బాలీవుడ్ నటుడు సల్మాన్ ఖాన్ జీవితంలోని వివాదాస్పద ఘటనలను ఆధారంగా చేసుకుని రూపొందుతున్నట్లు ప్రచారం జరుగుతున్న ‘కాలా హిరన్: ది బ్యాటిల్ ఫర్ లెగసీ’ సినిమా వివాదం మరో కీలక మలుపు తిరిగింది. ఈ చిత్రానికి సంబంధించిన టీజర్, ప్రచార వీడియోలు, విజువల్స్తో పాటు ఇతర ప్రచార సామగ్రిని తొలగించాలంటూ ఢిల్లీ హైకోర్టు ఇచ్చిన మధ్యంతర ఆదేశాలను సవాలు చేస్తూ చిత్ర నిర్మాత అమిత్ జానీ సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు. హైకోర్టు ఆదేశాలు భావప్రకటనా స్వేచ్ఛపై ప్రభావం చూపుతున్నాయని నిర్మాత తన అప్పీల్లో పేర్కొన్నట్లు సమాచారం.
ఈ వివాదానికి కేంద్రబిందువుగా 1998లో చోటుచేసుకున్న కృష్ణజింకల వేట కేసు నిలిచింది. సల్మాన్ ఖాన్ జీవితంలో అత్యంత చర్చనీయాంశమైన ఈ ఘటనను నేపథ్యంగా చేసుకుని ‘కాలా హిరన్’ చిత్రాన్ని తెరకెక్కిస్తున్నట్లు ప్రచారం జరుగుతోంది. సినిమా కథ, పాత్రల చిత్రణ, ప్రచార సామగ్రిలో తనను పోలిన అంశాలను ఉపయోగించడం ద్వారా తన వ్యక్తిత్వ హక్కులకు భంగం కలుగుతోందని సల్మాన్ ఖాన్ ఢిల్లీ హైకోర్టును ఆశ్రయించారు.ప్రత్యేకంగా సినిమా టీజర్లో కనిపించే ఓ పాత్ర విషయంలో సల్మాన్ ఖాన్ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. ఆ పాత్ర తనకు ప్రత్యేక గుర్తింపుగా భావించే నీలిరంగు బ్రాస్లెట్ను పోలిన ఆభరణాన్ని ధరించడాన్ని ఆయన ప్రశ్నించినట్లు తెలుస్తోంది. తన వ్యక్తిత్వాన్ని, తనకు సంబంధించిన గుర్తింపు అంశాలను అనుమతి లేకుండా సినిమా ప్రచారంలో ఉపయోగించడం సరికాదని ఆయన తరఫు న్యాయవాదులు వాదించినట్లు సమాచారం.
సల్మాన్ ఖాన్ దాఖలు చేసిన పిటిషన్పై విచారణ చేపట్టిన ఢిల్లీ హైకోర్టు.. ఈ వ్యవహారంలో మధ్యంతర ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ‘కాలా హిరన్: ది బ్యాటిల్ ఫర్ లెగసీ’ చిత్రానికి సంబంధించిన టీజర్, ప్రచార విజువల్స్, సంబంధిత ఇంటర్వ్యూ లింకులను తొలగించాలని ఆదేశించింది. సినిమా ప్రచారంలో సల్మాన్ ఖాన్ వ్యక్తిత్వాన్ని పోలిన అంశాల వినియోగంపై అభ్యంతరాలు ఉన్న నేపథ్యంలో ఈ ఆదేశాలు వెలువడ్డాయి.హైకోర్టు ఆదేశాలతో చిత్ర నిర్మాత అమిత్ జానీ సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు. సినిమా నిర్మాణం, ప్రచారానికి సంబంధించిన అంశాల్లో కోర్టు విధించిన పరిమితులు భావప్రకటనా స్వేచ్ఛకు విఘాతం కలిగించేలా ఉన్నాయని ఆయన తన అప్పీల్లో పేర్కొన్నట్లు తెలుస్తోంది. సినిమా ఒక సృజనాత్మక ప్రక్రియలో భాగమని, దానిని ముందుగానే నియంత్రించడం లేదా ప్రచార సామగ్రిని పూర్తిగా తొలగించాలని ఆదేశించడం సముచితం కాదనే వాదనను నిర్మాత తరఫు న్యాయవాదులు సుప్రీంకోర్టు ముందు ప్రస్తావించినట్లు సమాచారం.
ఇదే సమయంలో సినిమా నిర్మాణాన్ని అడ్డుకుంటామని కొందరు వ్యక్తులు బెదిరింపులకు పాల్పడుతున్నారని కూడా నిర్మాత ఆరోపించారు. ఈ బెదిరింపుల కారణంగా చిత్ర నిర్మాణంపై ఒత్తిడి ఏర్పడుతోందని ఆయన తన పిటిషన్లో పేర్కొన్నట్లు తెలుస్తోంది. దీంతో ఈ వ్యవహారం కేవలం ఒక సినిమా ప్రచార వివాదానికే పరిమితం కాకుండా.. సినిమా సృజనాత్మక స్వేచ్ఛ, వ్యక్తిగత హక్కులు, ప్రజా జీవితంలో ఉన్న ప్రముఖుల ప్రతిష్ఠ వంటి విస్తృత అంశాలపై చర్చకు దారితీసే అవకాశం కనిపిస్తోంది. సినీ ప్రముఖుల జీవితంలోని వాస్తవ ఘటనలను ఆధారంగా చేసుకుని సినిమాలు రూపొందించడం భారతీయ చిత్ర పరిశ్రమలో కొత్త విషయం కాదు. అయితే ఒక వ్యక్తి జీవితంలోని సంఘటనలను తెరపై చూపించే సమయంలో అతడి వ్యక్తిగత హక్కులు, ప్రతిష్ఠ, గుర్తింపు అంశాలు ఎంతవరకు ఉపయోగించవచ్చన్నది తరచూ న్యాయపరమైన వివాదాలకు దారితీస్తుంటుంది.
