హైదరాబాద్ను ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతి, బందరు పోర్టుతో మరింత వేగంగా అనుసంధానించే దిశగా రెండు భారీ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులకు రూపకల్పన జరుగుతోంది. ఒకవైపు హైదరాబాద్-అమరావతి-చెన్నై హైస్పీడ్ రైల్వే కారిడార్, మరోవైపు ఫ్యూచర్ సిటీ నుంచి బందరు పోర్టు వరకు 12 వరుసల గ్రీన్ఫీల్డ్ ఎక్స్ప్రెస్వే నిర్మాణ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. ఈ రెండు ప్రాజెక్టులు కార్యరూపం దాల్చితే తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల మధ్య రవాణా, వాణిజ్య, పారిశ్రామిక అనుసంధానంలో కొత్త అధ్యాయం ప్రారంభమయ్యే అవకాశం ఉంది.
ప్రాథమికంగా అందుతున్న సమాచారం ప్రకారం, హైదరాబాద్-విజయవాడ మధ్య ఇప్పటికే ఉన్న జాతీయ రహదారికి సమాంతరంగా ఈ రెండు భారీ రవాణా మార్గాలను అభివృద్ధి చేసే ఆలోచనలో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఉన్నాయి. ప్రతిపాదిత అలైన్మెంట్ ప్రకారం జాతీయ రహదారికి ఒకవైపు 12 వరుసల గ్రీన్ఫీల్డ్ ఎక్స్ప్రెస్వే, మరోవైపు హైస్పీడ్ రైల్వే మార్గం ఉండేలా ప్రణాళికలు రూపొందిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. దీంతో ఒకే కారిడార్లో రోడ్డు, రైలు రవాణా వ్యవస్థలను ఆధునిక స్థాయిలో అభివృద్ధి చేసే అవకాశం ఏర్పడనుంది.
హైదరాబాద్-అమరావతి-చెన్నై మధ్య ప్రతిపాదించిన హైస్పీడ్ రైల్వే కారిడార్ మొత్తం పొడవు సుమారు 760 కిలోమీటర్లు ఉంటుందని ప్రాథమిక అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. ఇందులో తెలంగాణ రాష్ట్ర పరిధిలో సుమారు 180 కిలోమీటర్ల మేర రైల్వే మార్గం నిర్మాణం జరగనుంది. ఈ హైస్పీడ్ రైలు మార్గం తెలంగాణ రాజధాని హైదరాబాద్ను ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంతంతో పాటు చెన్నైతో వేగవంతంగా అనుసంధానించే కీలక ప్రాజెక్టుగా మారే అవకాశం ఉంది.
తెలంగాణ పరిధిలో ఈ రైల్వే కారిడార్కు సంబంధించి పలు కీలక ప్రాంతాల్లో స్టేషన్లు ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదిస్తున్నారు. శంషాబాద్, భారత్ ఫ్యూచర్ సిటీ, డ్రై పోర్టు, నాగార్జునసాగర్ సమీపంలోని హాలియా, వాడపల్లి ప్రాంతాల్లో స్టేషన్లు ఏర్పాటు చేసే అవకాశం ఉన్నట్లు సమాచారం. ముఖ్యంగా శంషాబాద్ ప్రాంతం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయానికి సమీపంలో ఉండటం, ఫ్యూచర్ సిటీ తెలంగాణ భవిష్యత్ పారిశ్రామిక, ఆర్థిక కేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న నేపథ్యంలో ఈ ప్రాంతాలకు హైస్పీడ్ రైలు అనుసంధానం వ్యూహాత్మకంగా కీలకమవుతుందని భావిస్తున్నారు.
ఈ హైస్పీడ్ రైల్వే ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం సుమారు రూ.2.24 లక్షల కోట్లుగా ప్రాథమికంగా నిర్ణయించినట్లు సమాచారం. ఇంత భారీ ప్రాజెక్టు కోసం దాదాపు 790 హెక్టార్ల భూమి అవసరమవుతుందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఇప్పటికే ప్రతిపాదిత మార్గంలో ప్రాథమిక మార్కింగ్ పనులు పూర్తైనట్లు తెలుస్తోంది. అయితే తుది సర్వేలు, సాంకేతిక అధ్యయనాలు, భూసేకరణ, పర్యావరణ అనుమతులు, ఆర్థిక వనరుల సమీకరణ వంటి కీలక ప్రక్రియలు పూర్తయిన తర్వాతే ప్రాజెక్టు అమలు వేగం పుంజుకునే అవకాశం ఉంది.
