‘ఫీల్ ది జైల్’

హైదరాబాద్‌లోని చంచల్‌గూడ సెంట్రల్ జైలు మరో వినూత్న కార్యక్రమానికి వేదికగా మారింది. తెలంగాణ జైళ్ల శాఖ ఆధ్వర్యంలో ప్రారంభించిన ‘ఫీల్ ది జైల్’ కార్యక్రమం ప్రస్తుతం నగరంలో చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా సాధారణ పౌరులు కూడా జైలు జీవితాన్ని ప్రత్యక్షంగా అనుభవించే అవకాశాన్ని కల్పిస్తున్నారు. ఖైదీల జీవనశైలి, వారు ఎదుర్కొనే పరిస్థితులు, స్వేచ్ఛ విలువను ప్రజలకు, ముఖ్యంగా యువతకు తెలియజేయడమే ఈ కార్యక్రమం ప్రధాన లక్ష్యంగా అధికారులు వెల్లడించారు.

సాధారణంగా జైలు అంటే నేరస్తులు శిక్ష అనుభవించే ప్రదేశంగా మాత్రమే ప్రజలు భావిస్తారు. అయితే జైళ్ల శాఖ ఇప్పుడు జైలు జీవితం వెనుక ఉన్న కఠిన వాస్తవాలను సమాజానికి దగ్గర చేయాలని నిర్ణయించింది. అందులో భాగంగానే ‘ఫీల్ ది జైల్’ అనే ప్రత్యేక కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు. ఇందులో పాల్గొనే వ్యక్తులు కొంతకాలం పాటు నిజమైన ఖైదీ జీవనశైలిని అనుభవించేలా ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేశారు.

ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా 24 గంటల పాటు జైలులో గడపాలనుకునే వారు రూ.2,000 ఫీజు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అలాగే 12 గంటల అనుభవం కోసం రూ.1,000 రుసుము నిర్ణయించారు. ఇందులో పాల్గొనే వారికి ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన జైలు గదుల్లో బస కల్పిస్తారు. ఖైదీలకు అందించే విధంగానే భోజనం వడ్డిస్తారు. అదేవిధంగా జైలు నిబంధనలు, దినచర్య, క్రమశిక్షణను పాటించాల్సి ఉంటుంది. ఉదయం లేవడం నుంచి రాత్రి విశ్రాంతి వరకు ఖైదీల మాదిరిగానే జీవన విధానం కొనసాగించాల్సి ఉంటుంది.

అధికారుల ప్రకారం, నేటి యువతలో పెరుగుతున్న నేరప్రవృత్తులను అరికట్టేందుకు అవగాహన కార్యక్రమాలు అవసరమని భావించి ఈ ప్రయోగాన్ని చేపట్టారు. జైలు జీవితం ఎంత కఠినంగా ఉంటుందో ప్రత్యక్షంగా అనుభవిస్తే యువత తప్పుదోవ పట్టకుండా ఉండే అవకాశం ఉందని వారు భావిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా చిన్న చిన్న కారణాలతో నేరాలకు పాల్పడే యువకులకు ఇది ఒక హెచ్చరికగా ఉపయోగపడుతుందని అంటున్నారు.

మంగళవారం చంచల్‌గూడలోని స్టేట్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కరెక్షనల్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (SICA) ప్రాంగణంలో తెలంగాణ గవర్నర్ శివ ప్రతాప్​ శుక్లా ఈ కార్యక్రమాన్ని అధికారికంగా ప్రారంభించారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన మాట్లాడుతూ, జైళ్లు కేవలం శిక్ష విధించే కేంద్రాలు మాత్రమే కాకుండా వ్యక్తుల్లో మార్పు తీసుకొచ్చే సంస్కరణ కేంద్రాలుగా మారాలని పేర్కొన్నారు. సమాజంలో నేరాలను తగ్గించడంలో అవగాహన కార్యక్రమాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని అభిప్రాయపడ్డారు.