ముఖ్యంగా జీవించి ఉన్న ప్రముఖ వ్యక్తుల జీవితానికి సంబంధించిన అంశాలను సినిమాల్లో చూపించినప్పుడు ఈ సమస్య మరింత సున్నితంగా మారుతుంది. ఈ కేసులో కూడా ఇదే అంశం ప్రధానంగా మారింది. ఒకవైపు సల్మాన్ ఖాన్ తన వ్యక్తిత్వ హక్కులను రక్షించుకోవాలని కోరుతుండగా.. మరోవైపు చిత్ర నిర్మాత సినిమా సృజనాత్మక స్వేచ్ఛ, భావప్రకటనా హక్కులను ముందుకు తెస్తున్నారు. ఈ రెండు అంశాల మధ్య సమతుల్యత ఎలా ఉండాలన్నది న్యాయస్థానం ముందు కీలక ప్రశ్నగా మారే అవకాశం ఉంది.సినిమా పేరు కూడా వివాదానికి మరింత ఆసక్తిని తీసుకొచ్చింది. ‘కాలా హిరన్’ అంటే కృష్ణజింక అని అర్థం. 1998 కృష్ణజింకల వేట కేసుతో సల్మాన్ ఖాన్ పేరు ముడిపడి ఉండటంతో.. సినిమా టైటిల్ నుంచే ఇది ఎవరి జీవితాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని రూపొందుతోందనే చర్చ ప్రారంభమైంది. అయితే సినిమా పూర్తి కథాంశం, పాత్రల చిత్రణ, వాస్తవ ఘటనలతో వాటి సంబంధంపై అధికారికంగా పూర్తి వివరాలు అందుబాటులోకి రావాల్సి ఉంది.
ఇక టీజర్లో సల్మాన్ ఖాన్కు సంబంధించినదిగా భావిస్తున్న విజువల్ అంశాలు ఉండటమే ఈ వివాదాన్ని మరింత తీవ్రం చేసినట్లు తెలుస్తోంది. ముఖ్యంగా ఆయనకు గుర్తింపుగా మారిన బ్రాస్లెట్ను పోలిన ఆభరణాన్ని పాత్రకు ధరింపజేయడం ద్వారా ప్రేక్షకుల్లో ఒక నిర్దిష్ట వ్యక్తిని గుర్తించేలా చేస్తున్నారన్నది అభ్యంతరాల్లో ఒకటిగా ఉంది. సినిమా ప్రచారంలో ఒక ప్రముఖ వ్యక్తి పేరు లేదా అతడిని పోలిన అంశాలను ఉపయోగించడం వల్ల ఆ వ్యక్తి ప్రతిష్ఠకు నష్టం కలుగుతుందా? లేక సృజనాత్మక కథనంలో భాగంగా దానిని భావించాలా? అన్నది ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారింది. అదే సమయంలో, ఒక వ్యక్తి జీవితంలోని పబ్లిక్ డొమైన్లో ఉన్న సంఘటనలను ఆధారంగా చేసుకుని కథ చెప్పే హక్కు చిత్రకారులకు ఎంతవరకు ఉంటుంది? అనే ప్రశ్న కూడా ముందుకు వస్తోంది.
నిర్మాత సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించడంతో ‘కాలా హిరన్’ వివాదంపై తదుపరి పరిణామాలు ఆసక్తికరంగా మారాయి. హైకోర్టు ఆదేశాలను సుప్రీంకోర్టు పరిశీలించనుంది. సినిమా టీజర్, ప్రచార సామగ్రిని తొలగించాలన్న ఆదేశాలపై నిర్మాత అభ్యంతరాలను అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఎలా పరిశీలిస్తుంది? వ్యక్తిత్వ హక్కులు, భావప్రకటనా స్వేచ్ఛ మధ్య ఎలాంటి సమతుల్యతను పాటిస్తుంది? అన్నది ఇప్పుడు సినీ వర్గాల్లో ఉత్కంఠ రేపుతోంది. ఈ వివాదం కారణంగా సినిమాపై ప్రేక్షకుల్లో ఆసక్తి కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంది. సినిమా ఇంకా విడుదల కాకముందే న్యాయపరమైన వివాదంలో చిక్కుకోవడంతో సోషల్ మీడియాలో ‘కాలా హిరన్’పై చర్చ మొదలైంది. అయితే కోర్టు తుది నిర్ణయం వెలువడే వరకు సినిమా భవిష్యత్తు, ప్రచార కార్యక్రమాలపై స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.
