారత్ వంటి చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాలకు ఈ ప్రాంతంలో స్థిరత్వం అత్యంత కీలకం.
భారత్కు పశ్చిమాసియా ప్రాంతంతో ప్రత్యేక సంబంధాలు ఉన్నాయి. లక్షలాది మంది భారతీయులు గల్ఫ్ దేశాల్లో పనిచేస్తుండటంతో పాటు, దేశ ఇంధన అవసరాల్లో పెద్ద భాగం ఆ ప్రాంతం నుంచే దిగుమతి అవుతోంది. అందువల్ల అక్కడ శాంతి నెలకొనడం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు కూడా ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. ఈ నేపథ్యంలో మోదీ ఈ ఒప్పందాన్ని స్వాగతించడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.
దౌత్య నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య అవగాహన కుదిరితే అది కేవలం రెండు దేశాలకే కాకుండా మొత్తం పశ్చిమాసియా ప్రాంతానికి మేలు చేసే అవకాశం ఉంది. యుద్ధ భయాలు తగ్గడంతో పాటు, ప్రాంతీయ వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, నౌకాయాన రంగం మళ్లీ సాధారణ స్థితికి చేరుకునే అవకాశం ఉందని వారు చెబుతున్నారు.