ఈ కార్యక్రమంతో పాటు కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన జైల్ మ్యూజియంను కూడా గవర్నర్ ప్రారంభించారు. ఈ మ్యూజియం జైళ్ల చరిత్రను ప్రతిబింబించేలా ప్రత్యేకంగా రూపుదిద్దుకుంది. నిజాం కాలం నాటి జైళ్ల నుంచి ఆధునిక సంస్కరణ కేంద్రాల వరకు జరిగిన మార్పులను ఇందులో ప్రదర్శనకు ఉంచారు. పాతకాలపు సంకెళ్లు, ఖైదీలకు ఉపయోగించిన వస్తువులు, పురాతన జైలు గదుల నమూనాలు సందర్శకులను ఆకట్టుకుంటున్నాయి.

ముఖ్యంగా స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, ప్రముఖ కవులు జైలు జీవితం గడిపిన వివరాలను మ్యూజియంలో ప్రత్యేకంగా ప్రదర్శించారు. భక్త రామదాసు, దశరథి, కృష్ణామాచార్యులు వంటి ప్రముఖులు జైల్లో గడిపిన సందర్భాలు, వారి రచనలు, చారిత్రక విశేషాలు సందర్శకులకు అందుబాటులో ఉంచారు. అదేవిధంగా నాగార్జునసాగర్ డ్యామ్ నిర్మాణంలో ఖైదీల పాత్రను వివరిస్తూ ప్రత్యేక విభాగాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. ఇది సందర్శకుల్లో ఆసక్తిని కలిగిస్తోంది.

జైళ్ల శాఖ అధికారులు చెబుతున్న వివరాల ప్రకారం, ఈ కార్యక్రమం ద్వారా ప్రజల్లో చట్టాల పట్ల గౌరవం పెంపొందించడమే కాకుండా, ఖైదీల పునరావాసంపై అవగాహన కల్పించాలనే ఉద్దేశం కూడా ఉంది. జైలులో శిక్ష అనుభవిస్తున్న వ్యక్తులు ఎదుర్కొనే మానసిక ఒత్తిడి, కుటుంబాల నుంచి దూరంగా ఉండాల్సిన పరిస్థితులు, స్వేచ్ఛ కోల్పోవడం వంటి అంశాలను ప్రజలు ప్రత్యక్షంగా అర్థం చేసుకునే అవకాశం కలుగుతుందని అంటున్నారు.

ఈ కార్యక్రమానికి ఇప్పటికే మంచి స్పందన వస్తోందని అధికారులు చెబుతున్నారు. విద్యార్థులు, ఉద్యోగులు, సామాజిక కార్యకర్తలు, పరిశోధకులు ఈ కార్యక్రమంపై ఆసక్తి చూపుతున్నట్లు సమాచారం. ముఖ్యంగా యువతలో చట్టాల పట్ల బాధ్యత పెంచే కార్యక్రమంగా ఇది ఉపయోగపడుతుందని విద్యావేత్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

అయితే కొందరు ఈ కార్యక్రమంపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. జైలు జీవితం అనుభవం ఒక వినోద కార్యక్రమంగా మారకూడదని, ఖైదీల బాధలను సరదాగా చూపించేలా ఉండకూడదని కొందరు సామాజిక కార్యకర్తలు సూచిస్తున్నారు. దీనిపై స్పందించిన అధికారులు, ఇది పూర్తిగా అవగాహన మరియు సంస్కరణ లక్ష్యంతోనే నిర్వహిస్తున్న కార్యక్రమమని స్పష్టం చేస్తున్నారు.

‘ఫీల్ ది జైల్’ కార్యక్రమం తెలంగాణ జైళ్ల శాఖ చేపట్టిన ఒక విభిన్న ప్రయోగంగా నిలుస్తోంది. జైలు జీవితం వెనుక ఉన్న వాస్తవాలను ప్రజలకు దగ్గర చేస్తూ, నేరాల నివారణలో అవగాహన సృష్టించే ప్రయత్నంగా ఇది ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందుతోంది.