హైదరాబాద్ నగర పరిసరాల్లో ఉన్న జవహర్నగర్ డంపింగ్ యార్డ్ ప్రస్తుతం తీవ్రమైన పర్యావరణ ముప్పుగా మారిందని ఒక అంతర్జాతీయ నివేదిక సంచలన విషయాలను వెల్లడించింది. వ్యర్థాల నిల్వ కేంద్రంగా ఉన్న ఈ యార్డ్ నుంచి అధిక స్థాయిలో మీథేన్ వాయువు విడుదలవుతుండటంతో, ఇది నగరానికి ఒక “విషవాయువుల గని”గా మారిందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా లాస్ ఏంజెలెస్ నిర్వహిస్తున్న సాఫ్ట్ మీథేన్ ప్రాజెక్ట్లో భాగంగా చేసిన పరిశీలనలో, ఈ డంపింగ్ యార్డ్ నుంచి గంటకు సుమారు 5.9 టన్నుల మీథేన్ వాయువు వెలువడుతున్నట్లు తేలింది. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యధిక మీథేన్ ఉద్గారాలు వెలువడుతున్న 25 ప్రాంతాల్లో నాలుగో స్థానంలో నిలవడం పరిస్థితి తీవ్రతను స్పష్టంగా చూపుతోంది.
మీథేన్ గ్యాస్ వాతావరణ మార్పులకు ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది కార్బన్ డయాక్సైడ్ కంటే అనేక రెట్లు ఎక్కువగా ఉష్ణోగ్రతలను పెంచే సామర్థ్యం కలిగి ఉంటుంది. ఈ నేపథ్యంలో జవహర్నగర్ నుంచి వెలువడుతున్న భారీ స్థాయి మీథేన్ ఉద్గారాలు పర్యావరణానికి మాత్రమే కాకుండా, ప్రజల ఆరోగ్యానికి కూడా పెద్ద ముప్పుగా మారుతున్నాయి.
నిపుణుల అంచనా ప్రకారం, ఈ డంపింగ్ యార్డ్ నుంచి వెలువడుతున్న మీథేన్ పరిమాణం ఒకేసారి సుమారు 10 లక్షల కార్లు ప్రయాణించినప్పుడు వెలువడే కాలుష్యంతో సమానం. అలాగే 500 మెగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి కోసం బొగ్గు దహనం చేసినప్పుడు ఉత్పత్తి అయ్యే కాలుష్యానికి సమానంగా ఉందని వారు పేర్కొంటున్నారు. ఈ గణాంకాలు పరిస్థితి ఎంత తీవ్రంగా ఉందో తెలియజేస్తున్నాయి.
ఈ సమస్యపై స్థానిక ప్రజలు గత ఎన్నో సంవత్సరాలుగా ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. డంపింగ్ యార్డ్ కారణంగా తమ ఆరోగ్యాలు దెబ్బతింటున్నాయని, ముఖ్యంగా శ్వాసకోశ సంబంధిత వ్యాధులు పెరుగుతున్నాయని వారు చెబుతున్నారు. అంతేకాకుండా భూగర్భ జలాలు కూడా కలుషితమవుతున్నాయని ఆరోపిస్తున్నారు. తాజా నివేదిక ఈ ఆరోపణలకు మరింత బలం చేకూర్చింది.
వ్యర్థాల నిర్వహణను శాస్త్రీయంగా నిర్వహిస్తున్నామని చెబుతున్న జీహెచ్ఎంసీ రాంకీ ఎన్విరో సంస్థలపై కూడా ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి. ఈ సంస్థలు చెబుతున్న ప్రకటనలు వాస్తవ పరిస్థితులకు విరుద్ధంగా ఉన్నాయని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఈ జాబితాలో ముంబైలోని ఒక డంపింగ్ యార్డ్ కూడా గంటకు 4.9 టన్నుల మీథేన్ ఉద్గారాలతో 12వ స్థానంలో నిలవడం గమనార్హం. ఇది దేశవ్యాప్తంగా వ్యర్థాల నిర్వహణలో ఉన్న లోపాలను స్పష్టంగా చూపిస్తోంది.
పర్యావరణ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఇలాంటి పరిస్థితులను నివారించేందుకు తక్షణ చర్యలు అవసరం. వ్యర్థాల శాస్త్రీయ నిర్వహణ, మీథేన్ గ్యాస్ను నియంత్రించే సాంకేతికతలు, అలాగే పర్యావరణ ప్రమాణాల కఠిన అమలు వంటి చర్యలు తీసుకోవాలని సూచిస్తున్నారు.
