దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలకమైన ఆదాయ వనరుగా నిలిచిన వస్తు, సేవల పన్ను (జీఎస్టీ) వసూళ్లు స్థిరమైన వృద్ధిని కొనసాగిస్తున్నాయి. 2026 మే నెలలో దేశవ్యాప్తంగా నమోదైన స్థూల జీఎస్టీ వసూళ్లు రూ.1.94 లక్షల కోట్లకు చేరుకున్నట్లు కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ సోమవారం వెల్లడించింది. గత ఏడాది మే నెలలో నమోదైన రూ.1.88 లక్షల కోట్ల వసూళ్లతో పోలిస్తే ఇది 3.2 శాతం అధికమని తెలిపింది. ప్రపంచ ఆర్థిక అనిశ్చితులు కొనసాగుతున్నప్పటికీ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో వినియోగం, వాణిజ్య కార్యకలాపాలు కొనసాగుతున్నాయని ఈ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయని ఆర్థిక నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన అధికారిక వివరాల ప్రకారం, రిఫండ్లను సర్దుబాటు చేసిన తర్వాత నికర జీఎస్టీ ఆదాయం రూ.1.67 లక్షల కోట్లుగా నమోదైంది. ఇది గత ఏడాది ఇదే కాలంతో పోలిస్తే 3.3 శాతం అధికం. పన్ను చెల్లింపుదారుల సంఖ్య పెరగడం, డిజిటల్ పన్ను వ్యవస్థ మరింత బలోపేతం కావడం, పన్ను ఎగవేతలను నియంత్రించేందుకు తీసుకున్న చర్యలు ఈ వృద్ధికి కారణమయ్యాయని అధికారులు పేర్కొంటున్నారు.
అయితే, ఏప్రిల్ 2026లో నమోదైన రికార్డు స్థాయి రూ.2.43 లక్షల కోట్ల జీఎస్టీ వసూళ్లతో పోలిస్తే మే నెలలో ఆదాయం తగ్గినట్లు కనిపిస్తోంది. దీనిపై ఆర్థిక శాఖ అధికారులు వివరణ ఇస్తూ, ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరం ముగింపు అనంతరం ఏప్రిల్లో అధిక స్థాయిలో పన్ను చెల్లింపులు నమోదవుతాయని, తదుపరి మే నెలలో వసూళ్లు సహజంగానే కొంత తగ్గుతాయని తెలిపారు. కాబట్టి ఈ తగ్గుదలను అసాధారణ పరిణామంగా చూడాల్సిన అవసరం లేదని స్పష్టం చేశారు.
ఈసారి జీఎస్టీ వసూళ్లలో దిగుమతుల పాత్ర విశేషంగా నిలిచింది. దేశీయ లావాదేవీల ద్వారా వచ్చిన జీఎస్టీ ఆదాయం గత ఏడాదితో పోలిస్తే 2.6 శాతం తగ్గి సుమారు రూ.1.34 లక్షల కోట్లుగా నమోదైంది. అయితే విదేశాల నుంచి దిగుమతి అయిన వస్తువులపై విధించిన జీఎస్టీ ద్వారా వచ్చిన ఆదాయం గణనీయంగా పెరిగింది. దిగుమతులపై జీఎస్టీ వసూళ్లు ఏకంగా 19.1 శాతం వృద్ధి చెంది రూ.59,654 కోట్లకు చేరుకోవడం గమనార్హం.
దిగుమతుల ఆధారిత పన్ను ఆదాయం పెరగడం వెనుక అంతర్జాతీయ వాణిజ్య కార్యకలాపాల విస్తరణ, ముడి సరుకుల దిగుమతులు, పరిశ్రమల అవసరాల కోసం పెరిగిన కొనుగోళ్లు వంటి అంశాలు కారణమై ఉండవచ్చని ఆర్థిక విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. దేశీయ మార్కెట్లో కొన్ని రంగాల్లో మందగమనం కనిపించినప్పటికీ అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం ద్వారా వచ్చే ఆదాయం జీఎస్టీ వసూళ్లను బలోపేతం చేస్తోందని వారు చెబుతున్నారు.
మే నెలలో పన్ను చెల్లింపుదారులకు ప్రభుత్వం చెల్లించిన రిఫండ్ల పరిమాణం కూడా పెరిగింది. మొత్తం రిఫండ్లు 2.6 శాతం వృద్ధితో రూ.27,281 కోట్లకు చేరుకున్నాయి. ఎగుమతిదారులు, వ్యాపార సంస్థలకు వేగంగా రిఫండ్లు అందించడం ద్వారా వ్యాపార కార్యకలాపాలకు అవసరమైన నగదు ప్రవాహం కొనసాగుతుందని కేంద్ర ప్రభుత్వం చెబుతోంది. జీఎస్టీ వ్యవస్థలో పారదర్శకత, సామర్థ్యం పెరిగినందున రిఫండ్ల ప్రక్రియ కూడా వేగవంతమైందని అధికారులు వెల్లడించారు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్థిక సవాళ్లు, వాణిజ్య అనిశ్చితులు కొనసాగుతున్న తరుణంలో భారతదేశం పన్ను వసూళ్లలో స్థిరత్వాన్ని కొనసాగించడం సానుకూల పరిణామంగా నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. రానున్న నెలల్లో వినియోగం, పరిశ్రమల ఉత్పత్తి, ఎగుమతులు మరింత మెరుగుపడితే జీఎస్టీ వసూళ్లు కొత్త రికార్డులను నమోదు చేసే అవకాశాలు ఉన్నాయని ఆర్థిక రంగ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. దీంతో 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరంలో పన్ను ఆదాయ లక్ష్యాలను చేరుకోవడంలో కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అనుకూల పరిస్థితులు ఏర్పడే అవకాశం ఉందని వారు పేర్కొంటున్నారు.