మరోవైపు ఫ్యూచర్ సిటీ నుంచి బందరు పోర్టు వరకు 12 వరుసల గ్రీన్ఫీల్డ్ ఎక్స్ప్రెస్వే ప్రతిపాదన కూడా అత్యంత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. హైదరాబాద్ ప్రాంతాన్ని నేరుగా ఆంధ్రప్రదేశ్ తీరప్రాంతంతో అనుసంధానించడం ద్వారా సరుకు రవాణాకు కొత్త మార్గం అందుబాటులోకి రావచ్చు. తెలంగాణలోని పారిశ్రామిక ప్రాంతాలు, డ్రై పోర్టులు, లాజిస్టిక్స్ హబ్ల నుంచి బందరు పోర్టుకు సరుకులను వేగంగా తరలించే అవకాశాలు మెరుగుపడతాయి.
ఈ ఎక్స్ప్రెస్వే నిర్మాణం పూర్తయితే హైదరాబాద్ నుంచి తీరప్రాంతానికి ప్రయాణ సమయం తగ్గడంతో పాటు పరిశ్రమలు, ఎగుమతిదారులు, రవాణా రంగానికి ప్రయోజనం చేకూరే అవకాశం ఉంది. తెలంగాణలో ఉత్పత్తి అయ్యే వస్తువులను ఆంధ్రప్రదేశ్ పోర్టుల ద్వారా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు ఎగుమతి చేయడానికి మరింత సౌలభ్యం కలగవచ్చు. అదే సమయంలో బందరు పోర్టు అభివృద్ధికి కూడా ఈ రహదారి కీలక అనుసంధానంగా మారే అవకాశం ఉంది.
హైస్పీడ్ రైల్వే, గ్రీన్ఫీల్డ్ ఎక్స్ప్రెస్వేలను సమాంతరంగా అభివృద్ధి చేయాలన్న ప్రతిపాదన వెనుక దీర్ఘకాలిక రవాణా అవసరాలపై ప్రణాళిక ఉందని భావిస్తున్నారు. ఒకే ప్రాంతంలో భవిష్యత్ రవాణా కారిడార్ను అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా భూసేకరణ, అనుసంధాన మౌలిక సదుపాయాలు, లాజిస్టిక్స్ ప్రణాళికలను సమన్వయం చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఇలాంటి భారీ ప్రాజెక్టుల అమలులో భూసేకరణ, నిధుల సమీకరణ, పర్యావరణ అనుమతులు, సాంకేతిక రూపకల్పన వంటి అంశాలు కీలకంగా మారనున్నాయి.
తెలంగాణలో ప్రతిపాదిత ఫ్యూచర్ సిటీ అభివృద్ధి, హైదరాబాద్ విస్తరణ, పారిశ్రామిక కారిడార్ల నిర్మాణం వంటి కార్యక్రమాలకు ఈ ప్రాజెక్టులు మరింత బలం చేకూర్చే అవకాశం ఉంది. మరోవైపు అమరావతి రాజధాని ప్రాంతం అభివృద్ధి, బందరు పోర్టు సామర్థ్య విస్తరణకు కూడా మెరుగైన రవాణా అనుసంధానం ఉపయోగపడవచ్చు.
ఈ రెండు ప్రాజెక్టులు పూర్తిస్థాయిలో కార్యరూపం దాల్చితే హైదరాబాద్ నుంచి అమరావతి, అక్కడి నుంచి చెన్నై వరకు వేగవంతమైన రైలు ప్రయాణానికి మార్గం ఏర్పడటంతో పాటు, తెలంగాణ నుంచి ఆంధ్రప్రదేశ్ తీరప్రాంతానికి భారీ సరుకు రవాణా కోసం ఆధునిక ఎక్స్ప్రెస్వే అందుబాటులోకి రావచ్చు. ప్రస్తుతం ఈ ప్రాజెక్టులు ప్రాథమిక ప్రణాళికలు, అలైన్మెంట్, సర్వేలు వంటి దశల్లో ఉన్నట్లు సమాచారం. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల తుది ఆమోదాలు, సాంకేతిక అధ్యయనాలు, నిధుల కేటాయింపుల అనంతరం వీటి అమలుపై మరింత స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.
